50 năm nhìn lại

Việt Nam được xem là quốc gia có vị trí địa lý thuận lợi và tiềm năng du lịch đa dạng, phong phú với nhiều cảnh quan đẹp, nhiều bãi biển nổi tiếng, hàng ngàn di tích lịch sử văn hóa, lễ hội, trong đó nổi bật là hệ thống các di sản thế giới, các khu dự trữ sinh quyển…

Ngành Du lịch Việt Nam được hình thành và phát triển đã được 50 năm, song hoạt động du lịch chỉ thực sự diễn ra sôi động từ thập niên 90 của thế kỷ trước, gắn liền với chính sách mở cửa hội nhập. Trong các giai đoạn phát triển, mặc dù có những khó khăn nhất định, nhưng du lịch Việt Nam vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng, dần khẳng định vị trí là một ngành kinh tế mũi nhọn trong nền kinh tế quốc dân.

Đóng góp đáng kể cho kinh tế xã hội

Số liệu thống kê của Tổng cục Du lịch cho thấy, năm 1990 Việt Nam mới đón được khoảng 250.000 lượt khách quốc tế, đến năm 2009 con số này đạt 3,8 triệu lượt, tăng trên 15 lần; du lịch nội địa đạt 25 triệu lượt, tăng trên 20 lần. Hiện nay, Việt Nam vững vàng ở vị trí thứ 5 trong số các nước ASEAN, xét về lượng khách quốc tế và thu nhập từ du lịch.

Lực lượng lao động trong ngành du lịch phát triển mạnh cả về số lượng và chất lượng. Đến nay có khoảng 1 triệu lao động làm việc trong lĩnh vực du lịch. Từ năm 1991-2009, lao động trực tiếp trong lĩnh vực du lịch đã tăng gần 20 lần, từ 21.000 lên 370.000; lao động gián tiếp ước tính khoảng trên 700.000 người trong năm 2009.

Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam trong lĩnh vực du lịch luôn đạt ở mức cao. Riêng năm 2009, Việt Nam đã thu hút 8,8 tỷ USD trong số 22,48 tỷ USD tổng vốn FDI, đầu tư vào lĩnh vực du lịch.

Di sản thiên nhiên thế giới Hạ Long là điểm đến hấp dẫn với du khách nước ngoài

Sự tăng trưởng nhanh của ngành du lịch đã trực tiếp mang lại thu nhập cho nền kinh tế năm 2009 gần 4 tỷ USD, đóng góp khoảng 5% GDP quốc gia; tác động tích cực tới quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy nhiều ngành khác phát triển. Đồng thời, góp phần phát triển kinh tế của nhiều vùng, địa phương trong cả nước: xóa đói giảm nghèo, khôi phục nhiều ngành nghề, làng nghề truyền thống, khơi dậy bản sắc văn hóa mỗi địa phương…

Để du lịch trở thành ngành công nghiệp không khói…

Mặc dù vậy, theo Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Nguyễn Văn Tuấn, so với tiềm năng du lịch to lớn của Việt Nam, lượng khách quốc tế hàng năm đến Việt Nam còn thấp và còn giữ khoảng cách khá xa so với một số nước trong khu vực như Thái Lan, Singapore, Malaysia. Nguyên nhân do phát triển du lịch vẫn chưa thực sự được quan tâm đầu tư tương xứng với vị trí của ngành trong nền kinh tế. Một số địa phương chưa thực sự coi trọng và tạo điều kiện cho du lịch phát triển. Kết cấu hạ tầng nhìn chung còn lại hậu, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển du lịch. Nhân lực cho du lịch còn yếu về trình độ nghiệp vụ…

Festival Huế được tổ chức ngày càng chuyên nghiệp, thu hút nhiều du khách tham gia

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế toàn diện và ngày càng sâu rộng như hiện nay, làm thế nào để phát triển du lịch thực sự trở thành ngành công nghiệp không khói, đóng góp cho nền kinh tế đất nước, có khả năng cạnh tranh cao? Theo ông Nguyễn Văn Tuấn, cần triển khai đồng bộ và hiệu quả các giải pháp: Tiếp tục đổi mới, hoàn thiện cơ chế chính sách, luật pháp liên quan đến du lịch và giải quyết các vấn đề có tính liên ngành; Chú trọng và tập trung nguồn lực để xây dựng và phát triển các sản phẩm du lịch đặc thù, mang bản sắc Việt Nam, có sức cạnh tranh cao song song với việc đẩy mạnh công tác nghiên cứu thị trường và xúc tiến quảng bá du lịch, xây dựng thương hiệu du lịch Việt Nam; Phát triển nguồn nhân lực như một yếu tố đặc biệt nâng cao khả năng cạnh tranh của du lịch Việt Nam; Hiện đại hóa hệ thống kết cấu hạ tầng du lịch…

Tại Hội thảo Quốc gia “Phát triển du lịch Việt Nam trong bối cảnh tích cực và hội nhập quốc tế” vừa được tổ chức mới đây tại Hà Nội, một số đề xuất giải pháp phát triển du lịch cũng được nêu ra. Các ý kiến cho rằng: cần đặt du lịch Việt Nam trên nền tảng văn hóa; chỉ nên lựa chọn một số khu du lịch trong cả nước để tập trung ưu tiên đầu tư phát triển như các khu du lịch: Phú Quốc, Nha Trang, Vân Đồn – Hạ Long – Cát Bà; Đà Lạt, Huế - Hội An…, thay vì danh mục gần 50 khu du lịch quốc gia và trên 100 khu du lịch quốc tế cần đầu tư như hiện nay; tránh sự phân tán nguồn lực đầu tư dẫn đến việc không một khu du lịch nào được đầu tư và phát triển một cách thỏa đáng…

Khách du lịch quốc tế tại Hội An

Việt Nam đang ngày càng hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, mang đến cho ngành du lịch nhiều cơ hội phát triển nhưng cũng không ít khó khăn, thách thức. Chỉ tiêu phấn đấu của Việt Nam đến năm 2020 thu hút 12 triệu lượt khách du lịch quốc tế và 35 triệu lượt khách du lịch nội địa. Mục tiêu này đặt ra cho ngành du lịch trọng trách không nhỏ.

Đại lễ 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội đang đến gần là cơ hội để du lịch Việt Nam thể hiện mình và phát huy thế mạnh. Chúng ta cùng tin tưởng rằng, với sự quan tâm của Đảng va Nhà nước, sự chỉ đạo thường xuyên của Chính phủ, sự hợp tác chặt chẽ của các cấp, ngành liên quan, sự chuyển biến trong nhận thức, đánh giá đúng vai trò của Du lịch, chắc chắn rằng Du lịch Việt Nam sẽ phát triển mạnh, đóng góp ngày càng lớn cho sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam, góp phần thúc đẩy nhanh hội nhập quốc tế./.