Thủ tướng: Tích hợp chương trình mục tiêu quốc gia phải tạo chuyển biến thực chất

Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026- 2035 hướng tới giảm tầng nấc trung gian, xóa bỏ trùng lặp, tăng cường phân cấp và trao quyền chủ động cho địa phương, đồng thời chuyển trọng tâm từ kiểm soát "đầu vào" sang quản trị theo "kết quả đầu ra". Tổng nguồn vốn thực hiện giai đoạn 2026-2030 là hơn 878.000 tỷ đồng, ưu tiên tuyệt đối cho các địa bàn khó khăn, thiếu hụt dịch vụ cơ bản.

Nhấn mạnh kỷ cương tài chính, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nêu rõ, nguồn lực của chương trình tập trung đúng mục tiêu, kiên quyết không dùng vốn chương trình để chi trả lương hay hoạt động thường xuyên của bộ máy. Trao quyền cho cấp xã quản lý các dự án quy mô nhỏ, kỹ thuật đơn giản. Các dự án dưới 500 triệu đồng có thể giao trực tiếp cho cộng đồng dân cư thực hiện. Kết quả đánh giá hiệu quả chương trình là căn cứ trực tiếp để phân bổ ngân sách trong các năm tiếp theo.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh tinh thần hành động xuyên suốt theo nguyên tắc "3 không": "Không chờ đợi khi đã rõ thẩm quyền, rõ cơ chế. Không đùn đẩy trách nhiệm, việc thẩm quyền của cấp nào thì phải xử lý ở cấp đó. Không đánh giá lại chương trình chỉ bằng số vốn đã giải ngân, mà bằng kết quả thực chất đối với người dân.

Căn cứ kết quả hội nghị hôm nay, Bộ Tài chính sẽ tham mưu báo cáo Thủ tướng Chính phủ ban hành nghị định về tăng cường thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong thực hiện chương trình, tổ chức đồng bộ với việc chuyển tiếp và triển khai chương trình mới tại các cấp; hoàn thiện cơ sở dữ liệu và phương thức đánh giá kết quả đầu ra; rà soát, hoàn thiện căn cứ chuyên môn, kỹ thuật và xử lý kịp thời các vướng mắc phát sinh, đảm bảo chương trình được triển khai liên tục, thống nhất và chuyển mạnh sang quản lý theo kết quả đầu ra".

Tại hội nghị, các tỉnh, thành phố kiến nghị cho phép một số địa phương điều chỉnh, giảm chỉ tiêu đất rừng trồng, chuyển đổi sang các mục đích phát triển kinh tế - xã hội phù hợp hơn. Hỗ trợ một phần vốn ngân sách trung ương cho các dự án giao thông động lực mà địa phương có nguồn thu hạn hẹp chưa thể tự cân đối. Cho phép kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân nguồn vốn đầu tư công thuộc các chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời kiến nghị đẩy mạnh phân cấp, giao thẩm quyền cho UBND cấp tỉnh phê duyệt chuyển đổi mục đích sử dụng đất lúa, đất rừng ở quy mô vừa và nhỏ; đề nghị Chính phủ sớm ban hành khung chính sách ưu đãi vượt trội về thuế, đất đai và thủ tục hải quan nhằm đón đầu làn sóng dịch chuyển đầu tư mới.

Để chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026- 2035 thực hiện hiệu quả, có ý kiến đề nghị phải dành ưu tiên cao nhất về nguồn lực cho địa bàn và đối tượng khó khăn nhất. Các địa phương chủ động cụ thể hóa các mục tiêu và lựa chọn nhiệm vụ, xác định thứ tự ưu tiên. 

Đồng bộ chính sách, thống nhất hành động

Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ, đây là lần đầu tiên một chương trình có quy mô bao quát với phạm vi rộng, liên quan đến nhiều ngành, lĩnh vực, tác động trực tiếp đến hàng chục triệu người dân, đặc biệt là khu vực nông thôn, miền núi và đồng bào dân tộc thiểu số.

