Giải pháp quyết liệt để vận hành hiệu quả chính quyền địa phương 2 cấp

Việc giảm bớt các đầu mối trung gian trong bộ máy và thúc đẩy liên thông thủ tục hành chính trực tuyến đã góp phần tiết kiệm chi ngân sách, giảm chi phí và thời gian cho người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, những mô hình sáng tạo chưa thể khỏa lấp được những nút thắt, điểm nghẽn mang tính cấu trúc nội tại như thiếu biên chế, thiếu chuyên môn, áp lực "dồn toa". Điều này đòi hỏi những quyết sách đổi mới, tinh gọn mạnh mẽ từ lãnh đạo các địa phương.

Những hạn chế và nút thắt mang tính cấu trúc

Nhìn một cách khách quan một năm qua, mô hình hai cấp đã giảm tầng trung gian và giảm nhiều đầu mối để tránh chồng chéo chức năng, nhiệm vụ; năng lực của cán bộ đã được cải thiện; cải cách hành chính được thúc đẩy, chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp đã nâng lên.

Tuy nhiên, đánh giá toàn diện quá trình đã qua, PGS-TS Nguyễn Xuân Phong, Phó giám đốc Học viện Chính trị khu vực IV đã thẳng thắn chỉ ra những hạn chế lớn đang tồn tại trong hệ thống bộ máy chính quyền địa phương trong vùng.

Thứ nhất, bộ máy giảm về đầu mối nhưng chưa giảm về thực chất, còn tình trạng tổ chức giảm nhưng cơ quan, đơn vị lại tăng cấp phó, cái này thấy rất rõ.

Thứ hai, đó là tâm lý cán bộ còn dao động, chưa yên tâm. Thứ ba, đó là chất lượng cán bộ ở nhiều địa phương không đồng đều. Thứ tư, tình trạng né tránh trách nhiệm vẫn tồn tại. Và cuối cùng là khoảng cách phục vụ người dân ở vùng sâu vùng xa còn có hạn chế.

Ông Lữ Quang Ngời, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau nhìn nhận, chính quyền hai cấp là mô hình mới nên việc kiện toàn nhân sự, cơ sở vật chất và cơ chế vận hành vẫn cần thêm thời gian để khắc phục. Bên cạnh đó, năng lực chuyển đổi số, hạ tầng công nghệ thông tin và việc thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao rất quan trọng nhưng với Cà Mau vẫn còn những hạn chế.

Những quyết sách để đổi mới

Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời cho biết, thời gian tới tỉnh sẽ tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy và cơ chế vận hành theo hướng: “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát. Đồng thời, tập trung nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh chuyển đổi số, đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin và ứng dụng khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong hoạt động quản lý nhà nước”.

Từ thực tiễn một phòng của cấp xã đang phải chịu sự điều hành của từ 7 đến 8 sở, ngành, ông Trần Văn Lâu, Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long cũng đồng tình với việc phải đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào giải quyết công vụ, coi chuyển đổi số là xu thế tất yếu để giảm áp lực cho cán bộ.

Đồng thời, ông Lâu cũng chỉ ra, công tác cán bộ thời gian qua còn một số bất cập, đáng chú ý trong việc bố trí nhân sự tại các đơn vị. Có người sở hữu chuyên môn vững vàng, từng làm việc trong các lĩnh vực chuyên sâu nhưng so tiêu chuẩn quy định lại không thể sắp xếp vào vị trí tương xứng. Ngược lại, có người đảm bảo đầy đủ tiêu chuẩn theo yêu cầu thì lại chưa từng trải qua thực tiễn lãnh đạo, điều hành. Bên cạnh đó, sau khi tiến hành sáp nhập, thời gian đánh giá cán bộ còn ngắn nên kết quả đôi khi chưa thực sự chính xác.

Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long Trần Văn Lâu cho rằng cần đánh giá lại cán bộ để làm sao bố trí, sắp xếp, điều động cho đúng vị trí, phát huy được sở trường, chuyên môn nghiệp vụ,. Tổ chức bộ máy đảm bảo, tinh gọn và hiệu quả.

