Chủ tịch Quốc hội: Thuế phải trở thành đòn bẩy, không chỉ là khoán thu
VOV.VN - Tại Phiên họp thứ 5 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội vào chiều nay (20/8), Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã cho ý kiến về dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp.
Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhất trí với điều kiện hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp được “giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và số thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) theo mức doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng trong 2 năm 2026, năm 2027” như đề xuất của Chính phủ.
Cho ý kiến về nội dung này, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tán thành đề xuất giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp; nhấn mạnh, việc giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế doanh nghiệp cần đặt trong bối cảnh tư duy lớn hơn là chuyển từ mục tiêu thu ngân sách trong ngắn hạn sang nuôi dưỡng nguồn thu, mở rộng cơ sở thu và tạo động lực tăng trưởng trong dài hạn. Việc giảm thuế để người dân có thêm thu nhập khả dụng, doanh nghiệp có thêm nguồn lực đầu tư vào nền kinh tế, có thêm nguồn lực tái sản xuất mở rộng.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ, Ủy ban Kinh tế và Tài chính lưu ý phải thuyết minh rõ việc lựa chọn mức giảm 30% và ngưỡng doanh thu không quá 10 tỷ đồng. Bởi mục tiêu cuối cùng không phải giảm thuế cho tất cả mọi người theo một tỷ lệ giống nhau, mà giảm đúng đối tượng, đúng mức và đúng mục tiêu, gắn với những lĩnh vực mà Nhà nước muốn thúc đẩy trong các lĩnh vực như: đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ; kinh tế xanh; chuyển đổi số, nghiên cứu phát triển vùng khó khăn; nâng cao năng suất lao động.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu, việc giảm gánh nặng thuế cho cá nhân, doanh nghiệp phải đi đôi với tạo thuận lợi trong cách thức nộp thuế, kiểm soát chặt hành vi trốn thuế, gian lận thuế và chuyển giá.
Chủ tịch Quốc hội cho rằng, về cách thức nộp thuế, đối với hộ kinh doanh, việc triển khai lộ trình chuyển từ phương thức thuế khoán sang kê khai là chủ trương đúng đắn, nhằm minh bạch hóa hoạt động kinh doanh và hiện đại hóa công tác quản lý thuế. Tuy nhiên, cần tính toán trong giai đoạn đầu thực hiện, nhiều hộ kinh doanh còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ, sử dụng hóa đơn điện tử, thực hiện chế độ chứng từ, sổ sách kế toán và kê khai thuế theo quy định.
Theo Chủ tịch Quốc hội, việc này đòi hỏi Chính phủ phải nghiên cứu và có hướng dẫn cụ thể từ việc lập chứng từ đến cách thức kê khai nộp thuế, làm sao không thất thoát thuế, thu đúng, thu đủ, tránh thông đồng giữa người nộp thuế và cán bộ thuế.
Chính phủ cần kiểm soát tốt các điều kiện được hưởng ưu đãi miễn, giảm thuế còn quy định để xử lý trường hợp chia tách pháp nhân, chia nhỏ doanh thu theo ngưỡng hưởng ưu đãi dưới 10 tỷ đồng. Phải đẩy mạnh quản lý thuế đối với kinh tế số, thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng xuyên biên giới, chuyển nhượng vốn, các hoạt động có tính chất đầu tư và những lĩnh vực có nguy cơ chuyển lợi nhuận.
Chủ tịch Quốc hội lưu ý cần tránh cách tiếp cận giảm thuế mang tính tình thế, mà thay vào đó là xây dựng chương trình cải cách thuế thu nhập trong trung và dài hạn, làm rõ định hướng và tiêu chí đánh giá. Đối với thuế thu nhập cá nhân, tiếp tục rà soát giảm trừ gia cảnh theo biến động của mức sống và chi phí sinh hoạt, hạn chế tình trạng người dân bị đẩy lên bậc thuế cao hơn chỉ vì thu nhập danh nghĩa tăng theo lạm phát. Đối với thuế thu nhập doanh nghiệp, chuyển từ tư duy thuế trên lợi nhuận sang tư duy thuế và tái đầu tư.
“Thuế phải trở thành đòn bẩy chứ không chỉ là khoán thu, tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp mới thành lập và doanh nghiệp đang trong giai đoạn đầu, từ đó thêm thời gian tích lũy vốn, hình thành lớp doanh nghiệp mới”, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh.
Giải trình về nội dung tại sao lại là 10 tỷ đồng và mức 30% như Chủ tịch Quốc hội nêu, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn luận giải: “10 tỷ, tôi lấy ví dụ, chia ra thì mỗi tháng được khoảng 833 triệu đồng, tức khoảng 12%/năm. Thu nhập khoảng gần 100 triệu đồng, sau khi nộp thuế khoảng 15% thì còn khoảng 85 triệu đồng. Với gia đình có 5 người thì được khoảng 17 triệu đồng/người. Mức như thế cũng hợp lý để sinh sống, phù hợp với mặt bằng chung. Giảm thêm để khuyến khích kinh doanh và phù hợp với khả năng của ngân sách”.
Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất bổ sung dự án nghị quyết vào chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất và trình Quốc hội xem xét, thông qua theo trình tự, thủ tục rút gọn.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản tán thành phương án giảm thuế như Chính phủ trình để kịp thời hỗ trợ, tháo gỡ một phần khó khăn của hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp quy mô nhỏ, đồng thời đề nghị: “Làm rõ thêm tác động đến thu và cân đối ngân sách nhà nước, nhất là ngân sách địa phương và khả năng thực hiện dự toán của năm 2026; xác định cụ thể thời điểm có hiệu lực của nghị quyết và quy định rõ việc xử lý đối với các trường hợp đã kê khai, tạm nộp hoặc nộp thuế trong năm 2026, đảm bảo thuận lợi cho nộp thuế và không phát sinh các thủ tục không cần thiết. Tiếp tục rà soát các khó khăn, vướng mắc thực tế của hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp, triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ, nhất là đơn giản hóa việc kê khai, kế toán, hóa đơn điện tử, giảm chi phí tuân thủ và hỗ trợ chuyển đổi hộ kinh doanh thành doanh nghiệp”.
Cũng trong chiều nay, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về nội dung cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển để tích hợp vào dự án Luật Phát triển đô thị.