Doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể được hỗ trợ vốn, công nghệ, thị trường

Chiều 17/10, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn, thừa ủy quyền của Thủ tướng, trình bày trước Quốc hội đề xuất xây dựng Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa thay thế luật hiện hành năm 2017. Dự thảo hướng tới tháo gỡ khó khăn về vốn, mặt bằng, công nghệ, nhân lực và thị trường, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động, giữ vai trò quan trọng trong tạo việc làm, huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, sau gần 10 năm thực hiện Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017, một số chính sách đã bộc lộ hạn chế. Nguồn lực hỗ trợ còn phân tán, việc đánh giá tác động chưa rõ nét, chính sách chưa gắn chặt với nhu cầu thực tế và kết quả phát triển dài hạn của doanh nghiệp.

Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp vẫn khó tiếp cận vốn, mặt bằng sản xuất, công nghệ và nhân lực chất lượng cao. Năng lực quản trị còn hạn chế, khả năng tham gia chuỗi giá trị trong nước và quốc tế chưa tương xứng với tiềm năng. Vì vậy, Chính phủ đề xuất đổi tên luật, chuyển từ tư duy hỗ trợ đơn lẻ sang kiến tạo môi trường và hệ sinh thái phát triển doanh nghiệp, kết nối nguồn lực nhà nước với khu vực tư nhân. Theo Bộ trưởng, sự phát triển thực chất và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp sẽ là thước đo hiệu quả chính sách.

Năm nhóm chính sách hỗ trợ doanh nghiệp

Dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa gồm 4 chương, 35 điều, tập trung vào 5 nhóm chính sách. Thứ nhất, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thông qua cải thiện khả năng tiếp cận vốn, mặt bằng, công nghệ và thị trường; hỗ trợ tư vấn, đào tạo, kế toán, pháp lý, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Dự thảo cũng đề cập đa dạng hóa nguồn tài chính, xem xét đánh giá tín dụng dựa trên dòng tiền, dữ liệu và khả năng tạo doanh thu, thay vì chủ yếu dựa vào tài sản bảo đảm. Cùng với đó là định hướng giảm thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ.

Thứ hai, hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Các doanh nghiệp thuộc nhóm này được định hướng kết nối với chuyên gia, vườn ươm, trung tâm đổi mới sáng tạo và đơn vị tư vấn để hoàn thiện sản phẩm, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, tiếp cận nhà đầu tư và ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh.

Thứ ba, tạo thuận lợi cho hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp. Chính sách tập trung hỗ trợ tư vấn, đào tạo, kế toán và pháp lý, giúp các đơn vị nâng cao năng lực quản trị, thực hiện nghĩa vụ theo quy định, hoạt động minh bạch và có điều kiện mở rộng quy mô. Nhóm doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh, trong đó có doanh nghiệp một người, được xác định là đối tượng cần quan tâm.

Thứ tư, khuyến khích doanh nghiệp kinh doanh bền vững, sử dụng hiệu quả tài nguyên, đẩy mạnh chuyển đổi số và đáp ứng các yêu cầu về môi trường, xã hội, quản trị. Dự thảo cũng quan tâm doanh nghiệp do phụ nữ, người khuyết tật, người dân tộc thiểu số làm chủ; doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động thuộc các nhóm này và doanh nghiệp hoạt động tại vùng miền núi, biên giới, hải đảo.

Thứ năm, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị và kinh doanh quốc tế. Trọng tâm là nâng cao năng lực sản xuất, quản trị và chất lượng sản phẩm; kết nối doanh nghiệp nhỏ và vừa với doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, nhà phân phối và đối tác quốc tế. Qua đó, doanh nghiệp có cơ hội mở rộng thị trường, tiếp cận công nghệ, tăng năng suất và nâng cao giá trị tạo ra trong nước.

"Để chính sách đi vào thực tế, dự thảo hướng tới số hóa quy trình, liên thông dữ liệu, đơn giản hóa thủ tục và tăng cường hậu kiểm, trách nhiệm giải trình. Doanh nghiệp không phải nộp lại giấy tờ, thông tin mà cơ quan nhà nước đã có hoặc có thể khai thác theo quy định. Doanh nghiệp cũng được định hướng chủ động lựa chọn dịch vụ phù hợp với nhu cầu phát triển", Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh.

Đề nghị làm rõ tiêu chí, tránh hỗ trợ chồng chéo

Thẩm tra dự thảo, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nhất trí với việc sửa đổi toàn diện và đổi tên luật. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra cho rằng dự thảo hiện vẫn tập trung nhiều vào chính sách hỗ trợ, chưa thể hiện rõ yêu cầu phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Một trong những vấn đề được lưu ý là tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo cơ quan thẩm tra, các tiêu chí dự kiến có thể gây khó khăn khi triển khai do biến động hằng năm, phụ thuộc số liệu năm trước; cách xác định ngành nghề hoạt động chính cũng cần được làm rõ.

Đại diện Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị nghiên cứu sử dụng số liệu của 2-3 năm liền kề, đồng thời đánh giá tác động và khả năng cân đối nguồn lực nếu nâng ngưỡng lao động từ 200 lên 300 người, tổng nguồn vốn từ 100 tỉ lên 150 tỉ đồng.

Về cơ chế hỗ trợ, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ cách phân bổ ngân sách theo kết quả thực hiện, tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp để tránh trùng lặp, cũng như cơ chế thu hồi kinh phí khi vi phạm cam kết. Với hình thức hỗ trợ bằng phiếu dịch vụ (voucher), cần quy định rõ quy trình cấp, thanh toán và yêu cầu kiểm chứng kết quả nhằm phòng ngừa trục lợi.

Đối với chính sách thuế, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản tán thành định hướng ưu đãi nhưng đề nghị rà soát những nội dung có nguy cơ trùng lặp hoặc chưa thống nhất với pháp luật chuyên ngành. Các quy định ưu đãi cụ thể về thuế nên được xem xét trong quá trình sửa đổi các luật thuế liên quan, bảo đảm đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị làm rõ phương án sắp xếp, sáp nhập hoặc giải thể các quỹ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, quỹ bảo lãnh tín dụng; đánh giá nguyên nhân hoạt động chưa hiệu quả và bảo đảm quyền, nghĩa vụ, tài sản cũng như các cam kết bảo lãnh không bị gián đoạn.

Việc hoàn thiện dự thảo luật được kỳ vọng tạo khuôn khổ pháp lý đồng bộ hơn, giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận nguồn lực thuận lợi, nâng cao năng lực quản trị và mở rộng thị trường. Tuy nhiên, hiệu quả chính sách sẽ phụ thuộc vào tiêu chí thụ hưởng rõ ràng, nguồn lực thực hiện và cơ chế giám sát để hỗ trợ đúng đối tượng, tránh dàn trải, trùng lặp.

Sửa Luật Bưu chính:"Người dân vùng sâu, vùng xa có thêm cơ hội mua bán trực tuyến"

VOV.VN - Dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) đề xuất mở rộng dịch vụ bưu chính phổ cập từ thư sang cả gói, kiện hàng hóa trên phạm vi toàn quốc, tạo điều kiện để người dân vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo tiếp cận thương mại điện tử. Cùng với đó, dự thảo đặt ra yêu cầu đổi mới quản lý, phát triển hạ tầng bưu chính...