Đối với khu vực vùng cao, miền núi tỉnh Thái Nguyên, quá trình triển khai được thực hiện theo hướng thận trọng, linh hoạt, vừa bảo đảm yêu cầu tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý ở cơ sở, vừa quan tâm đến điều kiện sinh hoạt, phong tục, tập quán và đời sống của người dân.

Tại thôn Nà Ché, xã Chợ Rã, tỉnh Thái Nguyên hiện có 73 hộ dân. Theo phương án dự kiến, thôn sẽ sáp nhập với các thôn Nà Tạ và Mỏ Đá để hình thành thôn mới với tổng số hơn 200 hộ dân. Tuy nhiên, tại xóm Lủng Vài thuộc thôn Nà Ché, nơi có 16 hộ đồng bào Mông sinh sống, hiện vẫn chưa có sóng điện thoại. Các hộ dân sống tách biệt và cách trung tâm thôn hơn 3 km. Điều này khiến nhiều người dân lo ngại việc tiếp cận thông tin, tham gia họp thôn hay triển khai các công việc cộng đồng sau sáp nhập sẽ gặp khó khăn hơn. 

Bà Đồng Thị Đoài, Bí thư Chi bộ thôn Nà Ché chia sẻ: “Người dân cũng đồng tình ủng hộ chủ trương thôn, tuy nhiên, ở Lủng Vài, thuộc thôn Nà Ché còn một đoạn đường chưa làm xong thì cũng muốn làm. Trước khi chuẩn bị sáp nhập xong thì cũng muốn làm xong cái đoạn đường kia và làm một cột song viễn thông và khi có hỗ trợ SIM của nhà mạng, họ cũng muốn có cái sóng để liên lạc để mỗi lần họp hành đăng lên zalo thì mọi người đều có, đều biết hết”.

Không riêng xã Chợ Rã, tại nhiều xã vùng cao khác của tỉnh Thái Nguyên, địa hình đồi núi chia cắt khiến khoảng cách giữa các thôn, bản khá xa nhau. Tại thôn Khuổi Trà, xã Cao Minh, nơi có tới 99% đồng bào dân tộc Mông sinh sống, khoảng cách từ đầu đến cuối thôn kéo dài hàng cây số, giao thông đi lại còn nhiều khó khăn. Bởi vậy, khi thực hiện sáp nhập thêm thôn, bản, nhiều người dân bày tỏ băn khoăn việc tham gia sinh hoạt cộng đồng hay tiếp cận các chủ trương, chính sách sẽ bất tiện hơn trước. 

Anh Nông Sằm Thành, thôn Khuổi Trà, xã Cao Minh bày tỏ: “Nếu thực hiện sáp nhập với thôn khác ở khoảng cách xa, việc tiếp cận các chủ trương chính sách sẽ khó khăn hơn, nhất là người già, phụ nữ và trẻ nhỏ. Công tác quản lý dân cư, có lúc mưa gió thì cũng rất là khó khăn. Đồng bào dân tộc Mông có thể là khó khăn hơn trong việc giao tiếp, hòa nhập sinh hoạt cộng đồng với thôn khác. Chúng tôi cũng mong muốn khi thực hiện sáp nhập là chính quyền sẽ có giải pháp hỗ trợ người dân thuận lợi hơn trong việc tiếp cận thông tin, tham gia hội họp, giải quyết thủ tục hành chính được dễ dàng hơn”.

Không chỉ vấn đề khoảng cách địa lý hay hạ tầng giao thông, thông tin liên lạc, nhiều người dân cũng băn khoăn về điều kiện cơ sở vật chất phục vụ sinh hoạt cộng đồng sau sáp nhập như nhà văn hóa, địa điểm hội họp hay nơi tổ chức các hoạt động chung của thôn bản. Đối với đội ngũ cán bộ thôn, tổ dân phố, sau sáp nhập, địa bàn quản lý rộng hơn, dân cư đông hơn cũng đồng nghĩa khối lượng công việc sẽ tăng lên đáng kể. 

Theo bà Bàn Thị Liên, thôn Nà Muồng, xã Bằng Thành, việc có cơ chế hỗ trợ phù hợp cho đội ngũ cán bộ cơ sở là điều cần thiết: “Mong muốn Đảng và Nhà nước quan tâm hơn đến phụ cấp cán bộ thôn bản, nhất là về các trưởng thôn, trưởng ban công tác mặt trận, khu dân cư. Đặc biệt quan tâm về công tác phát triển kinh tế xã hội, nhất là liên quan đến việc xóa đói giảm nghèo cho bà con vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu vùng xa”.

Thực tế cho thấy, tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, mỗi thôn, bản không chỉ là đơn vị hành chính mà còn gắn với phong tục, tập quán, đời sống văn hóa cộng đồng đã hình thành từ nhiều năm. Vì vậy, việc thay đổi tên gọi, địa giới hay cơ cấu tổ chức cần có lộ trình phù hợp để tạo sự đồng thuận trong nhân dân. Trước những tâm tư, trăn trở của người dân và cán bộ cơ sở, các địa phương trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm bảo đảm việc sắp xếp phù hợp với điều kiện thực tế. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh với phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”. Cán bộ cơ sở trực tiếp xuống từng hộ dân để giải thích mục đích, ý nghĩa và lợi ích lâu dài của việc sắp xếp thôn, tổ dân phố. Các địa phương cũng rà soát kỹ yếu tố địa lý, phong tục, tập quán và đặc điểm dân cư trước khi xây dựng phương án sáp nhập.

Ông Triệu Quang Hùng, Chủ tịch UBND xã Đồng Phúc cho biết:“Chúng tôi tập trung giao cho các phòng chuyên môn phối hợp chặt chẽ với công an xã và các thôn đi địa bàn để tổ chức rà soát về số nhân khẩu, số khẩu và các điều kiện đặc thù, điều kiện tương đồng để đưa ra một phương án sắp xếp thôn tổ tốt nhất. Trong đó chúng tôi cũng có tính đến các yếu tố đặc thù và yếu tố quan trọng để có những thôn trung tâm tạo ra dư địa, tập trung đầu tư phát triển và có những thôn tương đồng về phong tục tập quán, cách sinh hoạt và điều kiện tự nhiên phù hợp”.

Việc sắp xếp thôn, tổ dân phố là chủ trương nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ở cơ sở và tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển lâu dài. Tuy nhiên, với các địa bàn vùng cao, miền núi, quá trình triển khai cũng đặt ra nhiều yêu cầu phải tính toán kỹ lưỡng để phù hợp với thực tế đời sống người dân. Và cùng với sự chủ động của chính quyền địa phương, sự đồng thuận của người dân sẽ là yếu tố quan trọng để việc sắp xếp được thực hiện hiệu quả, ổn định và giữ gìn được bản sắc cộng đồng các dân tộc trên địa bàn.

Sắp xếp thôn, tổ dân phố: "Khó vạn lần dân liệu cũng xong"

VOV.VN - “Muốn sắp xếp tổ dân phố, thôn, bản thành công phải dựa vào dân, lắng nghe dân, giải thích để dân hiểu và dân đồng thuận".