Loại cây có thể giúp loại bỏ tới 98% vi nhựa trong nước

VOV.VN - Vi nhựa xuất hiện ở khắp nơi, nhưng các nhà khoa học đang tìm kiếm những giải pháp mới để loại bỏ chúng khỏi môi trường, trong đó có nguồn nước uống.

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí ACS Omega đầu năm 2026 cho thấy hạt của cây chùm ngây (Moringa oleifera), còn được gọi là “cây thần kỳ”, có thể được sử dụng để loại bỏ khoảng 98,5% vi nhựa khỏi nước.

Trong xử lý nước thông thường, các chất keo tụ hóa học như phèn nhôm được bổ sung để khiến những hạt rất nhỏ trong nước kết tụ thành các cụm lớn hơn, sau đó có thể được loại bỏ bằng quá trình lắng hoặc lọc.

Theo chuyên gia, hạt chùm ngây chứa các protein mang điện tích dương, có cơ chế hoạt động tương tự chất keo tụ hóa học nên được xem là một “chất keo tụ tự nhiên”.

Để sử dụng hạt chùm ngây làm chất keo tụ, phần vỏ hạt được loại bỏ, nhân hạt được nghiền nhỏ, sau đó các protein mang điện tích dương được chiết xuất bằng nước để tạo thành một dung dịch tương đối đơn giản, không cần thiết bị phức tạp.

loai cay co the giup loai bo toi 98 vi nhua trong nuoc hinh anh 1 — Vi nhựa xuất hiện ở khắp nơi, nhưng các nhà khoa học đang tìm kiếm những giải pháp mới để loại bỏ chúng khỏi môi trường, trong đó có nguồn nước uống (Ảnh: Getty )

Hạt chùm ngây loại bỏ vi nhựa như thế nào?

Khi dịch chiết từ hạt chùm ngây được trộn vào nước, các protein trong hạt sẽ liên kết với những hạt mang điện tích âm, trong đó có các hạt vi nhựa. Quá trình này khiến các hạt vi nhựa kết tụ thành những cụm lớn hơn, từ đó dễ dàng được loại bỏ trong quá trình xử lý và lọc nước.

Trong nghiên cứu, phương pháp sử dụng hạt chùm ngây có thể loại bỏ tới 98,5% vi nhựa PVC. Điều quan trọng là hạt chùm ngây không trực tiếp “lọc” nước. Thay vào đó, chúng đóng vai trò như một chất keo tụ tự nhiên, giúp tập hợp các hạt vi nhựa lại để quá trình lọc có thể loại bỏ chúng dễ dàng hơn.

Hiệu quả tương đương chất xử lý hóa học

Theo kết quả nghiên cứu, chất keo tụ có nguồn gốc từ chùm ngây cho hiệu quả tương đương phèn nhôm khi được sử dụng trong cùng hệ thống keo tụ kết hợp lọc bằng vật liệu dạng hạt.

Điều này cho thấy một chất keo tụ có nguồn gốc thực vật có thể đạt hiệu quả tương tự chất keo tụ hóa học thông thường trong những điều kiện thử nghiệm nhất định. Tuy nhiên, công nghệ này vẫn đang ở giai đoạn nghiên cứu và chưa thể sử dụng rộng rãi để xử lý nước uống.

Cần thêm nghiên cứu về độ an toàn

Một trong những vấn đề các nhà nghiên cứu cần giải quyết là việc sử dụng chất keo tụ từ hạt chùm ngây có thể làm tăng lượng chất hữu cơ còn lại trong nước sau xử lý nếu không kiểm soát chính xác liều lượng.

Theo chuyên gia, bước tiếp theo là cải thiện quá trình tinh sạch các protein được chiết xuất từ hạt chùm ngây. Các nhà nghiên cứu cũng dự định tiến hành các thử nghiệm độc tính và độc tính sinh thái nhằm bảo đảm dịch chiết không tạo ra những nguy cơ ngoài ý muốn đối với sức khỏe hoặc môi trường. Đồng thời, họ sẽ nghiên cứu hiệu quả của phương pháp này đối với nhiều loại vi nhựa khác nhau và trong các nguồn nước thực tế.

Hy vọng mới trong xử lý vi nhựa

Vi nhựa đang trở thành một vấn đề môi trường ngày càng được quan tâm. Các công nghệ xử lý nước hiện nay đã có khả năng loại bỏ vi nhựa ở những mức độ khác nhau, nhưng việc tìm kiếm những phương pháp hiệu quả, an toàn và thân thiện với môi trường vẫn rất cần thiết.

Nghiên cứu về hạt chùm ngây mở ra một hướng tiếp cận đáng chú ý khi tận dụng nguồn nguyên liệu thực vật để hỗ trợ xử lý vi nhựa trong nước. Dù vậy, cần thêm nghiên cứu trước khi phương pháp này có thể được khuyến nghị sử dụng rộng rãi.