Khám phá con đường ký ức dưới lòng Hà Nội
VOV.VN - Có những con đường của Hà Nội… không nằm trên bản đồ cũng chẳng biển chỉ dẫn, nhưng chúng vẫn tồn tại, lặng lẽ như dòng ký ức chảy ngầm dưới lòng đất. Đường hầm tránh bom Metropole là một nơi như thế.
Chiều nay, tôi mang theo câu hỏi về “con đường không tên” ấy, đi dọc phố Ngô Quyền, Hà Nội. Nắng đầu hạ gay gắt, khiến khách bộ hành chỉ muốn tìm nhanh một khoảng râm mát để dừng chân.
Sảnh trong khách sạn Sofitel Legend Metropole, hơn 120 năm tuổi, dịu mát và tĩnh lặng. Nhưng ít ai biết, ngay dưới không gian ấy tồn tại một “con đường” khác của Hà Nội. Tôi đi qua dãy hành lang tới một lối nhỏ phía sau, rồi cúi người bước xuống những bậc thang hẹp.
“Chúng tôi rất tự hào khi lưu giữ được một chiếc hầm trú ẩn. Khách sạn không chỉ là nơi lưu trú mà còn lưu giữ những ký ức quan trọng của Thủ đô qua chiến tranh và phát triển. Đây là một vinh dự, và khách sạn đã được ghi nhận trong công tác bảo tồn”, chị Đinh Cẩm Ly, phụ trách truyền thông khách sạn, mở đầu câu chuyện từ những bậc thang ấy. Với chị, đây không chỉ là công trình, mà là phần ký ức của Hà Nội, được giữ gần như nguyên vẹn. Bức tường bê tông dày gần một mét, những căn phòng nhỏ trần thấp, nối nhau bằng lối đi hẹp… bảo vệ con người khỏi bom đạn.
Mùa đông năm 1972, nơi này là chỗ trú ẩn của nhiều người. Trong đó có một nữ ca sĩ, nhà hoạt động phản chiến. Bà đã xuống căn hầm tránh bom, và sau đó kể lại những gì mình trải qua bằng âm nhạc.
“Hầm từng là nơi trú ẩn của nhiều vị khách, trong đó có ca sĩ Joan Baez. Năm 1972, trong cuộc đánh bom Giáng sinh, bà đã xuống hầm cùng các khách khác. Trải nghiệm đó trở thành kỷ niệm đặc biệt, sau này bà quay lại và kể lại, viết một bài hát về sự vô nghĩa của chiến tranh”, chị Ly cho biết.
Chiến tranh qua đi, căn hầm bị lấp và rơi vào lãng quên suốt nhiều thập kỷ. Mãi đến năm 2011, trong một lần cải tạo, người ta vô tình chạm vào lớp bê tông dày nằm sâu dưới lòng đất.
Phát hiện tình cờ, nhưng phía sau lớp bê tông ấy… là cả một phần ký ức. Căn hầm được tìm thấy, bức tường cũ, những căn phòng nhỏ, tất cả vẫn ở đó gần như nguyên vẹn. Chị Ly chia sẻ: “Khách sạn là một phần lịch sử hình thành và phát triển của Hà Nội. Chúng tôi giới thiệu tới du khách những dấu mốc đặc trưng, để họ hiểu đây không chỉ là nơi lưu trú mà còn là nhân chứng lịch sử, từ đó thu hút sự quan tâm của khách quốc tế”.
Tôi đi trong đường hầm, không gian yên tĩnh đến mức có thể nghe rõ tiếng bước chân. Đưa tay chạm vào bức tường bê tông lạnh, thô ráp, thấy mọi thứ bỗng trở nên rất thật. Tôi đứng trong căn phòng nhỏ, nhắm mắt, thử hình dung về những gì từng diễn ra ở đây.
Chị Ly đi trước, chỉ tay vào khoảng không gian chỉ vài mét vuông: “Cuộc sống hiện đại thay đổi rất nhanh, nhưng việc bảo tồn giá trị văn hóa, di sản trong khách sạn rất quan trọng. Công nghệ có thể đổi thay, nhưng lịch sử cần thời gian và trải nghiệm của nhiều thế hệ, và chúng tôi muốn lưu giữ tất cả những dấu ấn đó”.
Quả thật, ký ức không tự nhiên có, mà tích dần theo thời gian, từ những gì con người trải qua và giữ lại. Một căn hầm nhỏ… nhưng cất giữ cả một thời đã qua. Chị Ly chia sẻ: “Căn hầm được xây dựng cho một mục đích cụ thể trong một giai đoạn. Khi đã tồn tại trong khách sạn, chúng tôi hết sức gìn giữ. Trong bối cảnh đô thị hiện đại, đó là minh chứng của một thời kỳ mà chúng tôi muốn lưu lại cho thế hệ sau”.
Tôi bước lên mặt đất, nắng rực rỡ, phố ồn ào, vội vã. Chợt nhận ra, có những con đường không dành để đi qua… mà dẫn về quá khứ. Và đôi khi, chính hành trình ngược đó… lại giúp người ta hiểu rõ hơn giá trị của hiện tại.
Đi qua không gian ấy, khách bộ hành mang theo cảm giác Hà Nội còn cất giữ nhiều lớp ký ức nằm sâu bên dưới, chỉ cần bước xuống vài bậc thang… là có thể chạm vào một thời đã xa.
Hà Nội chính thức khởi động mùa du lịch năm 2026
VOV.VN - Hà Nội chính thức khởi động mùa du lịch năm 2026 bằng chương trình “Du lịch Hà Nội chào 2026 - Get on Hanoi 2026”, diễn ra từ ngày 30/1 - 1/2/2026 tại Không gian văn hóa sáng tạo Tây Hồ (Ngõ 612 Lạc Long Quân, phường Tây Hồ, thành phố Hà Nội).
