Đại biểu Nguyễn Lân Hiếu đề nghị bỏ tự chủ tại bệnh viện tuyến cơ sở nông thôn

Sáng nay (20/8), thảo luận ở hội trường về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035, đại biểu Nguyễn Lân Hiếu (Đoàn ĐBQH TP Hà Nội) cho biết, từ kinh nghiệm đi thực tế tại vùng sâu vùng xa vùng đặc biệt khó khăn, đại biểu nhận thấy một cơ chế chưa phù hợp với bệnh viện tuyến cơ sở, đó chính là cơ chế khuyến khích tự chủ bệnh viện ở nông thôn, miền núi.

“Các bệnh viện cơ sở, các bệnh viện huyện trước đây hiện nay có vai trò then chốt trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Bệnh viện sẽ đảm nhận cả các trạm y tế xã, chăm lo từ khám chữa bệnh lẫn y tế dự phòng. Đối tượng chủ yếu của các bệnh viện này là người dân nghèo thu nhập chưa cao, do đó 99% thu nhập của các bệnh viện đến từ bảo hiểm y tế. Việc chuyển sang tự chủ chi thường xuyên luôn tạo ra gánh nặng cho nhân viên y tế ở đây. Hiện tượng bỏ việc phần lớn do nguyên nhân này, lương nhiều khi chưa nhận đúng kì, nói gì đến thu nhập tăng thêm. Người có kinh nghiệm sẽ tìm đường vào thành phố hoặc mở phòng mạch tư.

Các bệnh viện cơ sở năng động sẽ phát triển các kĩ thuật mới nhưng dưới sức ép của tự chủ lại dẫn tới một vấn đề khác, đó là lạm dụng chỉ định với bảo hiểm y tế - nỗi lo lắng của người dân hiện nay”, đại biểu Nguyễn Lân Hiếu nêu rõ.

Theo đại biểu Nguyễn Lân Hiếu, đối với y tế cơ sở nông thôn miền núi nên bỏ tự chủ bệnh viện tuyến cơ sở. Áp lực về tự chủ tài chính khiến bệnh viện rất khó khăn và nhiều khi đi chệch hướng. Do đó, đại biểu đề nghị trong Chương trình mục tiêu Quốc gia, cần bổ sung nguồn tài chính để trả lương cứng cho nhân viên y tế tuyến cơ sở tại vùng nông thôn, miền núi, vùng đặc biệt khó khăn. Các bệnh viện sau khi yên tâm về lương cho nhân viên sẽ tập trung phát triển kĩ thuật mới, các dịch vụ theo nhu cầu người bệnh để nâng cao thu nhập của nhân viên y tế và nâng cao chất lượng điều trị cho người dân vùng nông thôn, miền núi.

Bên cạnh đó, vấn đề khám sức khỏe toàn dân ở vùng miền núi nên lồng ghép vào chương trình mục tiêu quốc gia vì nguồn lực, địa hình không thể so sánh với các khu vực thành phố, đồng bằng.

“Chúng ta cần chia những nhóm khám sức khỏe. Nhóm thứ nhất là nhóm đang khám và điều trị bệnh mãn tính hoặc có đăng kí y tế tại tuyến cơ sở thì Bộ Y tế, bảo hiểm xã hội thống nhất cho phép tổ chức khám sức khỏe tổng thể mỗi năm một lần tại chính các bệnh viện họ đăng kí.

Nhóm thứ hai là người lao động, công chức viên chức được khám sức khỏe theo luật định mỗi năm một lần hoặc hai năm một lần theo các bệnh nếu làm trong nghề nghiệp nguy hiểm. Việc này cần tổ chức lại chặt chẽ, có tiêu chuẩn cho các cơ sở được khám chữa bệnh và quan trọng nhất là có lưu trữ bệnh án điện tử, nếu khám tràn lan không có dữ liệu minh bạch sẽ dẫn đến việc khám bệnh ở nhóm đối tượng này là hình thức, không hiệu quả.

Nhóm thứ ba là nhóm người già và trẻ nhỏ, người có hoàn cảnh khó khăn. Đây cũng là nhóm chương trình mục tiêu nên cần tập trung hỗ trợ nhất. Ngân sách cần phân bổ để tổ chức các đợt khám với các tiêu chuẩn quốc gia tại ngay địa phương.

