Xác định hài cốt liệt sĩ- khó cũng phải làm
Thực hiện Đề án xác định hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin là nhiệm vụ mang tính nhân văn và ý nghĩa xã hội cao cả
Trải qua các giai đoạn trường kỳ đấu tranh anh dũng giành độc lập dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, hàng triệu người con ưu tú của đất nước đã anh dũng hy sinh cho sự nghiệp cách mạng, cho hạnh phúc nhân dân. Cho đến nay, chiến tranh đã lùi xa gần 40 năm, nhưng việc giải quyết hậu quả chiến tranh vẫn còn nhiều trăn trở. Hàng vạn mộ liệt sĩ vẫn nằm đâu đó trong lòng đất mẹ. Việc xác định danh tính của những hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin là việc làm vẫn còn gặp nhiều khó khăn.
.jpg) |
| Bên cạnh những hài cốt liệt sĩ được quy tập, vẫn còn những mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính (Ảnh: Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn- tác giả: Hà Thành) |
Nước ta có khoảng 1,2 triệu liệt sĩ. Bằng những nỗ lực của Nhà nước và nhân dân, số lượng lớn hài cốt liệt sĩ đã được quy tập, chiếm 80% số hài cốt liệt sĩ. Tuy nhiên, do đặc điểm của các cuộc chiến tranh diễn ra trong thời gian dài, ác liệt, địa hình chiến đấu, hi sinh phức tạp nên hiện vẫn còn số lượng không nhỏ những hài cốt liệt sĩ đã quy tập được chưa xác định được danh tính, chưa thể thông báo đến được những gia đình đang khắc khoải chờ tin người thân suốt bao năm. Đến thời điểm này, theo thống kê của Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội vẫn còn 20%, tương đương với hơn 300.000 liệt sĩ chưa được phát hiện, tập trung ở những nơi đặc biệt khó khăn, vùng núi hải đảo, trên biển và nằm rải rác trên nước bạn Lào, Campuchia.
Ông Hoàng Công Thái, Cục trưởng Cục Người có công, Bộ Lao động TB&XH cho biết: “Hiện có 590.000 mộ liệt sĩ có đầy đủ tên tuổi thì chúng ta đã tổ chức báo tin đến gia đình. Hiện nay chúng ta còn khoảng trên 500.000 gia đình liệt sĩ chưa biết thông tin về con em mình. Trong đó, số chưa tìm được hài cốt là khoảng 200.000, khoảng 300.000 liệt sĩ là đã tìm thấy hài cốt, tập trung ở các nghĩa trang rồi nhưng chưa xác định được danh tính”.
Thời gian qua, cùng với các đoàn công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, rất nhiều gia đình liệt sĩ lặn lội, chủ động tìm kiếm phần mộ liệt sĩ khi có bất cứ một thông tin hay tia hi vọng nào. Nhưng cũng có những gia đình ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa, dân tộc miền núi, điều kiện kinh tế còn khó khăn nên không có điều kiện, chưa đi tìm kiếm hài cốt của thân nhân mình. Việc tìm kiếm mộ liệt sĩ không phải lúc nào cũng suôn sẻ, lúc nào cũng gặp may mắn. Gần 40 năm nay, nhiều bà mẹ, nhiều người vợ vẫn hàng ngày, hàng giờ mong ngóng thông tin của con, của chồng mình. Trong những phương pháp được sử dụng để xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, thì phương pháp mang lại hiệu quả cao, chính xác, là phương pháp giám định gen. Đây là phương pháp khoa học tiên tiến, được nhiều nước trên thế giới áp dụng với tỷ lệ thành công cao.
Trưởng khoa Xét nghiệm AND, Viện Pháp y Quân đội Nguyễn Lê Cát cho biết: “Từ 2003 đến nay Viện Pháp y Quân đội đã tiến hành xét nghiệm được gần 500 mẫu hài cốt liệt sỹ. Chiến tranh lùi xa nhiều năm mà chúng ta chưa tìm kiếm được, bằng năng lực Viện Pháp y Quân đội mong muốn tham gia làm sao tìm được càng nhiều hài cốt liệt sỹ, trả lại tên cho các anh. Chúng tôi coi xét nghiệm ADN là phương pháp cuối cùng nếu như những phương pháp khác không có hiệu quả. Quá trình tìm kiếm bao giờ cũng là nghiên cứu hồ sơ, xác định phả hệ, xác định thông tin. Căn cứ những thông tin về hài cốt thì chúng tôi mới khai quật, giám định AND có thể xác định một số thông tin như tuổi, giới tính, hài cốt của 1 hay nhiều người… kết hợp với thông tin như di vật… để chúng tôi có thể kết luận”.
Nhằm xác định được nhiều hơn danh tính của các liệt sĩ còn thiếu thông tin, hiện nay, Bộ Lao động TB&XH đang tiến hành dự thảo Đề án xác định hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin. Thứ trưởng Bộ Lao động TB&XH Bùi Hồng Lĩnh cho rằng, Đề án xác định hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin là rất bức thiết. Thực hiện Đề án là thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về công tác hậu phương quân đội, đáp ứng nguyện vọng của nhân dân. Đây là nhiệm vụ mang tính nhân văn và ý nghĩa xã hội cao cả. Tuy nhiên, để Đề án thực hiện thành công cần có sự tham gia của các bộ, các ngành, các tổ chức xã hội, của các cựu chiến binh và mọi tầng lớp nhân dân. Việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ cần phải được thực hiện một cách chính xác, dựa vào nhiều nguồn thông tin, vật chứng.
Thứ trưởng Bùi Hồng Lĩnh nói: “Chúng tôi thấy là cần phải phối hợp nhiều biện pháp trong việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ như biện pháp tuyên truyền, đồng đội, quần chúng nhân dân cung cấp thông tin. Thứ 2 là khai quật hài cốt đó lên thì dựa vào di chứng, vật chứng từ quá khứ và thứ 3 đó phải là phương pháp xác định AND”.
Tìm hài cốt liệt sĩ là mong muốn chính đáng của thân nhân các gia đình liệt sĩ. Xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là việc làm thiêng liêng. Để có được thông tin chính xác, các gia đình và các đội công tác cần tìm hiểu, tham khảo các dữ liệu gốc ở trong tâm quản lý dữ liệu thông tin liệt sỹ ở quận Thanh Xuân, Hà Nội hoặc ở các đơn vị. Đó là cơ sở xác nhận vô cùng quan trọng để lần tìm được mộ phần của các liệt sĩ./.