Vì sao bảo tồn nguồn nước là nền tảng cho tăng trưởng bền vững
VOV.VN - Xuyên suốt 35 năm hoạt động tại Việt Nam, HEINEKEN đặt phát triển bền vững là trọng tâm trong hoạt động sản xuất kinh doanh.
Từ những nhà máy tối ưu hóa hiệu suất sử dụng nước trong sản xuất, đến bảo tồn nguồn nước cho lưu vực sông và tác động tích cực cho hệ sinh thái, HEINEKEN Việt Nam cho thấy lời giải cho an ninh nguồn nước cần đến sự chung tay của Chính phủ, doanh nghiệp, tổ chức chuyên môn và cộng đồng.
Nước: điều thường được nhớ đến chỉ khi thiếu
Chúng ta thường chỉ nói về nước khi vòi cạn hay ruộng nứt nẻ vì hạn mặn. Nhưng với một đất nước đang tăng trưởng nhanh như Việt Nam, nước cần được nhìn như một loại vốn: đầu vào của cánh đồng, nhà máy, đô thị và của chính sức khỏe mỗi gia đình.
Nguồn vốn ấy đang chịu sức ép. Theo Ngân hàng Thế giới, khoảng hai phần ba nguồn nước của Việt Nam bắt nguồn từ các quốc gia thượng nguồn. Cùng lúc, đô thị hóa, công nghiệp hóa và biến đổi khí hậu đang dồn thêm áp lực lên các dòng sông.
Câu hỏi đặt ra là làm sao bảo tồn nguồn nước ngay từ nơi nó được sinh ra: những cánh rừng đầu nguồn, những vùng đất ngập nước, cả một lưu vực sông?
Bắt đầu từ chính nhà máy của mình
Phát triển bền vững của doanh nghiệp phải bắt đầu từ bên trong. Với HEINEKEN Việt Nam, doanh nghiệp liên tục đầu tư vào công nghệ và cải tiến quy trình để giảm lượng nước sử dụng tại các nhà máy. Năm 2025, doanh nghiệp chỉ cần 2,15 lít nước để làm ra 1 lít bia, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 3,4 lít của ngành bia thế giới và thuộc nhóm tốt nhất trong hệ thống HEINEKEN toàn cầu.
Không dừng lại ở hiệu suất sử dụng nước bên trong nhà máy, HEINEKEN Việt Nam thúc đẩy bảo tồn nguồn nước cho lưu vực sông và tác động hệ sinh thái, thông qua hợp tác công - tư giữa Chính phủ, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và tổ chức chuyên môn.
Vì sao hợp tác công - tư là lời giải cho vấn đề nguồn nước?
Thay vì chỉ nhìn vào lượng nước một doanh nghiệp sử dụng, HEINEKEN nhìn vào sức khỏe của cả hệ thống: nguồn nước đến từ đâu, được sử dụng bởi những ai, khu vực nào đang chịu áp lực và cần làm gì để nguồn nước được duy trì trong dài hạn. Đó là lúc cách tiếp cận ở quy mô lưu vực trở nên quan trọng. Cách tiếp cận này đòi hỏi nguồn lực và chuyên môn của nhiều bên được kết nối với nhu cầu thực tế của từng lưu vực.
Đó là lý do từ năm 2022, HEINEKEN Việt Nam đã xây dựng mô hình hợp tác công - tư cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, WWF-Việt Nam và các đối tác địa phương để triển khai chương trình bảo tồn nguồn nước tại các lưu vực sông trọng điểm nơi có nhà máy HEINEKEN Việt Nam đang hoạt động.
Sau 4 năm, chương trình tạo ra những tác động thiết thực:
● Hơn 2,2 tỷ lít nước được bù hoàn cho thiên nhiên mỗi năm.
● 1.100 ha cảnh quan suy thoái được phục hồi, cùng 32,3 ha rừng trồng mới.
● 100% cân bằng nước tại ba lưu vực sông Hồng, sông Đồng Nai và sông Tiền: tương đương lượng nước dùng sản xuất sản phẩm tại các nhà máy Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Tiền Giang được bồi hoàn cho thiên nhiên.
Riêng tại sông Tiền, nơi người dân đang đối mặt với hạn mặn, doanh nghiệp đạt mục tiêu cân bằng nước sớm hơn 5 năm so với kế hoạch, bồi hoàn hơn 690 triệu lít nước mỗi năm. Tháng 9 năm 2026 vừa qua, doanh nghiệp cùng các đối tác mở rộng chương trình tới lưu vực sông Cu Đê (Đà Nẵng) và Sông Ray - Đá Đen (TP. Hồ Chí Minh), đồng thời duy trì ba lưu vực hiện có đến năm 2030. Với tổng đầu tư 70 tỷ đồng trong 9 năm, HEINEKEN hướng tới tham vọng cân bằng 100% lượng nước tại cả 5 nhà máy vào năm 2030.
Khi các bên cùng nhìn về một hướng
Bà Sang Lee, Giám đốc WWF khu vực Đông Nam Á, cho rằng phục hồi thiên nhiên, đặc biệt là nguồn nước, phải dựa trên hợp tác đa bên và cơ sở khoa học. Bà đánh giá cao vai trò tiên phong của chương trình trong việc đưa quản trị nguồn nước trở thành nỗ lực chung.
Từ góc độ quản lý Nhà nước, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác Quốc tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nhận định: “Mô hình hợp tác công tư giữa HEINEKEN Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và WWF-Việt Nam đã thực hiện là một mô hình tiêu biểu tạo ra những kết quả và tác động thiết thực. Trong bối cảnh an ninh nguồn nước đang trở thành thách thức ngày càng lớn đối với Việt Nam, sự chung tay của các bên càng có ý nghĩa khi tăng trưởng cần song hành với phát triển bền vững”.
Một sáng kiến có thể bắt đầu từ cam kết của một doanh nghiệp. Nhưng giá trị lâu dài chỉ đến khi nó trở thành nỗ lực chung, được duy trì, mở rộng và điều chỉnh theo nhu cầu của từng địa phương. Giữ nước hôm nay là giữ nền móng cho tăng trưởng ngày mai. Và đó là hành trình cần sự đồng hành của Nhà nước, doanh nghiệp, các tổ chức và cộng đồng.
Bền vững là đầu tư, là động lực cho tăng trưởng dài hạn
Tinh thần ấy không chỉ có trong câu chuyện về bảo tồn nguồn nước. Với trụ cột về Trách nhiệm, HEINEKEN Việt Nam đồng hành 15 năm cùng các cơ quan chức năng, trong đó có lực lượng Cảnh sát giao thông, lan tỏa thông điệp “Đã uống rượu bia thì không lái xe”.
Năm 2025, HEINEKEN Việt Nam hỗ trợ 167.000 việc làm trên toàn chuỗi giá trị; cứ mỗi việc làm trực tiếp tại công ty lại có thêm 58 việc làm gián tiếp. Doanh nghiệp ưu tiên mua sắm nội địa chiếm đến 82% tổng lượng mua sắm, tương đương gần 22.000 tỷ đồng, điều đó có nghĩa khi HEINEKEN Việt Nam phát triển, hệ sinh thái các doanh nghiệp trong nước cũng cùng phát triển theo.