Cùng quan điểm cần hành động quyết liệt, ông Lê Quang Tùng, Bí thư Thành ủy Cần Thơ cho rằng, thành phố sẽ tập trung cao hơn vào nhiệm vụ chuyển đổi số, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Song song với đó, thành phố cũng sẽ rà soát các sở ngành còn nhiều cấp phó để sẵn sàng điều động cán bộ có chuyên môn sâu về hỗ trợ trực tiếp cho tuyến cơ sở, đồng thời tăng cường công tác đào tạo chuyên môn nghiệp vụ.

Bí thư Thành ủy Cần Thơ Lê Quang Tùng cho biết: "Các xã, phường phải mạnh dạn hơn. Các xã, phường mà thiếu cán bộ chuyên môn thì phải điều động cán bộ về. Làm sao, mỗi xã phường cán bộ, công chức phải có chuyên môn rất sâu và rất rõ việc, rõ người, rõ thẩm quyền, rõ được trách nhiệm".

Cần tư duy phục vụ thực chất và tầm nhìn nhân lực dài hạn

Để tối ưu hóa bộ máy và chất lượng nhân sự, PGS-TS Nguyễn Xuân Phong khuyến nghị các địa phương cần cơ cấu lại đội ngũ theo nguyên tắc tuyệt đối: “giữ người có năng lực thay vì thâm niên và người thân”, mạnh dạn thay thế cán bộ yếu kém và bảo vệ những người dám nghĩ, dám làm.

Đặc biệt, nền hành chính phải thay đổi tư duy, chuyển từ "quản lý" sang "phục vụ" thực chất, định lượng hiệu quả bằng hệ thống KPI. Trong thúc đẩy chuyển đổi số, cần thiết lập hệ thống đánh giá trực tuyến độc lập để người dân đánh giá cán bộ và chính quyền, chứ không để chính quyền tự đánh giá mình. Về dài hạn, cần chuẩn bị nguồn nhân lực chuyên sâu gắn với đặc thù phát triển của vùng.

PGS-TS Nguyễn Xuân Phong gợi mở về tầm nhìn nhân lực: "Chúng tôi cho rằng, đó là cần phải xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp mà gắn với cái đặc thù của vùng ĐBSCL của chúng ta. Ở đây chúng ta đặt ra cái câu chuyện, các địa phương là cần phải ưu tiên đào tạo cán bộ chuyên sâu về các lĩnh vực. Ngoài những cái chung, thì những kiến thức phải gắn với đặc thù, đó là: biến đổi khí hậu, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp công nghệ cao, logistic, chuyển đổi số, quản trị đô thị thông minh. Đây là những năng lực cốt lõi mà cán bộ ở ĐBSCL trong giai đoạn 2025 – 2035 phải có”.

Hành trình một năm qua của mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại ĐBSCL không chỉ là cuộc sắp xếp cơ học về tổ chức, mà là cuộc cách mạng về tư duy quản trị công. Những áp lực quá tải, những tìm tòi từ mô hình lưu động cho đến các nút thắt hiện tại đều là chất liệu thực tiễn để các tỉnh thành tự hoàn thiện.

Khát vọng "vươn mình ra biển lớn" của các tỉnh trong vùng ĐBSCL phải được bảo đảm bằng một bộ máy công quyền tinh gọn, thông minh, vận hành trên nền tảng số và phân định thẩm quyền rõ ràng. Khi tư duy “phục vụ” hoàn toàn thế chỗ cho tư duy “quản lý” cũ kỹ, chính quyền địa phương hai cấp sẽ thực sự tạo dựng được niềm tin vững chắc trong lòng nhân dân, tạo xung lực mạnh mẽ thúc đẩy toàn vùng Châu thổ Cửu Long phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Giải bài toán nhân lực ở cơ sở

VOV.VN - Các mô hình “Hành chính công lưu động” hay “Chuyển đổi số tận nhà” được người dân đón nhận tích cực. Tuy nhiên, ở cấp cơ sở chịu áp lực giải quyết thủ tục hành chính diễn ra phổ biến; trong khi tại các xã vùng sâu, vùng xa thiếu biên chế và mất cân bằng trình độ chuyên môn.

Bài 1: Những mô hình của lòng dân tại Đồng bằng sông Cửu Long

VOV.VN - Tại các tỉnh trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long, áp lực công việc quá tải cùng tình trạng thiếu biên chế ở cơ sở vẫn là bài toán nan giải. Cũng còn đó những tồn tại trong nội tại bộ máy cần nhìn nhận, khắc phục để chính quyền địa phương hai cấp phục vụ thực chất, bền vững.