Xoa dịu những nỗi đau hậu chiến

• Trực tuyến “Da cam - nỗi đau dai dẳng”

Chiến tranh đã lùi xa hơn 35 năm, nhưng vết tích chiến tranh vẫn còn âm ỉ đeo đuổi, bào mòn sự sống những nạn nhân chất độc da cam/dioxin cũng như người thân của họ. Ở mọi khoảng khắc của cuộc đời, họ oằn mình trong đau đớn tuyệt vọng. Họ là những người nghèo nhất trong những người nghèo của xã hội.

“Chất độc da cam đã tàn phá con tôi”

Theo địa chỉ của Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin thành phố Vũng Tàu, tôi đến nhà em Dương Thị Thu Hương ở số nhà 71 Hàn Thuyên, phường Rạch Dừa. Anh chị Dương Đức Duy - Nguyễn Thị Vòng, bố mẹ Hương đon đả mời tôi vào nhà - căn nhà khang trang gia đình anh xây từ khoản tiền đền bù giải tỏa mặt đường. Chưa kịp ngồi xuống ghế, chợt tôi nghe có tiếng uỳnh uỵch, rồi tiếng la toáng, tiếng rên từ phía sau nhà, thì ra do Hương trườn trên tấm phản trượt té xuống đất. Chị Vòng bế con đặt vào ghế và đẩy ra phòng khách.

Mời tôi ly nước trắng, chị Vòng kể về bệnh tình của Hương: “Năm 1981, tôi sinh cháu. Vợ chồng mừng lắm. Nó chỉ nặng 2,5 kg nhưng đầy đủ chân tay mặt mũi. Thế nhưng niềm vui ấy chỉ tồn tại đến ngày thứ 13 thì vụt tắt. Người cháu bỗng nhiên đỏ như quả gấc, đi cầu phân trắng như nước vo gạo, ăn gì đi nấy. Vợ chồng tôi vội đưa cháu đi bệnh viện Nhi đồng 1 Sài Gòn. Khi ấy bác sĩ nói cháu đã chết lâm sàng và khuyên gia đình chuẩn bị lo hậu sự cho cháu. Nhưng bỗng dưng cháu sống lại. Cả nhà mừng lắm. Vợ chồng động viên nhau “con mình bé nhỏ, chậm lớn là thường”. Nhưng không phải thế chú ơi. Từ lúc sinh ra cho đến bây giờ, cháu oặt ẹo như rễ khoai. Ăn uống, vệ sinh không kiểm soát được. Theo thời gian, răng cháu bị mòn không nhai được cơm, chủ yếu uống sữa và ăn cháo loãng”.

30 năm nay, Hương sống nhờ sự chăm sóc của mẹ

Chị Vòng khóc, những giọt nước mắt tưởng như không bao giờ còn có thể vỡ oà trên gương mặt người đàn bà khắc khổ được nữa. Anh Duy cũng khóc theo, nhận tất cả lỗi lầm về mình, anh bảo “vì anh bị nhiễm chất độc da cam nên mới đẻ ra đứa con tật nguyền như thế”. Rồi anh kể cho tôi nghe về đời lính của anh. Năm 1965, như bao chàng trai làng khác, Duy xung phong lên đường nhập ngũ. Đầu năm 1966, anh đi chiến trường B, rồi chiến trường miền Đông, miền Tây Nam bộ. Đã bao lần đồng đội anh hành quân xuyên rừng tận mắt chứng kiến cả vạt rừng trụi lá. Đại đội mắc võng ngủ giữa rừng Trường Sơn. Sáng ra tóc người nào người đó đỏ hoe, trên đầu tăng võng đọng nước trắng đục như nước vo gạo. Anh em hò nhau xuống suối tắm, gội đầu, có người đã uống luôn cả nước suối mà không hề biết dòng nước ấy đã bị Mỹ rải chất độc nhằm tiêu diệt nguồn nước sinh hoạt của bộ đội.

“Thứ chất độc ấy ngấm sâu vào cơ thể tôi chưa đủ, mà còn gieo rắc lên đứa con đau khổ tội nghiệp này. Chất độc da cam đã tàn phá con tôi”. Anh khóc, những giọt nước mắt người cha từ bao ngày nén chặt trong lòng nay lại có dịp trào dâng. “Thôi thì đành chấp nhận. Biết là đau đớn tột cùng, nhưng còn biết bao đứa trẻ khác cũng giống như con tôi”, anh Duy đau xót.

