Quốc hội cần chấp nhận tỷ lệ bội chi ngân sách cao hơn trong năm 2022

VOV.VN - Chuyên gia kinh tế cho rằng, Quốc hội cần chấp nhận một tỷ lệ bội chi ngân sách cao hơn, trong điều kiện lãi suất và lãi suất trái phiếu đang giảm, tỷ lệ bội chi ngân sách của chúng ta vẫn đang trong tầm kiểm soát.

Sáng 27/9, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ chủ trì Tọa đàm tham vấn chuyên gia về kinh tế - xã hội, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải đồng chủ trì. Tham dự cuộc tọa đàm gần 80 đại biểu tham gia đại diện cho các Bộ, ngành, tổ chức quốc tế, chuyên gia kinh tế. Cuộc tọa đàm diễn ra bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến.

Nhận diện thách thức, khó khăn

Các chuyên gia, các nhà khoa học, các bộ, ngành cho ý kiến về tình hình trong nước, bối cảnh để hoàn thành kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 4 tháng cuối năm 2021, cả năm 2021 và xây dựng kế hoạch năm 2022. Đặc biệt nhận diện những thách thức để triển khai thực hiện kế hoạch các tháng cuối năm 2021 và xây dựng kế hoạch 2022; đồng thời đưa ra những nhiệm vụ và giải pháp để vượt qua những thách thức đó.

TS. Trần Thị Hồng Minh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, cho rằng, về bối cảnh trong nước, diễn biến dịch COVID-19 kéo dài, nhất là từ cuối tháng 4 đến nay, khiến Chính phủ và những địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề phải duy trì các biện pháp giãn cách xã hội và hạn chế đi lại. Chính phủ vẫn hướng tới “mục tiêu kép”, song cũng lắng nghe, cân nhắc với tinh thần cầu thị hơn với những đề xuất mới, như đề xuất cho phép các nhà máy trong khu công nghiệp duy trì sản xuất trong điều kiện bảo đảm phòng chống dịch, đề xuất cho phép doanh nghiệp chủ động nhập vaccine. Nhờ đó, Chính phủ và nhiều ngành, địa phương đã có điều kiện để cân nhắc tích cực hơn các kịch bản, lộ trình và biện pháp mở cửa trở lại nền kinh tế, hướng tới phục hồi và phát triển kinh tế trong trạng thái bình thường mới. Còn Quốc hội cũng đã có những động thái khẩn cấp để đồng hành với Chính phủ.

Chuyên gia Kinh tế trưởng, Ngân hàng thế giới tại Việt Nam Jacques Morisset đề xuất 4 bài học để thúc đẩy quá trình phục hồi và giúp Việt Nam đi vào trạng thái bình thường mới nếu trong trường hợp COVID tiếp diễn trong 1-2 năm nữa.

Thứ nhất, đó là, tiêm chủng (đồng thời với xét nghiệm) có ý nghĩa quan trọng để kiểm soát đại dịch, và cũng để giảm thiểu thiệt hại về kinh tế; Thứ hai, vẫn cần có những hạn chế đi lại nhưng phải thông minh hơn; Thứ ba, tìm điểm cân bằng phù hợp giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ; Thứ tư, tăng cường trợ giúp xã hội để ngăn chặn tình trạng kiệt quệ tài chính ở các nhóm dễ bị tổn thương và hạn chế gia tăng bất bình đẳng.

Trong bối cảnh bất thường cần có một quyết tâm bất thường

Dưới góc nhìn của mình, Giám đốc Quốc gia của ADB tại Việt Nam Andrew Jeffries chia sẻ về sự phát triển của nền tảng kỹ thuật số như một cơ chế chính để tổ chức một loạt các hoạt động của con người, bao gồm các tương tác kinh tế, văn hóa xã hội và chính trị; đồng thời cho rằng, những nhà làm luật và hoạch định chính sách cần kết nối và tham gia sâu rộng với các khu vực bầu cử của họ để phát triển các hệ thống hỗ trợ và đáp ứng linh hoạt nhằm khuyến khích chuyển đổi kỹ thuật số cũng như cung cấp sự hỗ trợ cần thiết để làm cho nền kinh tế số bao trùm và bền vững.

Ông Andrew Jeffries đưa ra cảnh báo, các nền tảng kỹ thuật số là “con dao hai lưỡi”. Về các vấn đề an ninh lao động và bảo trợ xã hội, do các điều kiện và quan hệ lao động truyền thống không còn áp dụng cho các nền tảng kỹ thuật số, người lao động trực tuyến thường được phân loại là nhà thầu hoặc lao động tự do khiến họ không được hưởng các quyền lợi bảo trợ xã hội.

