Du lịch Việt Nam thiếu một "điểm đến" xứng tầm

5 triệu khách quốc tế là con số du lịch Việt Nam đạt được trong năm 2010, vượt xa chỉ tiêu 4,2 triệu đề ra. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng, với thực lực của mình, đáng ra trong một năm bản lề với nhiều sự kiện quan trọng như năm nay, du lịch Việt Nam thừa sức đạt mốc 6-7 triệu lượt khách.

“Điểm yếu lâu nay của ngành du lịch Việt Nam vẫn là chưa xây dựng được một thương hiệu thật sự ấn tượng để giới thiệu ra quốc tế” - Đó là nhận định chung của các đại biểu tham dự hội thảo: “Xây dựng thương hiệu điểm đến Việt Nam” do Tổng cục Du lịch tổ chức vừa diễn ra tại Hà Nội.

Hình ảnh, thông điệp chưa rõ ràng

Trong vòng 10 năm qua, ngành Du lịch Việt Nam (DLVN) đã thay 3 khẩu hiệu và sắp tới sẽ là lần thay đổi thứ 4, tuy nhiên vẫn chưa có khẩu  hiệu nào đủ sức mạnh gửi đi thông điệp của ngành DLVN. Ngay cả “Viet Nam - The Hidden Charm” nghĩa là “Việt Nam - vẻ đẹp tiềm ẩn” - khẩu hiệu được đánh giá là tốt cũng mang ý nghĩa rất chung chung, thiếu sức mạnh nội lực.

Nhiều doanh nghiệp cho rằng, không nhất thiết phải thay đổi khẩu hiệu và biểu tượng 5 năm/lần, vừa tốn kém lại bất lợi. Kinh nghiệm của các nước thành công cho thấy, việc logo và khẩu hiệu được sử dụng lâu dài đem lại lợi thế lớn, khiến du khách ghi nhớ và tin tưởng hơn. Có chăng chỉ nên thay đổi chủ đề cho từng năm du lịch mà thôi.

Nhìn sang các nước khác, hàng chục năm qua, Thái Lan thành công với “Kỳ thú Thái Lan” (Amazing Thailand), Singapore thu hút với “Độc đáo Singapore" (Uniquely Singapore), Malaysia với “Malaysia - Châu Á đích thực” (Malaysia - Truly Asia), Ấn Độ với “Ấn Độ trỗi dậy" (Incredible India). Chính những chương trình khuếch trương thành công các biểu tượng và khẩu hiệu này đã góp phần nâng cao hình ảnh và thương hiệu du lịch của các nước này trên thế giới, đồng thời qua đó góp phần thu hút đáng kể khách quốc tế đến các nước này trong thời gian qua.

TS. Victor Wee - Cục trưởng Cục Xúc tiến Du lịch Malaysia chia sẻ kinh nghiệm: "Tôi nghĩ Việt Nam có thể làm tốt hơn trong việc xây dựng thương hiệu cho phát triển du lịch, để thương hiệu đó dễ nhớ và dễ nhận dạng. Tôi sang các quốc gia khác, họ hỏi tôi ở đâu tới, tôi nói là ở Malaysia, thì họ thốt lên rằng “A, Malaysia - Truly Asia”. Đó là câu khẩu hiệu đã thuộc nằm lòng. Các bạn cũng nên có những cuộc đánh giá để xem bao nhiêu phần trăm khách du lịch nhớ được câu khẩu hiệu của mình. Từ đó mới tìm ra hướng giải quyết".

Xúc tiến, quảng bá thiếu chuyên nghiệp

Việc xúc tiến, quảng bá hình ảnh của Việt Nam ra thế giới cũng còn nhiều hạn chế. Không phải chỉ vì vấn đề kinh phí như nhiều người vẫn nói, mà là do chúng ta vẫn chưa định vị được sản phẩm du lịch trọng tâm và thị trường trọng điểm. Chúng ta chưa có một sản phẩm du lịch mang tầm vóc thương hiệu quốc gia.

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn - Vụ Lữ hành (Tổng cục Du lịch) thì: Điều cơ bản nhất mà DLVN đang thiếu là tính chuyên nghiệp. Sự thiếu chuyên nghiệp đó thể hiện ở nhiều khâu, trong đó quan trọng nhất là sự phối kết hợp thiếu hiệu quả của các tổ chức, cá nhân kinh doanh du lịch và liên quan đến du lịch. Công tác quảng bá du lịch vẫn chưa được quan tâm thực sự nên thế giới ít biết đến Việt Nam, chất lượng sản phẩm và dịch vụ du lịch chưa tạo được lòng tin cho du khách.

Thực tế cho thấy, có những điểm du lịch được giới thiệu như là thiên đường nghỉ dưỡng trong các ấn phẩm du lịch, sách hướng dẫn du lịch, trên trang web... nhưng khi đến tận nơi thì vấp phải không ít sự khó chịu như: môi trường ô nhiễm, kinh doanh chộp giật, chất lượng sản phẩm và dịch vụ không đúng như quảng cáo, và nhiều hạn chế khác...

Hiện nay, đứng đầu về thu hút du khách quốc tế là Trung Quốc với 53 triệu lượt khách/năm. Tiếp đó là Malaysia với 23 triệu lượt. Thái Lan tuy bất ổn nhưng vẫn rất hút khách với con sô 14 triệu lượt khách/ năm. Dự kiến năm nay Campuchia sẽ đạt 3 triệu khách quốc tế. Đây cũng là đối thủ đáng gờm, đe doạ vị trí thứ 5 trong khu vực của DLVN.

Còn nhớ, những năm trước, du lịch Malaysia chưa được nhiều người biết đến. Thế nhưng, chỉ trong vòng vài năm, Malaysia đã tự vươn lên và khẳng định mình. Đó là do họ có một chiến lược liên kết với các nước khác như Singapore, Thái Lan. Hiện nay, liên kết du lịch quốc gia đang là xu thế trên toàn thế giới, vừa tiết kiệm được thời gian và tiền bạc mà vẫn quảng bá được thương hiệu quốc gia tới du khách. Văn hoá Việt Nam, Campuchia và Lào ít nhiều có sư tương đồng. Nếu biết khai thác, đây sẽ là điểm đến của nhiều du khách quốc tế ưa thích sự trải nghiệm và khám phá.

Vấn đề làm sao để xây dựng thương hiệu điểm đến cho DLVN đã được đem ra bàn luận cách đây vài năm. Tuy nhiên, từ đó đến nay, ngành DLVN vẫn chưa tìm ra được một lộ trình cụ thể. Ngay cả tại hội thảo lần này, người ta cũng khó lòng tin tưởng sẽ có một sự thay đổi mang tính đột phá có thể xảy ra. Tất cả những tham luận chỉ mang tính chung chung, manh mún.

Thiết nghĩ, để ngành DLVN thực sự phát triển, chúng ta phải có một chiến lược thật sự có tầm, được làm bởi những người chuyên nghiệp. Và cần nhất là sự ủng hộ của toàn xã hội. Du lịch đâu phải là cỗ xe độc mã, nó là chiếc xe tứ mã. Cỗ xe ấy chạy nhanh hay chậm phụ thuộc vào việc những con ngựa có thống nhất đi theo một hướng hay không./.