Trường hợp khác là hai anh em sinh đôi là Bùi Văn Tiến và Bùi Văn Tân ở xã Đá Bạc, huyện Châu Đức với khuôn mặt dị dạng “tai mũi khác thường”. Khi mới sinh ra, các em như hai cục bột, dễ thương như bao đứa trẻ khác. Nhưng chỉ hơn một tuần tuổi, tai các em tự nhiên mọc mụn rồi cuộn tròn như cục thịt. Cùng lớn lên với “cái tai bát giới” là cái mũi dị thường, chân tay khòng khèo, 16 tuổi nhưng các em chỉ bằng đứa trẻ lên 5. Khi biết con bị nhiễm chất độc da cam, người bố đi biệt tích bỏ lại ba mẹ con vật vã ngày tháng với rau cháo lay lắt qua ngày. Thương mẹ, các em chia nhau một buổi đến lớp học tình thương để tập nói, tập viết, một buổi đi chăn bò thuê cho người hàng xóm kiếm 5.000 đồng giúp mẹ mua gạo.

Hoà mong có thêm nhiều sách, chuyện để đọc, kể cho trẻ em hàng xóm

Em Hồ Văn Hoà ở Hoà Long thị xã Bà Rịa là một trường hợp nhiễm chất độc dioxin nặng. Nỗi đau hậu chiến để lại cho em là một thân hình dị dạng. Bụng dài hơn người, chân mọc đuôi như đuôi cá. Nếu che phần thân thể từ ngực trở xuống, thì Hoà là một chàng trai khôi ngô tuấn tú. Hàng ngày em phải gồng mình chịu đau đớn hành hạ bởi những cơn đau đầu. Đã 18 năm, em làm bạn với chiếc giường ọp ẹp và những tấm hình cắt ra từ báo cũ trong căn nhà hầm hập rách bươm. Do nằm lâu ngày, những chỗ thịt tiếp xúc với chiếu bị hoại tử chảy mủ, nên mẹ em phải thay băng hàng ngày. Mỗi lần có ai đến thăm, em chống hai tay gồng mình trườn về phía trước. Ai cho em cuốn sách, tập thơ, mắt em sáng ngời mừng rỡ. Em không biết đi, không ngồi được, thế giới nhỏ bé của em là những cuốn sách nhi đồng, bài thơ cũ các bạn cho. Ước mơ của em là có thêm sách chuyện, thơ để đọc và kể cho các em hàng xóm nghe. Những đưa trẻ hàng xóm rất thích nghe Hoà đọc thơ. Chúng gọi Hoà là nhà thơ tật nguyền.

Vòng tay cộng đồng

Theo Hội Nạn nhân da cam/dioxin tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, toàn tỉnh có 3.068 người nhiễm chất độc dioxin, trong đó có 2.761 người nhiễm nặng. Nhiều người không đủ khả năng lao động, nhiều gia đình có ba thế hệ nhiễm, rất thương tâm. Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin tỉnh đã giúp đỡ hơn 1.000 gia đình, xây nhiều căn nhà tình thương, hỗ trợ hơn 7 tỷ đồng góp phần xoa dịu đau đớn, chia sẻ thiếu thốn của họ. Có rất nhiều đơn vị hỗ trợ thường xuyên hiệu quả như Liên doanh xí nghiệp Vietsopetro, Công ty cao su Bà Rịa. Hội đã tiếp nhận được 4,6 tỷ đồng từ các đơn vị quân đội: Viettel, Đoàn M71, các doanh nghiệp, các nhà hảo tâm, các mạnh thường quân trong và ngoài tỉnh. Đó là ngọn lửa vật chất giúp các nạn nhân chất độc da cam có cuộc sống đỡ khó khăn hơn.

Ông Lê Khái, Chánh Văn phòng Hội Nạn nhân chất độc da cam tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu chia sẻ: “Chúng tôi mong có nhiều nhà hảo tâm, các mạnh thường quân chung tay, góp sức xoa dịu và cùng nhau thắp lên những ngọn lửa bằng tất cả tình yêu thương không bao giờ tắt, để những nỗi đau vợi bớt, để những cảnh nghèo được sẻ chia, những nạn nhân da cam được hoà nhập với cộng xã hội”./.