Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt của quốc gia
VOV.VN - Sáng 24/8 tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan về việc xây dựng Đề án “Chiến lược quốc gia thu hút, trọng dụng và phát triển nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, chiến lược phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững”.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu “Phát triển, thu hút và trọng dụng nhân tài phải đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, lấy lợi ích quốc gia, dân tộc và yêu cầu thực hiện các nhiệm vụ chiến lược làm định hướng cao nhất”.
Sau khi nghe Đảng ủy Chính phủ trình bày Đề án và các ý kiến thảo luận tâm huyết, trách nhiệm, tập trung vào những vấn đề cốt lõi, từ phát hiện, tuyển chọn đến bố trí, sử dụng, đãi ngộ và tạo môi trường cống hiến cho người tài, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao công tác thu hút, trọng dụng nhân tài thời gian qua như: hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách về phát hiện, đào tạo, thu hút, trọng dụng, đãi ngộ nhân tài; qua đó hình thành một số mô hình, cơ chế thu hút, trọng dụng nhân tài, đóng góp vào quá trình phát triển và thành tựu chung của đất nước. Tuy nhiên, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, trong công tác này vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Đặc biệt, chính sách thời gian qua còn chú trọng nhiều đến thu hút, tuyển dụng và đãi ngộ ban đầu, trong khi khâu bố trí, sử dụng và trọng dụng chưa được quan tâm tương xứng; chưa gắn chặt người được thu hút với nhiệm vụ cụ thể, quyền hạn cần thiết và sản phẩm đầu ra. Việc đánh giá còn nặng về hồ sơ, bằng cấp, chức danh và quy trình hành chính, chưa phản ánh đầy đủ năng lực thực tế, kết quả và giá trị tạo ra; nhiều cơ quan chưa thực sự tạo điều kiện để người có tài phát huy năng lực; nhiều quy định còn là rào cản đối với việc tuyển chọn, bổ nhiệm, trọng dụng người tài.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đồng ý đổi tên Đề án thành “Chiến lược quốc gia thu hút, trọng dụng và phát triển nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, chiến lược phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững”. Để hoàn thiện Đề án, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu cần thống nhất nhận thức về nhân tài và trọng dụng nhân tài. Trong đó, cần nhấn mạnh nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt của quốc gia. Phát triển, thu hút và trọng dụng nhân tài phải đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, lấy lợi ích quốc gia, dân tộc và yêu cầu thực hiện các nhiệm vụ chiến lược làm định hướng cao nhất; Đồng thời tập trung vào những ngành, lĩnh vực, chương trình, dự án và công trình có ý nghĩa quyết định đối với năng lực tự chủ, sức cạnh tranh và sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.
“Mạnh dạn nghiên cứu đề xuất bỏ những rào cản trong việc bổ nhiệm chức danh quản lý đối với nhân tài. Đồng thời, nhân tài của quốc gia không nhất thiết phải trở thành công chức hoặc trở về Việt Nam toàn thời gian. Nhân tài dù làm việc trong khu vực công, khu vực tư, trong nước hay ngoài nước đều là nguồn lực của quốc gia và phải được tạo điều kiện tham gia những nhiệm vụ phù hợp, cống hiến ở nơi có thể tạo ra giá trị cao nhất cho đất nước. Trọng dụng nhân tài phải đi liền với đạo đức liêm chính, trách nhiệm giải trình, tinh thần phụng sự.
Người có năng lực càng lớn, được giao quyền càng nhiều thì trách nhiệm giải trình càng cao. Chính sách phải đủ mở để người tài phát huy sáng tạo, đồng thời đủ minh bạch để ngăn ngừa lợi dụng danh nghĩa nhân tài nhằm vụ lợi, hình thành lợi ích nhóm, sử dụng ngân sách kém hiệu quả. Nguồn nhân tài bền vững nhất vẫn phải được hình thành từ chính người Việt Nam. Thu hút chuyên gia quốc tế và trí thức người Việt Nam ở nước ngoài rất cần thiết, nhưng không thể thay thế nhiệm vụ phát hiện, nuôi dưỡng và phát triển tài năng trong nước”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu cần phải cụ thể hoá mục tiêu thu hút 1 nghìn nhân tài theo từng ngành, lĩnh vực và nhiệm vụ chiến lược; xác định rõ cơ quan, tổ chức sử dụng, vị trí và nhiệm vụ được giao, sản phẩm kỳ vọng và tiêu chí đánh giá, coi trọng kết quả, giá trị, tác động thực tế do nhân tài tạo ra. Phấn đấu đến năm 2030, Việt Nam nằm trong 3 nước đứng đầu ASEAN trong bảng xếp hạng về chỉ số năng lực cạnh tranh nhân tài toàn cầu; đến năm 2045, nằm trong nhóm 20 quốc gia đứng đầu thế giới về chỉ số năng lực cạnh tranh nhân tài toàn cầu.
