Phó Thủ tướng: Vốn phải đến đúng nơi, đúng đối tượng

Theo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đến cuối tháng 7/2026 đạt 20,3 triệu tỷ đồng, tăng 8,98% so với cuối năm 2025. Hiện có 4 ngân hàng thương mại đăng ký các gói tín dụng ưu đãi dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, với tổng quy mô dự kiến khoảng 210.000 tỷ đồng.

Chính phủ đang tập trung sửa đổi các quy định pháp lý, trong đó có Luật Các tổ chức tín dụng, nhằm tháo gỡ điểm nghẽn trong quản lý tài sản bảo đảm; đồng thời phát triển thị trường chứng khoán, trái phiếu để bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế. Mục tiêu đặt ra là vốn hóa thị trường chứng khoán đạt 100% GDP và thị trường trái phiếu chiếm khoảng 20% GDP.

Ngân hàng Nhà nước cũng đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, giảm áp lực vốn trung và dài hạn đối với ngân hàng, hỗ trợ tiếp cận vốn theo ngành, lĩnh vực; điều chỉnh các tỷ lệ an toàn để hỗ trợ 35 dự án trọng điểm, với tổng nhu cầu vốn tăng thêm khoảng 1,7 triệu tỷ đồng.

Tại cuộc họp, đại diện doanh nghiệp và các ngân hàng nêu nhiều kiến nghị về những rào cản trong tiếp cận tín dụng. Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Đậu Anh Tuấn cho biết, cộng đồng doanh nghiệp ghi nhận những kết quả tích cực trong điều hành tiền tệ, tín dụng thời gian qua. Tuy nhiên, dù tín dụng toàn hệ thống tăng khá cao, nhiều doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp nhỏ và vừa, nông, lâm, thủy sản vẫn khó tiếp cận vốn hoặc phải vay với chi phí cao.

“Có nhiều doanh nghiệp có đơn hàng, khách hàng và dòng tiền nhưng vẫn chưa vay được vì hiện nay thiếu tài sản thế chấp. Đây có lẽ là nhóm khó khăn lớn nhất đối với các doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp vừa và nhỏ. Doanh nghiệp thì có thể có máy móc, dây chuyền giá trị lớn, hàng tồn kho, nguyên vật liệu, có hợp đồng và đơn hàng, có khoản phải thu từ các tập đoàn lớn và có lịch sử kinh doanh tốt với dòng tiền ổn định, nhưng khi vay vốn câu chuyện cuối cùng vẫn quay lại câu hỏi là có bao nhiêu đất và bất động sản thế chấp”, ông Đậu Anh Tuấn nói.

Theo Tổng Giám đốc Vingroup Nguyễn Việt Quang, doanh nghiệp đang triển khai nhiều dự án quy mô lớn như khu đô thị Ngọc Hồi 9.000ha, sân vận động 135.000 chỗ, mở rộng Quốc lộ 1A và cầu vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu,... với nhu cầu vốn rất lớn. Ông đề xuất Ngân hàng Nhà nước có cơ chế linh hoạt hơn trong giải ngân room tín dụng bổ sung, bảo đảm nguồn vốn cho các công trình trọng điểm mà không ảnh hưởng đến các khách hàng khác.

Đại diện doanh nghiệp FDI, Phó Chủ tịch EuroCham Nguyễn Hải Minh kiến nghị thúc đẩy cho vay dựa trên dòng tiền, hoàn thiện khung pháp lý về tài chính xanh và tháo gỡ vướng mắc trong hợp đồng mua bán điện, qua đó thu hút nguồn vốn quốc tế cho các dự án năng lượng tái tạo.

Về phía ngân hàng, Tổng Giám đốc Vietcombank Lê Quang Vinh đề xuất giữ lại toàn bộ lợi nhuận sau thuế để tăng vốn điều lệ, nâng cao năng lực cung ứng vốn cho nền kinh tế trong bối cảnh áp lực lãi suất huy động gia tăng.

Nhấn mạnh việc cần phối hợp linh hoạt giữa điều hành ngân quỹ nhà nước và chính sách tiền tệ để hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống ngân hàng, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, Bộ Tài chính sẽ đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, phát triển thị trường vốn, chia sẻ dữ liệu doanh nghiệp để hỗ trợ tiếp cận tín dụng; đồng thời yêu cầu doanh nghiệp nỗ lực đạt chuẩn tín dụng, bảo đảm an toàn tài chính quốc gia.

