Báo Việt Nam Độc lập - Giá trị lịch sử và khát vọng phát triển trong kỷ nguyên mới

Nhân kỷ niệm 85 năm Báo Việt Nam Độc lập ra đời (01/8/1941 - 01/8/2026), 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2026), ngày 30/7, UBND tỉnh Cao Bằng phối hợp với Bảo tàng Báo chí Việt Nam, Hội Nhà báo Việt Nam và Báo Nhân Dân tổ chức Trưng bày chuyên đề “Báo Việt Nam Độc lập và hành trình phát triển của Báo chí cách mạng Việt Nam” cùng Hội thảo khoa học “Báo Việt Nam Độc lập - Giá trị lịch sử và khát vọng phát triển trong kỷ nguyên mới”.

Cách đây tròn 85 năm, ngày 1/8/1941, tại Pác Bó, Cao Bằng, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, số đầu tiên của Báo Việt Nam Độc lập ra đời. Được in bằng phương pháp thủ công giữa núi rừng Việt Bắc, tờ báo ra đời với sứ mệnh tuyên truyền đường lối cứu nước, giác ngộ quần chúng và cổ vũ phong trào cách mạng. Từ những trang báo ra đời trong điều kiện thiếu thốn, Việt Nam Độc lập đã trở thành một dấu mốc đặc biệt của báo chí cách mạng Việt Nam.

Tại không gian trưng bày, hàng trăm hình ảnh, tài liệu và hiện vật giúp công chúng hiểu rõ hơn về sự ra đời, quá trình hoạt động của Báo Việt Nam Độc lập trong những năm đầu cách mạng, cũng như hành trình phát triển của báo chí cách mạng Việt Nam. Bên cạnh tư liệu gốc, các hình thức trưng bày ứng dụng công nghệ số tạo thêm cách tiếp cận trực quan, nhất là với công chúng trẻ.

Một trải nghiệm độc đáo thu hút sự quan tâm của công chúng là quy trình in Báo Việt Nam Độc lập bằng kỹ thuật thủ công. Khi trực tiếp quan sát từng công đoạn, các đại biểu có thể cảm nhận cụ thể hơn sự gian khó của người làm báo thời kỳ đầu và giá trị của mỗi tờ báo được chuyển tới quần chúng. Ông Bế Thanh Tịnh, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cao Bằng, cho biết: “Trong hoàn cảnh vô cùng khó khăn, gian khổ nơi núi rừng Pác Bó, những trang báo Việt Nam Độc lập được in bằng phương tiện hết sức thô sơ, nhưng đã trở thành vũ khí sắc bén của cách mạng, truyền bá đường lối của Đảng, khơi dậy lòng yêu nước, củng cố niềm tin của nhân dân và góp phần chuẩn bị cho thắng lợi của Cách mạng tháng 8 năm 1945.”

Từ những tư liệu và hiện vật tại trưng bày, Hội thảo khoa học tiếp tục đi sâu lý giải giá trị của tờ báo trong bối cảnh lịch sử cụ thể. Các tham luận làm rõ hoàn cảnh ra đời và vai trò của Báo Việt Nam Độc lập đối với sự nghiệp cách mạng; tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí và xây dựng con người mới; đóng góp của nhân dân các dân tộc Cao Bằng trong bảo vệ, gìn giữ tờ báo; sự lan tỏa của Việt Nam Độc lập đối với báo chí Việt Bắc và nền báo chí cách mạng Việt Nam.

Không chỉ nhìn lại lịch sử, hội thảo còn đặt ra câu hỏi về việc tiếp nối những giá trị ấy trong môi trường truyền thông hiện nay. Từ một tờ báo được làm bằng phương tiện thô sơ nhưng xác định rõ đối tượng, mục tiêu và cách thể hiện, bài học còn nguyên giá trị đối với người làm báo hôm nay là sự chính xác, gần dân, trách nhiệm xã hội và khả năng thích ứng trước chuyển đổi số, hội nhập quốc tế.

Tinh thần tiếp nối được thể hiện qua nghi thức “Truyền lửa”, kết nối các thế hệ người làm báo bằng lý tưởng nghề nghiệp, bản lĩnh và khát vọng cống hiến. Với những sinh viên báo chí có mặt tại chương trình, lịch sử của tờ báo không chỉ nằm trong tư liệu, mà trở thành một trải nghiệm nghề nghiệp cụ thể. Em Hoàng Thị Mai, sinh viên chuyên ngành Báo chí, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, chia sẻ: Trong chuyến đi thực tế học phần chuyên môn của ngành, Mai và các bạn rất may mắn khi được Hội Nhà báo tỉnh Cao Bằng liên hệ để có cơ hội tham dự Hội thảo 85 năm báo Việt Nam Độc lập.

"Em cảm thấy rất vinh dự và tự hào khi được tham dự hội thảo, được lắng nghe các nhà báo, các vị lãnh đạo chia sẻ, trao đổi, thảo luận ý kiến về quá trình ra đời, lịch sử và ý nghĩa của tờ báo Việt Nam Độc lập. Em cũng rất tự hào và biết ơn về Ngành Báo chí mà mình đang theo đuổi, tiếp thêm cho em động lực và sức mạnh để có thể theo đuổi nghề, góp phần nhỏ bé cùng với nghề để phụng sự cho đất nước", sinh viên Hoàng Thị Mai hào hứng.

Trưng bày và hội thảo lần này góp thêm tư liệu để bảo tồn, nghiên cứu và giới thiệu di sản Báo Việt Nam Độc lập gắn với lịch sử cách mạng, văn hóa và du lịch Cao Bằng. Từ Pác Bó năm 1941 đến môi trường truyền thông số hôm nay, phương tiện làm báo đã thay đổi rất xa, nhưng yêu cầu đưa thông tin đúng, thiết thực đến với nhân dân vẫn là sợi dây xuyên suốt. Đó cũng là cách những giá trị của Báo Việt Nam Độc lập tiếp tục được nối dài trong đời sống báo chí đương đại.

Về Pác Bó, nơi Bác Hồ về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam

VOV.VN - Tại tỉnh Cao Bằng, Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó được xây dựng khang trang, sạch đẹp, xứng tầm, trở thành địa chỉ “đỏ” du lịch về nguồn, giáo dục truyền thống cách mạng, đặc biệt là với thế hệ trẻ.