Cũng theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, cần xác định nhân tài bắt đầu từ những nhiệm vụ chiến lược của đất nước. Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương phải xác định rõ những bài toán lớn cần nhân tài giải quyết, gắn với mục tiêu, sản phẩm, thời hạn, nguồn lực, thẩm quyền và tiêu chí đánh giá. Chính sách đãi ngộ phải tương xứng với năng lực, nhiệm vụ và kết quả, đồng thời bảo đảm dữ liệu, thiết bị và hạ tầng nghiên cứu và điều kiện làm việc cần thiết để người tài phát huy hiệu quả.
“Phải xây dựng cơ chế thu hút nhân tài quốc tế thực sự cạnh tranh. Nghiên cứu ban hành “Thị thực nhân tài Việt Nam”, đi kèm quy trình một cửa, minh bạch và có thời hạn xử lý rõ ràng, giải quyết đồng bộ các thủ tục, chính sách về tiền lương, cư trú, lao động, thuế, nhà ở, y tế, giáo dục và công nhận trình độ cho nhân tài và gia đình của họ. Áp dụng tiêu chí đánh giá đa dạng, dựa trên công trình, sáng chế, sản phẩm, năng lực quản trị, thành tích nghề nghiệp và đóng góp thực tiễn. Các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài phải chủ động xây dựng mạng lưới, tìm kiếm và kết nối chuyên gia trong những lĩnh vực đất nước đang cần. Chuyển mạnh từ “thu hút về nước” sang “huy động trí tuệ Việt Nam toàn cầu và nhân tài quốc tế”. Không nên đồng nhất việc thu hút nhân tài với việc phải đưa người tài về Việt Nam làm việc toàn thời gian. Cần mở rộng các hình thức, thu hút”, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, công tác nhân tài quốc gia phải đặt dưới sự lãnh đạo thống nhất của Đảng nhưng tổ chức thực hiện phải phân vai cho rõ: Đảng xác định quan điểm, nguyên tắc và những nhiệm vụ chiến lược lớn; Chính phủ giao một số đầu mối đủ thẩm quyền để điều hành danh mục nhiệm vụ, nguồn lực, dữ liệu, cơ chế một cửa và báo cáo kết quả; Hội đồng chuyên môn do người thực sự am hiểu lĩnh vực đánh giá, tổ chức trực tiếp sử dụng nhân tài được lựa chọn và người chịu trách nhiệm về kết quả. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, không nhất thiết thành lập thêm tổ chức mới nhưng phải thực hiện nghiêm “sáu rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả. Trong đó nhiều cơ quan có thể phối hợp nhưng chỉ một chủ thể chịu trách nhiệm chính và chịu trách nhiệm đến cùng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, trọng dụng nhân tài đòi hỏi tinh thần rộng mở, cầu thị, biết lắng nghe ý kiến khác biệt có căn cứ, giao việc đúng người và bảo vệ người dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Mỗi cán bộ lãnh đạo phải thực sự sẵn sàng tìm người có năng lực, giao việc và tạo điều kiện để họ thành công.
Do đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị tiếp tục hoàn thiện Đề án theo hướng ngắn gọn, rõ trọng tâm và có đột phá thực chất về thể chế, tổ chức thực hiện. Trong đó, mỗi chính sách phải trả lời rõ năm vấn đề: giải quyết bài toán nào, lựa chọn ai, giao quyền gì, bảo đảm nguồn lực ra sao và đánh giá bằng kết quả nào. Mục tiêu cuối cùng là phải tạo ra những công trình, công nghệ, doanh nghiệp, chính sách và giá trị mới, qua đó hình thành đội ngũ đủ sức đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, làm được như vậy, nhân tài mới thực sự trở thành nguyên khí quốc gia, thành sức mạnh nội sinh đưa dân tộc vươn lên trong kỷ nguyên mới.