Phía sau hội nhóm “con ghét bố mẹ” là những đứa trẻ mong được thấu hiểu

Trên mạng xã hội Facebook xuất hiện nhóm “con ghét bố mẹ” với 100.000 thành viên (tính đến sáng 29/9), đăng tải nhiều câu chuyện về việc bị bạo lực, coi thường hoặc đối xử bất công trong gia đình. Nhiều thành viên tìm đến đây để giãi bày những cảm xúc khó nói với người thân. Bên cạnh những người con tìm nơi trải lòng, nhiều phụ huynh đã "tràn" vào nhóm để lắng nghe con cái, nhìn lại cách giáo dục của mình và tìm cách thu hẹp khoảng cách giữa các thế hệ.

Phía sau lời nói “ghét bố mẹ”

Dưới góc độ tâm lý, ThS Phạm Quỳnh Trang, chuyên gia tâm lý lâm sàng, cho rằng những chia sẻ trong nhóm cùng các phản ứng đồng cảm hoặc chỉ trích của phụ huynh cho thấy phía sau có thể là nhu cầu được lắng nghe, được công nhận cảm xúc. Qua đó, những vấn đề trong quan hệ cha mẹ và con cái, cách giáo dục, khả năng điều hòa cảm xúc của cả hai phía cũng được bộc lộ. Một số câu chuyện còn liên quan đến bạo lực gia đình, bạo lực học đường và các hành vi vi phạm pháp luật.

“Cần hiểu rằng chữ “ghét” trong tên của nhóm đó có thể là cách diễn đạt sự tức giận, thất vọng, bất lực hoặc tổn thương mà họ chưa thể nói, chưa được thấu hiểu. Một người có thể rất yêu bố mẹ nhưng đồng thời vẫn cảm thấy bị kiểm soát, bị phán xét hoặc không được tôn trọng”, chuyên gia Phạm Quỳnh Trang cho hay.

Theo chị Trang, khi không thể chia sẻ hoặc không được cha mẹ, bạn bè, người lớn xung quanh thấu hiểu, một người có thể tìm đến môi trường trực tuyến vì cảm thấy dễ mở lời hơn. Với một số người trẻ, đây còn là bước đầu trước khi họ sẵn sàng chia sẻ trực tiếp.

Việc gặp những người có trải nghiệm tương tự giúp họ nhận ra mình không đơn độc. Khi được chia sẻ, đồng cảm trong một không gian an toàn, họ có thể bớt cô lập, giảm áp lực nội tâm và cảm thấy nhẹ nhõm hơn. Vì vậy, tìm đến những cộng đồng này đôi khi là cách tìm kiếm sự hỗ trợ hoặc giải tỏa cảm xúc.

Chuyên gia tham vấn tâm lý gia đình Cao Quốc Tuấn cũng cho rằng, phía sau lời nói “ghét bố mẹ” của người trẻ là cảm giác bất lực, tuyệt vọng khi mong muốn được công nhận, tôn trọng nhưng liên tục bị phớt lờ hoặc phủ nhận. Đó còn là sự cô đơn khi sống chung một nhà nhưng không được thấu hiểu, hay tổn thương vì bị đối xử bất công, bị bạo lực thể chất, tinh thần hoặc so sánh, miệt thị.

Tuy nhiên, theo anh Tuấn, việc liên tục đọc và chia sẻ những câu chuyện tiêu cực về cha mẹ có thể trở thành “con dao hai lưỡi”. Ban đầu, sự đồng cảm giúp người trẻ được xoa dịu, nhưng nếu đắm chìm lâu dài trong những nội dung oán hận, kích động, họ có thể bị cuốn vào việc nuôi dưỡng sự thù hận, coi cha mẹ là “kẻ thù” và từ chối những nỗ lực hàn gắn. Anh cho rằng thuật toán mạng xã hội tiếp tục đưa những nội dung kích động đến người đọc có thể khiến góc nhìn của trẻ càng trở nên cực đoan.

