Giảm áp lực thi lớp 10 bằng mô hình trường liên cấp

Bày tỏ sự đồng thuận cao với sự cần thiết ban hành Luật Thủ đô (sửa đổi), đại biểu Mai Thị Phương Hoa (đoàn Ninh Bình) cho rằng dự thảo luật đã nhận diện rõ các “điểm nghẽn” lớn của Hà Nội. Tuy nhiên, bên cạnh các “điểm nghẽn” lớn đã được chỉ ra, vẫn còn một vấn đề rất đáng quan tâm, tác động trực tiếp đến hàng triệu gia đình mỗi năm là áp lực thi vào lớp 10 công lập tại Hà Nội.

Theo đại biểu, mỗi mùa tuyển sinh, học sinh và phụ huynh lại rơi vào trạng thái căng thẳng, lo lắng. Dẫn số liệu từ ngành giáo dục, đại biểu cho biết năm học này Hà Nội có khoảng 147.000 học sinh lớp 9 hoàn thành chương trình THCS, trong khi các trường THPT công lập chỉ đáp ứng khoảng 88.000 chỗ học, tương đương 60 - 65% nhu cầu. Như vậy, có hơn 60.000 học sinh phải chuyển sang học trường ngoài công lập hoặc giáo dục nghề nghiệp.

“Đây là vấn đề rất đau đầu đối với nhiều phụ huynh và học sinh, nhưng đến nay vẫn chưa có giải pháp mang tính căn cơ”, đại biểu nêu.

Mặc dù Hà Nội dự kiến bổ sung thêm 6 trường THPT, cung cấp hơn 3.000 chỗ học mới, song theo đại biểu, con số này vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Trong khi đó, nhiều trường THCS được đầu tư xây dựng mới, cơ sở vật chất tốt nhưng chưa khai thác hết công suất, dẫn đến tình trạng “thừa - thiếu” cục bộ giữa các cấp học.

Từ thực tế này, đại biểu đề xuất thí điểm mô hình trường phổ thông liên cấp trong hệ thống công lập, cho phép một số trường THCS đủ điều kiện tổ chức đào tạo liên thông lên THPT. Mô hình này không chỉ giúp giảm áp lực thi cử mà còn tạo sự ổn định tâm lý cho học sinh, khi không phải chuyển cấp, thay đổi môi trường học tập sau lớp 9, đồng thời tận dụng hiệu quả cơ sở vật chất hiện có.

Đại biểu kiến nghị bổ sung quy định này vào Điều 16 của dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), trước mắt có thể triển khai thí điểm tại một số cơ sở đủ điều kiện, sau đó đánh giá, nhân rộng nếu hiệu quả.

Băn khoăn quy định mới về miễn trách nhiệm pháp lý

Bên cạnh vấn đề giáo dục, đại biểu Mai Thị Phương Hoa đặc biệt lưu ý đến quy định tại Điều 34 của dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) về xử lý vi phạm và loại trừ, miễn trách nhiệm pháp lý.

Theo dự thảo, người đứng đầu cơ quan, tổ chức, cán bộ, công chức, viên chức và người tham gia xây dựng, ban hành, thi hành Luật Thủ đô có thể được xem xét miễn trách nhiệm pháp lý nếu không có tư lợi, đã tuân thủ đầy đủ quy trình nhưng vẫn xảy ra thiệt hại.

Đại biểu cho rằng, đây là quy định mới, lần đầu tiên được đề xuất trong một dự án luật, cần được nghiên cứu, làm rõ thận trọng. Cần làm rõ liệu quy định này có áp dụng đối với đại biểu Quốc hội là những người tham gia xây dựng và thông qua luật  hay không, khi theo quy định hiện hành, Quốc hội là cơ quan duy nhất có thẩm quyền ban hành luật.

Các quy định hiện hành về kiểm soát quyền lực trong công tác xây dựng pháp luật hiện nay chủ yếu xử lý các hành vi tham nhũng, tiêu cực trong quá trình thực thi, chưa đặt ra trách nhiệm pháp lý đối với việc xây dựng văn bản quy phạm pháp luật nếu có sai sót.

Từ đó, đại biểu đặt vấn đề: việc đưa quy định này vào Luật Thủ đô có thể mở ra cách tiếp cận mới về trách nhiệm pháp lý trong xây dựng pháp luật, do đó cần được cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo tính chặt chẽ, thống nhất của hệ thống pháp luật.

Gỡ “nút thắt” quản trị, trọng tâm là tính khả thi

Góp ý ở góc độ quản trị đô thị, đại biểu Trần Thế Anh (đoàn Ninh Bình) đánh giá cao bước chuyển trong tư duy xây dựng dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), từ mô hình quản lý hành chính sang quản trị đô thị hiện đại, đa trung tâm, phù hợp với định hướng phát triển Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Các quy định về tổ chức chính quyền đô thị, phân cấp, phân quyền trong dự thảo luật cơ bản bám sát chủ trương tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động.

Tuy nhiên, đại biểu nhấn mạnh vấn đề then chốt nằm ở tính khả thi khi triển khai. Việc trao quyền mạnh cho chính quyền Thủ đô là cần thiết, song phải làm rõ tiêu chí, điều kiện và lộ trình thực hiện, bảo đảm nguyên tắc phân quyền đi đôi với kiểm soát quyền lực. Nếu không, rất dễ rơi vào tình trạng cải cách mang tính hình thức nhưng hiệu quả thực chất chưa được cải thiện.

Đối với các cơ chế đặc thù như hình thành đơn vị hành chính, khu kinh tế đặc biệt, đại biểu đề nghị cần quy định rõ thẩm quyền và cơ chế kiểm soát để tránh chồng chéo hoặc “khoảng trống” trong quản lý.

Về quy hoạch đô thị theo mô hình TOD và đô thị thông minh, đại biểu cho rằng định hướng là đúng, song thực tiễn cho thấy kỷ luật quy hoạch chưa nghiêm. Vì vậy, cần gắn trách nhiệm cá nhân, nhất là người đứng đầu, đồng thời tăng cường công khai, minh bạch để người dân tham gia giám sát.

“Trong quản trị đô thị không phải là thiếu cơ chế, mà thiếu nhất hiện nay là kỷ luật và tính khả thi trong triển khai thực hiện”, đại biểu Trần Thế Anh nhấn mạnh.

Sửa Luật Thủ đô: Đề xuất “cởi trói” cho cán bộ dám nghĩ, dám làm

VOV.VN - Nhiều đại biểu Quốc hội kiến nghị chính sách đột phá về giao thông, môi trường, phân quyền và cơ chế thử nghiệm nhằm tạo động lực phát triển cho Hà Nội. Đặc biệt, nhấn mạnh tháo gỡ cơ chế cho cán bộ dám nghĩ, dám làm.