Dưới góc nhìn của chuyên gia kinh tế, ông Võ Trí Thành nhấn mạnh đến gói hỗ trợ thứ 2 của Chính phủ cần phải lớn hơn, phải quyết liệt thực thi. Ông Thành đưa ra 3 lưu ý, đó là vượt khó, bắt nhịp đà phục hồi của thế giới với các mảng cải cách thể chế kinh tế, cải cách hạ tầng, đào tạo lao động, kỹ năng, chuyển đổi số và bắt nhịp với xu hướng của thế giới trong các lĩnh vực tiêu dùng, cách mạng công nghiệp, công nghệ, quản tri rủi ro.

Bên cạnh đó, ông Võ Trí Thành cũng đề xuất: "Tôi rất mong Quốc hội xem xét kỹ lưỡng về chương trình làm luật trong 2, 3 năm tới. Nhóm đầu tiên là để cho phân bổ hiệu quả nguồn lực sẵn có, bây giờ rất tốt là chúng ta đang bàn về đất đai. Nhóm thứ hai là về thúc đẩy sáng tạo, chúng tôi rất mong muốn có luật về dữ liệu, đây là nguồn tài nguyên vô cùng quan trọng, có rất nhiều vấn đề đằng sau như quyền tài sản đối dữ liệu, thuế, rồi dịch chuyển qua biên giới, các dòng dữ liệu này như thế nào. Tất nhiên, đây là những vấn đề rất lớn và khó đối với cả thế giới, nếu không thì 4.0 chỉ còn là phía sau. Nhóm thứ ba, chúng tôi rất quan tâm - Luật công chức. Bây giờ chúng ta đã có nghị quyết của Đảng về bảo vệ công chức, đánh giá họ như thế nào để họ dám làm. Nhóm cuối cùng pháp lý về tình trạng khẩn cấp trong các điều kiện thì trao quyền cho Chính phủ ứng phó như thế nào, cơ chế thế nào cho linh hoạt".

Quan tâm đến chính sách tài khóa, Giảng viên cao cấp Đại học Fullbright Việt Nam, Tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh nhấn mạnh, mặc dù gói hỗ trợ tài khóa đã được ban hành, nhưng quy mô còn quá nhỏ và hiệu lực còn quá thấp. Vì thế, ưu tiên trong quý 4 năm nay và trong năm 2022 làm thế nào để giải ngân một cách hiệu quả nhất các hội an sinh xã hội, các gói hỗ trợ, phê chuẩn và triển khai ngay gói chính sách miễn giảm thuế mà Quốc hội đã thảo luận trước đây, đồng thời bắt đầu khởi động lại các dự án đầu tư công.

"Vào năm 2022, ngân sách rất quan trọng, tôi nghĩ, Quốc hội cần kiên quyết trong việc chấp nhận có được gói hỗ trợ phục hồi kinh tế với kích cầu cao hơn nhiều so với năm 2021 và chấp nhận một tỷ lệ bội chi ngân sách cao hơn, trong điều kiện lãi suất đang giảm, lãi suất trái phiếu cũng đang giảm, tỷ lệ bội chi ngân sách của chúng ta vẫn đang trong tầm kiểm soát. Trong bối cảnh bất thường cần có một quyết tâm bất thường. Đó là chấp nhận một tỷ lệ bội chi ngân sách cao hơn", Tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh nêu quan điểm. 

Cần tập trung nhiều hơn cho chống dịch và đặt sức khỏe người dân lên trên hết

Phát biểu kết luận Tọa đàm, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho biết, Ủy ban Thường vụ của Quốc hội đã quyết định mở lại diễn đàn kinh tế thường niên sau một thời gian gián đoạn từ năm 2017.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ khẳng định, Quốc hội lắng nghe các ý kiến của chuyên gia, các bộ ngành đánh giá về tình hình phát triển kinh tế - xã hội, tài chính, ngân sách, đầu tư công của năm 2021 để có những căn cứ khoa học, thực tiễn quyết sách những vấn đề liên quan đến kinh tế - xã hội, tài chính ngân sách của năm 2022, phục vụ trực tiếp cho kỳ họp thứ 2 của Quốc hội. Đây cũng là tiến trình thực hiện thắng lợi các mục tiêu của Nghị quyết Đại hội lần thứ 13 của Đảng, cũng như nghị quyết của Quốc hội về khung khổ 5 năm đã được quyết sách tại kỳ họp thứ nhất. 

Nhận định về xu hướng trên thế giới và kế hoạch tiếp theo, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho biết: "Nhận định về xu hướng thế giới trong năm 2021 và thời gian tiếp theo, báo cáo của World Bank và của ADB cũng rất đáng chú ý. World Bank dự báo tăng trưởng khoảng 5,6% trong năm 2021, ADB  thì dự báo khoảng 6%. Tuy nhiên, triển vọng kinh tế trên toàn cầu đang có sự phân hóa sâu sắc, nhóm các nước phục hồi mạnh,những nước phát triển cao, do chủ động được vaccine sớm đạt được miễn dịch cộng đồng, quy mô các gói hỗ trợ, kể cả tài khóa và tiền tệ là rất lớn, thậm chí một số nước người ta gọi là siêu nới lỏng. Nhóm thứ hai là nhóm các nước phục hồi chậm có thể đối mặt với rủi ro bùng phát trở lại của dịch bệnh, và số ca tử vong tăng lên, những nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam của chúng ta". 