Ví dụ như khám đồng loạt sức khỏe cho trẻ em trước những ngày tựu trường mỗi năm, khám cuốn chiếu người cao tuổi chưa đi khám bệnh bao giờ hoặc khám tại nhà cho những đối tượng đặc biệt khó khăn không thể di chuyển đến các cơ sở y tế gần đó. Theo tôi có chính sách đặc biệt tại các vùng nông thôn miền núi để tiến tới một chủ trương vô cùng nhân văn là của nhà nước đề ra thực sự hiệu quả và duy trì lâu dài”, đại biểu Nguyễn Lân Hiếu nhấn mạnh.

Cùng quan tâm đến lĩnh vực y tế, đại biểu Tô Ái Vang (Đoàn ĐBQH Cần Thơ) cho rằng, Điểm d Khoản 2 Điều 1 về chỉ tiêu tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi trẻ em dưới 5 tuổi giảm dưới 15% là khả thi bởi hiện nay tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi trung bình cả nước đã giảm xuống còn khoảng 18%. Tuy nhiên ở vùng ĐBSCL thì tỷ lệ này không đồng đều nhất là ở các vùng nông thôn sâu vùng biên giới vùng có đông đồng bào dân tộc, tỷ lệ thấp còi vẫn ở mức độ cao cục bộ có nơi trên 20%.

Để góp phần đạt mục tiêu của dự thảo Nghị quyết, đại biểu Tô Ái Vang kiến nghị đưa danh mục đánh giá xét nghiệm vi chất vào chương trình khám sức khỏe định kỳ bắt buộc tại các trạm y tế xã bởi thiếu vi chất sẽ làm cho xương không thể phát triển tối đa vì vậy cần can thiệp sớm vào giai đoạn vàng từ 0-5 tuổi. Bên cạnh đó, lồng ghép vốn để cung cấp nước sạch đạt chuẩn cho vùng bị xâm nhập mặn giúp trẻ hấp thu trọn vẹn chất dinh dưỡng để tăng trưởng chiều cao. Đặc biệt cần định biên rõ ràng và nâng mức phụ cấp cho cán bộ chuyên trách dinh dưỡng tại các trạm y tế xã và trường mầm non vùng sâu để chất lượng chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ được đảm bảo liên tục không bị đứt gãy.

Nói về giải pháp tăng tỷ suất sinh, đại biểu Tô Ái Vang cho rằng, bên cạnh thực hiện cơ chế thưởng hoặc hỗ trợ về tài chính, việc làm, thời gian và tâm lý cho phụ nữ sinh đủ 2 con thì rất cần chính sách quan tâm đến sự đồng hành của người chồng, gia đình, cơ quan đơn vị và xã hội.

Bên cạnh đó, việc đầu tư trang thiết bị sản nhi bảo đảm một 100% các trạm y tế xã có nữ hộ sinh hoặc bác sĩ sản nhi. Tăng cường truyền thông với thông điệp mỗi cặp vợ chồng phải sinh đủ hai con tạo thành phong trào và chuẩn mực xã hội mới. Đặc biệt, không cào bằng áp dụng chung một mức tăng cho tất cả các vùng miền cần quy định linh hoạt theo mức sinh từng vùng cho hợp lý.

Để đạt chỉ tiêu tỷ lệ người dân được lập sổ sức khỏe điện tử và quản lý sức khỏe theo vòng đời tiếp tục duy trì đạt 100%, đại biểu Tô Ái Vang kiến nghị yêu cầu tất cả các cơ sở khám chữa bệnh từ bệnh viện tư nhân phòng khám đến trạm y tế xã phải tự động đồng bộ kết quả khám bệnh đơn thuốc xét nghiệm lên sổ sức khỏe điện tử. Đồng thời, Ban soạn thảo và cơ quan thẩm tra Nghị quyết xem xét nên thiết kế chỉ tiêu theo hướng phân theo lộ trình đến năm 2030 đạt tối thiểu 90% và đến 2035 đạt 100% người dân được lập sổ sức khỏe điện tử thực chất bảo đảm dữ liệu đúng đủ sạch sống.

Hợp nhất chương trình mục tiêu quốc gia: Lấy sinh kế người dân làm thước đo

VOV.VN - Đại biểu Quốc hội nhấn mạnh, cần thay đổi một cách căn bản, không lấy tỷ lệ giải ngân làm thước đo cao nhất của thành công. Một dự án giải ngân 100% nhưng sau khi kết thúc người dân vẫn nghèo, mô hình không tự duy trì được thì không thể coi là thành công.