Xây dựng "lá chắn" an ninh trên không gian số
VOV.VN - Dữ liệu cá nhân bị lộ lọt không chỉ xâm phạm quyền lợi của người dân, doanh nghiệp mà còn tạo điều kiện cho tội phạm mạng thực hiện các hành vi lừa đảo tinh vi. Vì vậy, cần hoàn thiện pháp luật, nâng cao kỹ năng bảo vệ dữ liệu và tăng cường năng lực đấu tranh với tội phạm mạng.
Trong kỷ nguyên số, dữ liệu cá nhân ngày càng có giá trị lớn, gắn trực tiếp với đời sống của mỗi người, các hoạt động kinh tế - xã hội và những mối quan hệ trên không gian mạng. Thông qua các hoạt động đăng ký, giao dịch, thanh toán, sử dụng mạng xã hội, dịch vụ công, dịch vụ tài chính và thương mại điện tử, mỗi cá nhân tạo ra một lượng dữ liệu lớn. Khi được kết nối, phân tích và xử lý bằng công nghệ hiện đại, nguồn dữ liệu này có thể tạo ra giá trị thiết thực cho phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời phục vụ hoạt động quản lý, sản xuất, kinh doanh và cung cấp dịch vụ. Tuy nhiên, giá trị ngày càng lớn của dữ liệu cá nhân cũng khiến loại thông tin này trở thành mục tiêu của các hành vi thu thập, mua bán, chiếm đoạt, khai thác và sử dụng trái pháp luật.
Theo Bộ Công an, năm 2025 vừa qua ghi nhận khoảng 552.000 cuộc tấn công mạng, 5.230 cơ quan, doanh nghiệp bị tổn hại; phát hiện khoảng 300 vụ rao bán dữ liệu cá nhân trái phép với hơn 1,7 triệu bản ghi, trong đó có vụ chiếm đoạt, rao bán hơn 160 triệu bản ghi thông tin khách hàng của một tổ chức tín dụng.
"Trong kỷ nguyên số hiện nay, nếu chúng ta không nhận thức đầy đủ và không bảo vệ tốt dữ liệu cá nhân, rất dễ bị các đối tượng xấu lợi dụng, đánh cắp và sử dụng vào mục đích vi phạm pháp luật. Đối với doanh nghiệp, việc mất dữ liệu cá nhân có thể ảnh hưởng lớn đến hoạt động kinh doanh và sự phát triển cửa doanh nghiệp. Ở phạm vi rộng hơn, đối với Nhà nước, vấn đề này còn có thể ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và an ninh quốc gia", Trung tướng Trịnh Ngọc Quyên, Giám đốc Học viện An ninh nhân dân nói.
Các lực lượng chức năng đưa ra lưu ý, bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ là bảo vệ một loại thông tin mà sâu xa hơn là bảo vệ con người, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, bảo đảm an ninh cho các hoạt động trên không gian mạng. Từ đó, góp phần giữ vững an ninh chính trị trong xã hội số.
Từ góc độ thực tiễn công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, Thiếu tướng Phan Mạnh Trường, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát hình sự cho biết, hiện nay tội phạm sử dụng công nghệ ngày càng có phương thức, thủ đoạn tinh vi, chuyên nghiệp, có sự móc nối giữa nhiều đối tượng, nhiều địa bàn, thậm chí xuyên quốc gia. Điều này đặt ra yêu cầu mới đối với công tác quản lý nhà nước, hoàn thiện pháp luật và tổ chức thực thi pháp luật.
Do đó Thiếu tướng Phan Mạnh Trường nhấn mạnh, thời gian tới cần tiếp tục hoàn thiện và tổ chức thực hiện đồng bộ các quy định pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao nhận thức, trách nhiệm và kỹ năng bảo vệ dữ liệu của người sử dụng mạng máy tính, mạng Internet. Đồng thời, cần tăng cường các giải pháp bảo đảm an toàn dữ liệu trong toàn bộ quá trình tạo lập, lưu trữ, truyền đưa, chia sẻ và xử lý thông tin trên không gian mạng.
"Đối với lực lượng cảnh sát hình sự, đây là một vấn đề đặt ra yêu cầu phải tiếp tục nâng cao năng lực, nhận diện, khai thác, phân tích và đánh giá các nguồn dữ liệu phục vụ công tác phòng ngừa, đấu tranh, điều tra tội phạm. Đồng thời đảm bảo việc thu thập, sử dụng dữ liệu trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được tiến hành đúng quy định của pháp luật, đúng thẩm quyền và trình tự thủ tục. Bảo vệ dữ liệu cá nhân cần được nhìn nhận trong một chỉnh thể rộng lớn bao gồm bảo vệ con người, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, bảo đảm an toàn trên không gian mạng, chủ động phòng ngừa đấu tranh với tội phạm và góp phần giữ vững an ninh trật tự", Thiếu tướng Phan Mạnh Trường nói.