Thủ tướng Lê Minh Hưng: Muốn tăng trưởng hai con số, phải giải bài toán đủ điện

Nhu cầu điện tăng mạnh cùng mục tiêu tăng trưởng hai con số

Chiều 20/10, phát biểu tại phiên thảo luận Tổ 3, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng, nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm đủ điện phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. Theo Thủ tướng, việc hoàn thiện Luật Điện lực, tháo gỡ vướng mắc về thủ tục đầu tư, đẩy nhanh tiến độ các dự án nguồn điện và lưới điện là những nhiệm vụ cấp thiết để đáp ứng nhu cầu phát triển đất nước.

Thủ tướng cho biết, thời gian qua, nhiều luật quan trọng như Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật Đất đai, Luật Đấu thầu đã và đang được sửa đổi, bổ sung, trong đó có nhiều quy định liên quan trực tiếp đến lĩnh vực điện lực. Vì vậy, dù Luật Điện lực mới được sửa đổi, việc tiếp tục hoàn thiện luật vẫn cần thiết nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, đồng thời tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.

Phân tích những yêu cầu đặt ra đối với ngành điện, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, Việt Nam đã xác lập mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, dựa trên các động lực mới, đặc biệt là khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Để thực hiện mục tiêu này, nhu cầu sử dụng điện của nền kinh tế sẽ tăng rất lớn, nhất là khi Việt Nam đẩy mạnh phát triển công nghệ cao, thu hút đầu tư nước ngoài và xây dựng các trung tâm dữ liệu.

Theo Thủ tướng, ngoài Trung tâm Dữ liệu quốc gia, Việt Nam còn cần phát triển các trung tâm dữ liệu dự phòng và hệ thống dữ liệu của các bộ, ngành, địa phương. Đây đều là những hạ tầng đòi hỏi nguồn điện lớn, ổn định và liên tục.

“Chỉ riêng việc tăng trưởng hai con số đã có nhu cầu điện rất lớn. Cộng với việc chúng ta phát triển khoa học, công nghệ, xây dựng các trung tâm dữ liệu, thu hút các nhà đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực công nghệ cao thì tất cả những việc đó chúng ta phải bảo đảm đủ điện”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Theo Thủ tướng, đây cũng là yêu cầu quan trọng tại Nghị quyết số 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, trong đó nhấn mạnh việc đáp ứng nhu cầu năng lượng cho phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời phục vụ phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Do đó, việc sửa đổi Luật Điện lực phải tạo cơ sở pháp lý để huy động nguồn lực đầu tư, phát triển đồng bộ các nguồn điện và hệ thống truyền tải, đáp ứng yêu cầu phát triển trong dài hạn.

Hài hòa lợi ích đầu tư, kiểm soát áp lực giá điện

Một nội dung được Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh là xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, có khả năng dự báo, đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân.

Theo Thủ tướng, các dự án điện lực thường có quy mô vốn rất lớn, thời gian đầu tư và thu hồi vốn kéo dài. Nhà đầu tư phải huy động nguồn lực từ nhiều nguồn, trong đó có các ngân hàng và tổ chức tài chính quốc tế, nên đặc biệt quan tâm đến tính ổn định của chính sách và khả năng kiểm soát rủi ro. Tuy nhiên, thu hút đầu tư phải đi đôi với bảo đảm lợi ích quốc gia, quyền lợi của người dân và khả năng tiếp cận điện với mức giá hợp lý.

“Chúng ta phải tìm được điểm cân bằng giữa lợi ích của các nhà đầu tư với lợi ích của Nhà nước, lợi ích của nhân dân. Nếu các điều kiện đầu tư không đủ hấp dẫn, rủi ro quá lớn thì chúng ta không thể huy động được nguồn vốn rất lớn từ khu vực tư nhân và các nhà đầu tư nước ngoài để phát triển ngành điện. Ngược lại, nếu cơ chế ưu đãi quá lớn, làm tăng giá điện và chi phí sản xuất, kinh doanh thì sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp và sức cạnh tranh của nền kinh tế”, Thủ tướng phân tích.

Đối với cơ cấu nguồn điện, Thủ tướng cho rằng, trong bối cảnh dư địa phát triển thủy điện không còn nhiều, việc phát triển các nguồn điện sử dụng nhiên liệu hóa thạch phải tính đến cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Việt Nam cần tập trung phát triển điện khí trong nước, điện khí LNG nhập khẩu, điện gió, điện mặt trời và các nguồn năng lượng mới.

Tuy nhiên, cơ cấu nguồn điện phải được tính toán hợp lý do mỗi loại hình có chi phí đầu tư, giá thành sản xuất và đặc điểm vận hành khác nhau. Thủ tướng lưu ý chi phí phát điện từ LNG có thể cao; nếu phát triển với tỷ trọng không phù hợp, nguồn điện này sẽ tạo áp lực lên giá điện. Vì vậy, chính sách phát triển nguồn điện phải bảo đảm an ninh năng lượng, hiệu quả kinh tế và kiểm soát chi phí đầu vào của nền kinh tế.

