"Tổ dân phố muốn làm tốt thì phải sát dân"

Ông Nguyễn Mạnh Đức, Tổ trưởng Tổ dân phố Cửa Đông 3, phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) cho biết, sau sáp nhập, Tổ dân phố Cửa Đông 3 quản lý 1.129 hộ dân (trước đây là 300 hộ dân) trải dài trên 11 tuyến phố, được hình thành từ nhiều tổ dân phố thuộc các phường cũ như Cửa Đông, Hàng Bồ và Hàng Mã. Đây là sự thay đổi lớn cả về quy mô địa bàn lẫn đối tượng quản lý.

Nếu trước đây mỗi tổ dân phố quản lý phạm vi nhỏ, quen thuộc thì nay địa bàn rộng hơn rất nhiều, trong khi đội ngũ cán bộ vẫn đang trong giai đoạn kiện toàn. "Khối lượng công việc hiện nay tăng ít nhất gấp ba lần so với trước tháng 7", ông Đức chia sẻ.

Khó khăn lớn nhất, theo ông Đức là phải nhanh chóng nắm lại toàn bộ tình hình dân cư sau khi các tổ được sáp nhập. Không chỉ cập nhật danh sách hộ dân, cán bộ tổ dân phố còn phải trực tiếp đến từng gia đình để tìm hiểu nhân khẩu, việc làm, hoàn cảnh, các đối tượng chính sách, người cao tuổi, học sinh, lao động, người có hoàn cảnh khó khăn... nhằm phục vụ công tác quản lý và thực hiện các chính sách an sinh.

"Tổ dân phố muốn làm tốt thì phải sát dân. Không thể chỉ ngồi ở một chỗ rồi dựa vào báo cáo được", ông Đức khẳng định, đồng thời thông tin, quá trình bàn giao giữa các tổ dân phố cũ và tổ dân phố mới vẫn còn nhiều khó khăn do mỗi tổ trước đây có cách quản lý, lưu trữ thông tin và phương pháp làm việc khác nhau.

Ông cho biết nhiều tổ trưởng trước đây quản lý hồ sơ dân cư rất chi tiết, từ thông tin chủ hộ, nhân khẩu, số căn cước công dân, số điện thoại, nghề nghiệp, tình trạng việc làm đến thông tin học sinh trong từng gia đình. "Chính những dữ liệu đó giúp cán bộ nắm rất chắc địa bàn, phục vụ từ công tác an sinh, cung - cầu lao động đến quản lý dân cư. Hiện nay chúng tôi vẫn phải học lại cách làm bài bản của các bác tổ trưởng trước đây", theo ông Đức.

Không quản lý người dân chỉ bằng công nghệ

Mặc dù hiện nay nhiều thông tin được cập nhật qua các nền tảng số như VNeID hay nhóm Zalo của tổ dân phố, nhưng theo ông Đức, công nghệ chỉ hỗ trợ một phần. "Công nghệ không thể thay thế việc đi gặp dân. Có những người không dùng điện thoại thông minh, không đọc Zalo, không tương tác. Muốn biết người dân đang cần gì thì vẫn phải đến tận nơi", ông Đức giãi bày.

Hiện nay, Tổ dân phố Cửa Đông 3 duy trì nhiều nhóm Zalo để truyền tải thông tin, đồng thời yêu cầu mỗi hộ gia đình đều có ít nhất một thành viên tham gia nhằm tiếp cận kịp thời các chủ trương, chính sách mới. Tuy nhiên, theo ông, phương thức hiệu quả nhất vẫn là gặp trực tiếp người dân.

Ngoài quản lý nhân khẩu, tổ dân phố còn phải phối hợp thực hiện nhiều nhiệm vụ như rà soát dữ liệu đất đai, hỗ trợ cập nhật dữ liệu dân cư, tuyên truyền chính sách mới, kiểm tra vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm, theo dõi các cơ sở kinh doanh mặt đường; tham gia các đợt kiểm tra đột xuất cùng lực lượng công an, y tế kể cả vào ban đêm.

