Sáng nay (10/4), Quốc hội tiếp tục thảo luận tại các tổ về tình hình kinh tế - xã hội. Công tác trong ngành y tế, đại biểu Phạm Thu Xanh đặc biệt quan tâm đến vấn đề triển khai hiệu quả Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân. Theo lộ trình, từ năm 2026 sẽ tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân ít nhất một năm một lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên, phấn đấu 100% bệnh viện công lập và tư nhân triển khai bệnh án điện tử, không sử dụng bệnh án giấy.

Đại biểu Phạm Thu Xanh cho rằng, để tăng tính khả thi của những chính sách này, cần tập trung vào các nhiệm vụ Chính phủ đã nêu, đồng thời cần nhìn nhận rõ những khoảng trống, khó khăn, những điểm nghẽn để tháo gỡ.

“Về triển khai khám sàng lọc hoặc khám sức khỏe định kỳ miễn phí từ năm 2026, Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị được ban hành ngày 9/9/2025, chỉ sau 6 ngày, Chính phủ đã ban hành ngay Nghị quyết 282 về chương trình hành động. Trong đó giao Bộ Y tế chủ trì phối hợp cùng các địa phương thực hiện. Bộ Y tế cũng đã tham mưu ban hành Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15. Luật này quy định về việc khám sàng lọc miễn phí cho người dân với nguồn kinh phí huy động từ 6 nguồn khác nhau. Tuy nhiên, Luật Phòng bệnh đến ngày 1/7/2026 mới có hiệu lực và cần có thêm nghị định hướng dẫn. Trong khi đó, mục tiêu triển khai khám sức khỏe miễn phí lại bắt đầu ngay từ đầu năm 2026. Tôi cho rằng hệ thống còn chưa sẵn sàng để thực hiện mục tiêu này”, đại biểu Phạm Thu Xanh nêu quan điểm.

Năng lực y tế cơ sở: Bài toán 4 bác sĩ mỗi trạm y tế

Đại biểu Phạm Thu Xanh chỉ rõ, các tuyến y tế cơ sở, trạm y tế hiện nay vẫn chưa đủ năng lực thực hiện. Sau khi sáp nhập theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều trạm y tế phải quản lý nhiều điểm trạm.

“Để đáp ứng yêu cầu theo Nghị quyết 72 là mỗi trạm y tế có 4 bác sĩ là rất khó, chưa thể làm ngay. Tại một số địa phương như Hà Nội, Quảng Ninh đã có bác sĩ tăng cường về trạm, tuy nhiên, việc này không thể triển khai đồng bộ trong toàn quốc. Do đó, tôi lo ngại tuyến y tế cơ sở chưa đủ năng lực cho việc sàng lọc, khám và chẩn đoán”, đại biểu nhấn mạnh.

Bà Phạm Thu Xanh cho rằng nếu chỉ khám sàng lọc đơn thuần thì đó mới chỉ là “một lát cắt” tại một thời điểm. Để theo dõi liên tục, cần có sổ quản lý sức khỏe điện tử nhằm tích hợp dữ liệu, hồ sơ bệnh án cũ và giảm chi phí. Đây cũng là cơ sở để Chính phủ có bức tranh toàn cảnh về sức khỏe toàn dân và tầm soát nguy cơ theo vùng. Tuy nhiên, hiện nay chủ trương đã có nhưng việc thực hiện vẫn chưa đồng bộ.

Về kinh phí, đại biểu tính toán, nếu mức khám là 500.000 đồng/ca cho 100 triệu dân, tổng kinh phí cần khoảng 50.000 tỷ đồng. Nếu không có lộ trình, trình tự ưu tiên rõ ràng sẽ tiềm ẩn rủi ro quá tải hệ thống hoặc lãng phí ngân sách mà chất lượng không đảm bảo.

“Điểm cốt lõi không riêng gì vấn đề tổ chức các đợt khám miễn phí mà cần thực hiện hệ thống quản lý sức khỏe liên tục suốt vòng đời, trong đó y tế cơ sở là đơn vị thực hiện chính. Chúng tôi đề xuất Bộ Y tế sớm tham mưu ban hành Nghị định hướng dẫn Luật Phòng bệnh và xây dựng mô hình, trình tự triển khai cụ thể”, bà Xanh nói.

Đề xuất nhóm đối tượng ưu tiên khám bệnh miễn phí

Đại biểu đoàn TP Hải Phòng mong rằng trước 1/7 sẽ sớm có mô hình, trình tự triển khai chính sách khám bệnh miễn phí.