Tiếp cận vốn vẫn là một “điểm nghẽn”

Phát biểu kết luận, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ghi nhận nỗ lực của Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức tín dụng và cộng đồng doanh nghiệp trong mở rộng tín dụng, triển khai các gói ưu đãi. Tuy nhiên, tiếp cận vốn vẫn là một “điểm nghẽn” lớn.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, Phó Thủ tướng quán triệt nguyên tắc vốn phải đến đúng nơi, đúng thời điểm, đúng đối tượng, đúng mục đích, với chi phí hợp lý, tạo ra năng lực và động lực sản xuất mới.

Phó Thủ tướng yêu cầu, Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, hỗ trợ thanh khoản cho các ngân hàng; đồng thời yêu cầu các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí, đẩy mạnh chuyển đổi số, chủ động chia sẻ lợi ích, giảm bớt lợi nhuận để hạ lãi suất cho vay. Các ngân hàng phải minh bạch chi phí vốn thực tế, kiểm soát chặt nhũng nhiễu, tiêu cực, qua đó giảm thực chất chi phí vốn cho doanh nghiệp.

Phó Thủ tướng đề nghị cần đổi mới sản phẩm và phương thức cho vay, chuyển mạnh sang thiết kế sản phẩm theo ngành, chuỗi giá trị và dòng tiền; đẩy mạnh tài trợ chuỗi cung ứng và hợp tác với các quỹ đầu tư. Tư duy thẩm định tín dụng cần chuyển từ “có tài sản gì để thế chấp” sang đánh giá phương án kinh doanh, dòng tiền và khả năng trả nợ; không coi tài sản bảo đảm là điều kiện duy nhất để doanh nghiệp tiếp cận vốn.

Đối với những doanh nghiệp gặp khó khăn nhưng có khả năng phục hồi, Phó Thủ tướng yêu cầu các ngân hàng phân loại khách hàng rõ ràng, ưu tiên tháo gỡ nhanh cho doanh nghiệp tốt nhưng thiếu vốn tạm thời; đồng hành với doanh nghiệp có đơn hàng, có thị trường để tái cơ cấu dòng tiền, khoản vay. Ngân hàng phải thực sự trở thành “đối tác tài chính đồng hành” cùng doanh nghiệp.

“Ngân hàng không chỉ là nơi cung cấp khoản vay mà phải trở thành đối tác tài chính đồng hành cùng doanh nghiệp. Xử lý dứt điểm các điểm nghẽn ngoài ngân hàng. Qua cuộc họp hôm nay cho thấy một thực tế không phải mọi khó khăn tiếp cận tín dụng đều bắt nguồn từ ngân hàng. Tôi đề nghị phải xác định đúng nguyên nhân, đúng cơ quan và đúng thẩm quyền xử lý. Vấn đề thuộc ngành ngân hàng thì Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng phải xử lý. Vấn đề thuộc bộ, ngành, địa phương, cơ quan có thẩm quyền phải chủ động tháo gỡ. Vấn đề thuộc năng lực nội tại của doanh nghiệp thì doanh nghiệp phải chủ động khắc phục. Không để doanh nghiệp phải đi nhiều nơi, hỏi nhiều cơ quan nhưng không có ai chịu trách nhiệm”, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh.

Cùng với đó, Phó Thủ tướng yêu cầu nâng cao chất lượng tín dụng, bảo đảm vốn hướng vào sản xuất kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên, công trình trọng điểm quốc gia, Hà Nội và TPHCM.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, Phó Thủ tướng yêu cầu xây dựng văn hóa kinh doanh lành mạnh, minh bạch thông tin tài chính, sử dụng vốn đúng mục đích. Các tập đoàn, tổng công ty lớn phải chủ động đa dạng hóa nguồn vốn, giảm dần sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, việc tháo gỡ điểm nghẽn tín dụng không chỉ là trách nhiệm của ngành ngân hàng mà cần sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương, ngân hàng và cộng đồng doanh nghiệp, nhằm đưa nguồn vốn đến đúng nơi, tạo thêm năng lực sản xuất và động lực tăng trưởng cho nền kinh tế.

"Đảm bảo quyền tự do kinh doanh, tiếp cận vốn cho doanh nghiệp tư nhân"

VOV.VN - Tại phiên họp lần thứ 2 Ban Chỉ đạo xây dựng đề án phát triển kinh tế tư nhân, Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị làm rõ các quyền của doanh nghiệp tư nhân, trong đó có quyền tự do kinh doanh, quyền tiếp cận vốn, tài sản và tài nguyên của đất nước.