ThS Phạm Quỳnh Trang cũng lưu ý, cảm xúc tiêu cực có thể lan truyền trong môi trường số. Khi liên tục đọc các bài viết, bình luận phẫn nộ hoặc chỉ trích cha mẹ, người trẻ có thể bị cuốn vào bầu không khí đó và cảm thấy buồn bã, tức giận, căng thẳng hoặc uất hận nhiều hơn.

Những quan điểm tiêu cực lặp lại có thể củng cố bức bối sẵn có, khiến cách nhìn về gia đình trở nên phiến diện. Người trẻ dần có xu hướng diễn giải nhiều hành vi của cha mẹ theo hướng tiêu cực, từ đó khó đối thoại hoặc tìm kiếm sự hòa giải.

Trong trường hợp nghiêm trọng, khi cảm xúc vượt quá khả năng tự điều chỉnh, người trẻ có thể thu mình, rút khỏi các tương tác thực tế và đứt gãy giao tiếp với cha mẹ. Theo chị Trang, việc tiếp xúc với nội dung tiêu cực trên mạng, kết hợp với rối loạn giấc ngủ do sử dụng mạng xã hội và áp lực tâm lý, cũng có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện hành vi bộc phát tiêu cực, trong đó có tự gây tổn hại cho bản thân.

Cha mẹ cần lắng nghe trước khi phán xét

Theo ThS Phạm Quỳnh Trang, phát hiện con tham gia nhóm có nội dung tiêu cực về cha mẹ dễ khiến phụ huynh sốc hoặc tổn thương. Tuy nhiên, cha mẹ cần bình tĩnh, tránh phản ứng hấp tấp khiến mâu thuẫn leo thang.

Việc nói “ghét bố mẹ” hay tham gia hội nhóm để giải tỏa cảm xúc thường không phản ánh đầy đủ tình cảm của trẻ với gia đình. Đôi khi, đó là cách trẻ thể hiện sự bực bội, thất vọng hoặc cảm giác bị kiểm soát, không được lắng nghe khi chưa biết diễn đạt theo cách lành mạnh hơn.

Thay vì lập tức quy kết con ương bướng, vô ơn hay coi đó là sự xúc phạm, cha mẹ nên tìm hiểu điều gì khiến con bất bình, tổn thương. Nhìn sự việc từ góc độ của trẻ giúp phụ huynh có cơ hội hiểu nguyên nhân thay vì chỉ phản ứng với hành vi bên ngoài.

“Tôi cho rằng không nên chỉ tập trung vào việc cấm đoán hoặc yêu cầu con rời khỏi nhóm. Gia đình nên cân nhắc tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn khi mâu thuẫn đã kéo dài và lặp đi lặp lại. Khi xung đột không còn là những lần bùng nổ nhất thời mà diễn ra liên tục, bế tắc và mọi nỗ lực giao tiếp trong gia đình đều không mang lại kết quả, sự hỗ trợ của chuyên gia là cần thiết”, chị Trang nói.

Chuyên gia Cao Quốc Tuấn cho rằng để nối lại mối quan hệ với con, phụ huynh cần hạ cái tôi, ngừng phán xét và thừa nhận cách dạy con trước đây có thể chưa đúng hoặc không còn phù hợp. Cha mẹ cần lắng nghe để hiểu, thay vì lập tức tranh cãi hay dạy dỗ.

Theo anh Tuấn, một lời xin lỗi chân thành vì những tổn thương đã gây ra có thể giúp hàn gắn mối quan hệ. Sự kết nối cũng cần được xây dựng lại từ những điều nhỏ: dành thời gian thực sự quan tâm, gần gũi con; tôn trọng quyền riêng tư, không gian cá nhân và các ranh giới lành mạnh của con.

Bố mẹ bỏ rơi 2 con nhỏ do cãi vã, dư luận phẫn nộ vì xử lý quá nhẹ

VOV.VN - Sau cuộc cãi vã khi du lịch Bắc Kinh, cặp vợ chồng Trung Quốc cố ý bỏ rơi hai con nhỏ tại khách sạn, việc họ chỉ bị cảnh cáo khiến dư luận phẫn nộ.