Với thực tế đó, Việt Nam cần lưu ý một số chính sách, thực hiện mục tiêu kép nhưng cần phải ưu tiên theo diễn biến của từng giai đoạn, địa bàn cụ thể. Trước mắt tập trung nhiều hơn cho chống dịch và đặt sức khỏe người dân lên trên hết, đây cũng là kết luận của Bộ Chính trị về nội dung này.

Về biện pháp phòng, chống và thích ứng với đại dịch Covid-19, theo Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, ngày càng có nhiều nước chuyển sang mô hình thích ứng, sống chung an toàn với dịch bệnh. Chuyển từ các biện pháp đóng cửa biên giới, giãn cách, truy vết là chính sang các biện pháp như vaccine, giảm tỷ lệ tử vong thay vì giảm ca nhiễm. Điều kiện là tiêm chủng ít nhất phải đạt được khoảng 60-70%... Đặc biệt cần lưu ý các yếu tố linh hoạt, điều chỉnh để thích ứng, tính toán kỹ bài toán lợi ích và chi phí, trong đó có lợi ích về kinh tế, y tế, kinh tế - xã hội nói chung, duy trì sinh hoạt không để đứt gãy chuỗi sản xuất. Để làm được điều này cần phải có khung chính sách.

Dự kiến, Quốc hội sẽ tổ chức diễn đàn kinh tế, xã hội thường niên vào quý I/2022 với chủ đề, phục hồi kinh tế sau đại dịch. Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tin tưởng, những khó khăn chỉ là trước mắt và tạm thời. Bởi, chúng ta vẫn có những nền tảng tốt, để có thể sớm đưa đất nước trở lại trạng thái bình thường, duy trì mức tăng trưởng cao như kỳ vọng./.

Tin liên quan

Chủ tịch Quốc hội ký ban hành Nghị quyết dùng kết dư Quỹ BHTN để hỗ trợ người lao động
Chủ tịch Quốc hội ký ban hành Nghị quyết dùng kết dư Quỹ BHTN để hỗ trợ người lao động

VOV.VN - Ngày 24/9, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ ký ban hành Nghị quyết số 03/2021/UBTVQH15 về chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động bị ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19 từ Quỹ bảo hiểm thất nghiệp.

Chủ tịch Quốc hội ký ban hành Nghị quyết dùng kết dư Quỹ BHTN để hỗ trợ người lao động

Chủ tịch Quốc hội ký ban hành Nghị quyết dùng kết dư Quỹ BHTN để hỗ trợ người lao động

VOV.VN - Ngày 24/9, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ ký ban hành Nghị quyết số 03/2021/UBTVQH15 về chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động bị ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19 từ Quỹ bảo hiểm thất nghiệp.

Bộ trưởng Bộ Tài chính: Trình chuyển nguồn 14.620 tỷ đồng để chi chống dịch Covid-19
Bộ trưởng Bộ Tài chính: Trình chuyển nguồn 14.620 tỷ đồng để chi chống dịch Covid-19

VOV.VN - Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho biết Chính phủ trình UBTVQH cho phép chuyển nguồn tiết kiệm chi thường xuyên 14.620 tỷ đồng điều chỉnh vào dự phòng ngân sách Trung ương thực hiện các nhiệm vụ chi cấp bách cho công tác phòng, chống dịch Covid-19.

Bộ trưởng Bộ Tài chính: Trình chuyển nguồn 14.620 tỷ đồng để chi chống dịch Covid-19

Bộ trưởng Bộ Tài chính: Trình chuyển nguồn 14.620 tỷ đồng để chi chống dịch Covid-19

VOV.VN - Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho biết Chính phủ trình UBTVQH cho phép chuyển nguồn tiết kiệm chi thường xuyên 14.620 tỷ đồng điều chỉnh vào dự phòng ngân sách Trung ương thực hiện các nhiệm vụ chi cấp bách cho công tác phòng, chống dịch Covid-19.

Thường vụ Quốc hội nhất trí bổ sung giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, người dân
Thường vụ Quốc hội nhất trí bổ sung giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, người dân

VOV.VN - Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí ban hành nghị quyết về một số giải pháp miễn, giảm thuế nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân chịu tác động của dịch Covid-19.

Thường vụ Quốc hội nhất trí bổ sung giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, người dân

Thường vụ Quốc hội nhất trí bổ sung giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, người dân

VOV.VN - Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí ban hành nghị quyết về một số giải pháp miễn, giảm thuế nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân chịu tác động của dịch Covid-19.