"Qua một tháng trực tiếp rà soát, tổ dân phố đã phát hiện hàng chục hộ gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, trong đó có những người mắc bệnh hiểm nghèo, phải chạy thận nhiều lần mỗi tuần hoặc không có nguồn thu nhập ổn định để kịp thời đề xuất cơ quan chức năng xem xét hỗ trợ", ông Đức thông tin.

Một trong những kiến nghị đầu tiên được ông Đức đề xuất là sớm cấp thẻ nhận diện cho đội ngũ cán bộ tổ dân phố. Sau sáp nhập, địa bàn xuất hiện rất nhiều hộ dân và cơ sở kinh doanh mới. Khi cán bộ đến làm việc, nhiều chủ cửa hàng hoặc nhân viên chưa nhận diện được cán bộ tổ dân phố nên việc phối hợp còn gặp khó khăn.

Khối lượng công việc tăng lên nhiều

Chia sẻ về khối lượng công việc, ông Nguyễn Xuân Tùng, Tổ trưởng Tổ dân phố số 22, phường Tương Mai (Hà Nội) cho biết chỉ tính từ đầu tháng 7 đến nay, tổ dân phố liên tục được giao nhiều nhiệm vụ như tuyên truyền chủ trương, rà soát cấp nước sạch, thống kê thanh niên trong độ tuổi nhập ngũ, tổ chức hoạt động hè cho trẻ em, phối hợp khám sức khỏe toàn dân, cập nhật và làm sạch dữ liệu đất đai cùng nhiều nhiệm vụ phát sinh khác.

"Việc này chưa xong lại nhận việc mới. Từ khi nhận nhiệm vụ đến nay tôi chưa có ngày nào được nghỉ, công việc gần như luôn trong tình trạng quá tải", ông Tùng nói.

Trước đây khi còn là tổ phó, ông cùng tổ trưởng phụ trách khoảng 350 hộ dân nên công việc được chia sẻ. Sau khi sáp nhập địa bàn, số hộ dân quản lý tăng lên hơn 750 hộ nhưng bộ máy vẫn chỉ còn một tổ trưởng và một tổ phó, khiến áp lực công việc lớn hơn rất nhiều.

Về yêu cầu chuyên môn, vị tổ trưởng này cho rằng việc tiếp cận các nhiệm vụ mới hay ứng dụng công nghệ thông tin không phải trở ngại lớn. Những cái mới đều có thể học rất nhanh, công nghệ cũng phải cập nhật thường xuyên. Văn bản điện tử hay các phần mềm đều có thể tự học để sử dụng. Khó khăn lớn nhất là khối lượng công việc quá nhiều.

Không chỉ áp lực về công việc, thu nhập cũng là vấn đề khiến nhiều cán bộ tổ dân phố trăn trở. Theo anh Nguyễn Xuân Tùng, trước khi sắp xếp tổ dân phố, mức thù lao anh nhận được khoảng 3,7 triệu đồng/tháng. Dù thu nhập không cao nhưng anh vẫn có thời gian làm thêm để trang trải cuộc sống và nuôi hai con đang đi học. Sau sắp xếp, mức thù lao tăng lên khoảng 6,3 triệu đồng/tháng, tương đương gần gấp đôi trước đây. Tuy nhiên, toàn bộ thời gian đều dành cho công việc của tổ dân phố nên không còn điều kiện làm thêm để tăng thu nhập.

"Thu nhập có tăng nhưng thu không đủ bù chi vì không còn thời gian làm thêm. Trong khi các con vẫn đang tuổi ăn học, chi phí sinh hoạt và học hành ngày càng lớn. Nếu cường độ công việc cứ kéo dài như hiện nay thì sẽ rất khó để bảo đảm cuộc sống gia đình", ông Tùng bày tỏ.

Cần đánh giá thực tiễn khi tinh gọn thôn, tổ dân phố ở Hà Nội

VOV.VN - “Cần xác định rõ “đặc thù Thủ đô” làm căn cứ xây dựng cơ chế riêng, đồng thời bổ sung ý kiến từ các sở, ngành để tăng tính thuyết phục khi trình Hội đồng nhân dân thành phố”, chuyên gia kiến nghị.