Điện gió ngoài khơi mất tới 10 năm làm thủ tục

Đề cập những điểm nghẽn trong phát triển điện lực, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian chuẩn bị và triển khai dự án. Theo Thủ tướng, qua làm việc với các nhà đầu tư nước ngoài, có ý kiến phản ánh thủ tục đối với một dự án điện gió ngoài khơi có thể kéo dài tới 10 năm. Nếu cải cách thủ tục hành chính, thời gian này có thể rút ngắn xuống còn khoảng 5 năm.

Thủ tướng cho rằng, việc sửa đổi Luật Điện lực cần được thực hiện đồng bộ với các luật liên quan, tạo hành lang pháp lý thuận lợi, giảm thời gian và chi phí thực hiện dự án, đồng thời vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước.

Đáng chú ý, Thủ tướng bày tỏ lo ngại về tiến độ triển khai Quy hoạch điện VIII khi nhiều dự án nguồn điện và lưới điện còn chậm, ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng nhu cầu điện trong thời gian tới. Nếu không có giải pháp cấp bách cả về hoàn thiện pháp luật và tổ chức thực hiện, sẽ rất khó bảo đảm đủ điện cho nhu cầu phát triển đất nước. Một trong những nguyên nhân là có dự án đã được đưa vào quy hoạch nhưng địa phương chưa lựa chọn được nhà đầu tư, chưa hoàn tất các thủ tục và thỏa thuận cần thiết để triển khai.

Trước tình hình này, Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ Công Thương phối hợp với các bộ, ngành, địa phương tiếp tục rà soát, cập nhật, điều chỉnh Quy hoạch điện VIII theo hướng các dự án được bổ sung phải bảo đảm tính khả thi, phù hợp với khả năng huy động nguồn lực và yêu cầu tiến độ.

Thủ tướng cũng lưu ý, phát triển nguồn điện phải đi đôi với đầu tư lưới điện truyền tải. Nếu nhà máy điện được xây dựng nhưng không có hệ thống truyền tải tương ứng thì không thể giải tỏa công suất. Đặc biệt, tại các khu kinh tế lớn, trung tâm công nghiệp và khu vực có nhu cầu sử dụng điện cao, cần đầu tư đồng bộ nguồn điện và lưới điện để bảo đảm cung cấp điện ổn định cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Những yêu cầu được Thủ tướng nêu ra cho thấy bài toán bảo đảm điện không chỉ nằm ở việc bổ sung nguồn cung, mà còn đòi hỏi hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục, huy động hiệu quả nguồn vốn và nâng cao tính khả thi của quy hoạch. Đây là những điều kiện quan trọng để đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, đồng thời kiểm soát chi phí và bảo đảm lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Hoàn thiện cơ chế đầu tư điện, hài hòa lợi ích Nhà nước, doanh nghiệp và người dân

Liên quan đến cơ chế, chính sách thu hút đầu tư, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng, các dự án điện lực có quy mô vốn lớn, thời gian thu hồi vốn dài cần có cơ chế chia sẻ rủi ro hợp lý. Đối với các dự án điện khí LNG, cơ chế sản lượng điện hợp đồng tối thiểu hiện nay chưa giải quyết đầy đủ quan ngại của nhà đầu tư về khả năng thu hồi vốn.  Bên cạnh đó, nhà đầu tư nước ngoài còn đối mặt với rủi ro tỷ giá, khả năng cân đối ngoại tệ và các điều kiện tài chính trong suốt vòng đời dự án.

Theo Thủ tướng, đây là những vấn đề cần được nghiên cứu thận trọng khi sửa đổi Luật Điện lực, bảo đảm chính sách đủ hấp dẫn để huy động các nhà đầu tư lớn nhưng không ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia và người sử dụng điện. “Quan trọng nhất là chúng ta vừa bảo đảm được lợi ích quốc gia, vừa huy động được các nhà đầu tư”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Đồng thời, việc hoàn thiện pháp luật phải gắn với xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, rõ ràng, có tính dự báo để nhà đầu tư yên tâm triển khai các dự án dài hạn. Thủ tướng cho biết, Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ Công Thương tiếp thu đầy đủ ý kiến của đại biểu Quốc hội và cơ quan thẩm tra để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật; đồng thời rà soát, cập nhật các dự thảo nghị định, thông tư hướng dẫn, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và khả thi, tạo thuận lợi cho việc thực thi ngay sau khi Luật có hiệu lực.

Việc sửa đổi Luật Điện lực không chỉ tháo gỡ khó khăn trước mắt mà còn tạo nền tảng pháp lý lâu dài để phát triển ngành điện, đáp ứng mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, thúc đẩy khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, đồng thời bảo đảm đủ điện và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và nhà đầu tư.

Sửa Luật Điện lực: Đề xuất hỗ trợ tiền điện cho người yếu thế, minh bạch giá điện

VOV.VN - Dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi) đề xuất bổ sung chính sách hỗ trợ tiền điện, từng bước xóa bỏ bù chéo giữa các nhóm khách hàng, đồng thời tháo gỡ vướng mắc trong đầu tư nguồn và lưới điện.Cải cách giá điện phải đi đôi với bảo vệ hộ nghèo, người yếu thế và tránh chuyển rủi ro đầu tư sang người sử dụng điện.