Điểm đột phá của Nghị định số 387 của Chính phủ ngày 12/10/2026 là tính toàn diện, đồ sộ, tích hợp hầu hết các quy định, biểu mẫu và cơ chế thực hiện cùng hệ thống phụ lục đi kèm, giúp các địa phương có thể vận hành ngay mà các bộ, ngành không phải ban hành thêm các văn bản hướng dẫn.

Nhấn mạnh phương châm xuyên suốt được quán triệt là "đồng bộ chính sách, thống nhất hành động", coi người dân là chủ thể trung tâm thay vì chỉ là đối tượng thụ hưởng thụ động, Thủ tướng cho rằng, việc tích hợp phải tạo chuyển biến thực chất, giảm tầng nấc trung gian, giảm thủ tục hành chính, tuyệt đối không làm thu hẹp phạm vi, đối tượng thụ hưởng hay gián đoạn quyền lợi hợp pháp của người dân trong quá trình chuyển tiếp chính sách.

Thủ tướng yêu cầu tích hợp các chương trình mục tiêu quốc gia phải tạo chuyển biến thực chất trong quản lý, giảm đầu mối, giảm thủ tục và khắc phục tình trạng phân tán, chồng chéo; nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực; tập trung nguồn lực nhà nước để đầu tư có trọng tâm, trọng điểm.

Ưu tiên những nhiệm vụ thiết yếu, tác động trực tiếp đến đời sống của người dân như nước sinh hoạt, đất ở, đất sản xuất, bảo đảm đời sống cho người dân, địa bàn khó khăn và các đối tượng yếu thế; không đầu tư dàn trải, trùng lặp và tuyệt đối không được để xảy ra thất thoát, lãng phí, tiêu cực.

"Phải lấy kết quả thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu, hiệu quả sử dụng nguồn lực và mức độ thụ hưởng thực tế của người dân để làm thước đo đánh giá hiệu quả chương trình", theo Thủ tướng.

Nêu tinh thần "Địa phương quyết định, địa phương tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm cuối cùng về kết quả", Thủ tướng cho rằng việc phân quyền phải đi đôi với phân bổ nguồn lực và tăng cường kiểm tra, giám sát định kỳ.

Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường là Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo; đề nghị xây dựng ngay nền tảng phần mềm hỏi - đáp trực tuyến để giải đáp, tháo gỡ vướng mắc phát sinh từ cơ sở. Bộ Tài chính chủ trì phân bổ kế hoạch dự toán ngân sách Trung ương năm 2026; hướng dẫn kịp thời công tác thanh quyết toán, điều chuyển nguồn vốn đầu tư công và kinh phí thường xuyên bảo đảm đúng đối tượng, không để xảy ra dàn trải hay lãng phí. Đồng thời rà soát, cụ thể hóa các tiêu chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật và hướng dẫn chuyên môn thuộc thẩm quyền, hoàn thành dứt điểm trong tháng 10/2026.

Thủ tướng giao Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực tiếp làm Trưởng Ban Chỉ đạo cấp tỉnh và hoàn thành kiện toàn bộ máy trước ngày 25/10/2026. Các địa phương phải tập trung giải ngân dứt điểm khoảng 12.000 tỷ đồng vốn chuyển nguồn từ giai đoạn 2021 - 2025 sang năm 2026.

"Đây là nhiệm vụ chính trị lớn, thường xuyên, lâu dài của cả hệ thống chính trị; phải quyết tâm cao hơn nữa, phối hợp chặt chẽ hơn nữa và tổ chức thực hiện quyết liệt hơn, không để người dân phải chờ đợi và lấy kết quả ở cơ sở, sự chuyển biến của đời sống người dân và chất lượng phát triển bền vững để làm thước đo hiệu quả của chương trình", Thủ tướng khẳng định.

Thủ tướng chủ trì Hội nghị triển khai Chương trình MTQG phát triển văn hóa-xã hội, nông thôn, dân tộc miền núi

VOV.VN - Sáng nay (15/10) tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị trực tuyến triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026- 2035.