Tinh gọn đầu mối trường học: Giảm biên chế quản lý, giải cơn khát giáo viên
VOV.VN - Bám sát gợi mở của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và chỉ đạo của Chính phủ, việc tinh gọn đầu mối trường học không chỉ tối ưu hóa bộ máy mà còn là chìa khóa đưa hàng nghìn hiệu trưởng, hiệu phó trở lại bục giảng, giải quyết cơn khát giáo viên.
Mỗi khi năm học mới sắp đến hoặc tại các kỳ họp của Quốc hội, câu chuyện thiếu giáo viên lại được đặt lên bàn nghị sự. Đây không phải là thực trạng diễn ra ở một vài địa phương mà đã trở thành vấn đề của toàn hệ thống giáo dục.
Số liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo cho thấy, về biên chế tính đến hết năm học 2025-2026 có hơn 1,27 triệu giáo viên đang công tác và 98.477 cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông. Cả nước hiện còn thiếu hơn 110 nghìn giáo viên các cấp học mầm non, phổ thông trong biên chế so với định mức quy định.
Nhiều năm qua, mô hình mỗi trường là một đơn vị độc lập, dù có quy mô to nhỏ khác nhau song duy trì bộ máy Ban giám hiệu gồm hiệu trường và hiệu phó. Trong khi đó, dù nhiều địa phương được giao bổ sung biên chế và đẩy mạnh tuyển dụng, nhưng tình trạng thiếu giáo viên vẫn diễn ra ở nhiều cấp học, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa và ở các môn học như Tin học, Ngoại ngữ, Mỹ thuật, Âm nhạc...
Từ thực tế này, tất yếu yêu cầu đòi hỏi sắp xếp lại hệ thống trường học và tinh gọn bộ máy quản lý, sử dụng nguồn lực tại chỗ một cách hiệu quả.
Mới đây, tại buổi làm việc với tỉnh Sơn La, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gợi mở định hướng tổ chức lại mạng lưới trường học theo hướng mỗi xã có một đầu mối quản lý đối với từng cấp học phù hợp điều kiện thực tế. Gợi mở này không chỉ là giảm số lượng đầu mối, mà hướng đến xây dựng mô hình quản trị tinh gọn, tăng tính điều hành thống nhất và sử dụng hiệu quả đội ngũ giáo viên.
Định hướng đó hoàn toàn phù hợp và ăn khớp với quá trình triển khai Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Và mới đây, Chính phủ ban hành Công văn số 814/TTg-KGVX ngày 20/7/2026, yêu cầu các địa phương khẩn trương sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục công lập trước năm học 2026-2027. Chính phủ đặt mục tiêu giảm tối thiểu 30% số đầu mối cơ sở giáo dục công lập, địa phương có điều kiện phấn đấu giảm khoảng 50% so với thời điểm trước ngày 1/7/2025, đồng thời yêu cầu hoàn thành trước ngày 30/8/2026. Cùng với việc giảm đầu mối, các địa phương phải xây dựng phương án bố trí lại đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên; sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất; giữ ổn định các điểm trường ở vùng sâu, vùng xa, miền núi, hải đảo khi còn nhu cầu và bảo đảm việc học của học sinh không bị gián đoạn.
Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, nhiều tỉnh/thành phố đã khẩn trương vào cuộc, xây dựng phương án sắp xếp mạng lưới trường học, bảo đảm phù hợp với thực tiễn và quy định của pháp luật.
Đáng chú ý là lần sắp xếp này không đặt mục tiêu thu hẹp mạng lưới trường lớp, mà hướng tới thay đổi mô hình quản trị. Khi nhiều điểm trường được đặt dưới sự quản lý của một đầu mối thống nhất, đội ngũ giáo viên có thể được điều phối linh hoạt hơn giữa các điểm trường, trong khi số lượng cán bộ quản lý được tinh gọn. Quá trình sắp xếp này giúp giải quyết ngay một phần tình trạng thiếu giáo viên, khi một số lượng không nhỏ là những cán bộ quản lý – thực chất là những giáo viên giỏi có thể quay trở lại đứng lớp.
Theo Bộ GD-ĐT, cùng với mục tiêu giảm ít nhất 30% đầu mối, sau sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục, dự kiến sẽ điều chuyển và sắp xếp lại trên 20.000 cán bộ quản lý, trong đó khoảng 11.000 hiệu trưởng và phó hiệu trưởng được bố trí làm giáo viên.
Trong bối cảnh nhiều địa phương thiếu giáo viên, việc sắp xếp lại hệ thống trường học và tinh gọn bộ máy quản lý là yêu cầu khách quan, phù hợp với thực tế. Điều quan trọng không chỉ là tinh gọn đầu mối, mà tổ chức lại hệ thống giáo dục để nhiều giáo viên được trở về bục giảng tiếp tục thể hiện năng lực, cống hiến tâm huyết với từng con chữ, nâng cao chất lượng giáo dục.
Chính phủ yêu cầu hoàn thành sắp xếp cơ sở giáo dục trước ngày 30/8
VOV.VN - Chính phủ chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan, địa phương hoàn thành sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập giáo dục trước ngày 30/8/2026. Hướng dẫn các địa phương rà soát, sắp xếp mạng lưới trường, lớp. Khẩn trương tuyển dụng, rà soát, điều chuyển, bố trí giáo viên phù hợp.