Để đạt được tiến độ này, đại biểu đề xuất có thể giao UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo UBND xã, phường, các trạm y tế rà soát dân cư theo độ tuổi, theo các yếu tố nguy cơ về tim mạch, tiểu đường, huyết áp, tiền sử bệnh. Tiếp đó có thể phân theo các nhóm nguy cơ cao, trung bình và khỏe mạnh. Tiếp đó Bộ Y tế sẽ phải chuẩn hóa toàn bộ các gói khám trước ngày 1/7. Các gói khám này chia ra thành gói cơ bản toàn dân, khói khám theo độ tuổi, theo giới, gói khám theo nguy cơ và tinh thần là 70% sẽ triển khai được ở tuyến y tế cơ sở, còn lại 30% đối với những trường hợp khi đã phát hiện ra bệnh, sẽ chuyển lên tuyến trên. Như vậy sẽ giảm cái gánh nặng chi phí tài chính của Chính phủ và đồng thời không tạo ra sự quá tải ở tuyến trên. 

Bên cạnh đó, đại biểu đoàn Hải Phòng Phạm Thu Xanh cũng đề xuất giải pháp nên tổ chức khám theo lịch, phân luồng, như ưu tiên cho người cao tuổi, người có bệnh nền, những người là lao động chính trong gia đình. Đồng thời giao cái trạm y tế cơ sở làm nòng cốt khi đã đủ điều kiện cùng các bệnh viện công lập, ngoài công lập tham gia theo hợp đồng. 

Đặc biệt, theo đại biểu Phạm Thu Xanh, cần từng bước nhập dữ liệu về sức khỏe người dân, bắt buộc 100% kết quả khám phải được cập nhật vào sổ sức khỏe điện tử để liên thông giữa các cơ sở y tế và liên thông với bảo hiểm y tế. Đây sẽ là xương sống của toàn bộ chương trình khám sức khỏe miễn phí.

“Để kịp thời và đồng bộ, chúng tôi đề xuất Chính phủ ban hành kiến trúc tổng thể về dữ liệu quốc gia, trong đó thì Chính phủ chỉ đạo Bộ y tế quy định về chuẩn dữ liệu và kết nối cũng như các danh mục dùng chung y tế, dữ liệu về y tế trong toàn quốc. Thống nhất định danh y tế toàn diện, mỗi một người dân chỉ có một mã sức khỏe duy nhất gắn với căn cước công dân, VNeID và bắt buộc phải sử dụng trong khám sức khỏe, khám sàng lọc cũng như thanh toán bảo hiểm. Cần xây dựng một trục liên thông dữ liệu y tế quốc gia và xây dựng nền tảng tích hợp với lại dữ liệu y tế quốc gia. 

Kiến nghị tăng mức chi của BHYT

Đóng góp ý kiến về mức độ đầu tư cho y tế, Đại biểu Nguyễn Vũ Trung (đoàn TP.HCM) dẫn chứng nghiên cứu từ World Bank và OECD: Đầu tư 100 USD cho y tế sẽ giúp GDP bình quân đầu người tăng 115 USD. Qua đó, đại biểu khẳng định y tế không chỉ là phúc lợi mà còn là động lực phát triển năng suất và kinh tế.

Đại biểu cũng chỉ rõ thực trạng đáng lo ngại khi tuổi thọ trung bình của người Việt đạt 73,6 năm, nhưng thực tế chỉ có khoảng 65 năm sống khỏe. Phần còn lại phải đối mặt với bệnh tật mãn tính hoặc tàn tật.

"Mục tiêu không chỉ là tăng tuổi thọ, mà phải là tăng số năm sống khỏe mạnh cho người dân thông qua hệ thống quản lý sức khỏe suốt vòng đời," ông Trung nhấn mạnh.

Về tài chính y tế, đại biểu Nguyễn Vũ Trung cho biết chi phí "tự chi trả" của người dân Việt Nam hiện chiếm tới 40%, cao hơn nhiều so với mức 25% của các nước phát triển. Để khắc phục, đại biểu đề xuất tăng đầu tư công, tập trung vào y tế dự phòng và y tế cơ sở, kiểm soát bệnh  về sức khỏe tâm thần, bệnh không lây nhiễm như tim mạch, tiểu đường, rối loạn chuyển hóa... nhóm đang gây gánh nặng kinh tế lớn cho xã hội.

Đại biểu đoàn TP.HCM cũng kiến nghị Chính phủ cần nhìn nhận an ninh y tế như một cấu phần của an ninh kinh tế. Theo đó, cần ưu tiên nâng cao chất lượng giám sát bệnh tật, môi trường (nước, không khí) và an toàn thực phẩm, đẩy mạnh đầu tư sản xuất vaccine, đồng thời mở rộng danh mục thuốc và tăng mức bao phủ chi trả, tạo cơ hội tiếp cận điều trị tốt nhất cho người bệnh.

Chính quyền 2 cấp cẩn đẩy mạnh theo hướng rõ thẩm quyền, trao nguồn lực

VOV.VN - Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã đem lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân, từ giảm thủ tục hành chính, tiết kiệm chi phí đến nâng cao hiệu quả quản lý. Tuy nhiên, để mô hình này vận hành hiệu quả cần tiếp tục hoàn thiện về phân cấp, tổ chức bộ máy, nguồn lực và cơ chế giám sát.