Myanmar - vừa lạ vừa quen

“Cát vàng cồn nọ…”

Sau hai giờ bay từ Nội Bài, chiếc Phốc-cơ của Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam đưa chúng tôi tới Yangon - thủ đô trong nhiều năm của Myanmar. Máy bay nhỏ tạo cho người đi cảm giác đông đúc. Một tuần, Việt Nam có 3 chuyến bay thẳng tới Yangon.

Từ sân bay vào trung tâm thành phố khoảng 30km. Tôi có cảm giác như đang đi trên một đoạn đường nào đó ở Thủ Đức - Biên Hòa: cũng những ngôi nhà vườn, những hàng phượng vĩ mùa này hoa lửa, tràm bông vàng, hoa đơn đỏ thắm. Đường phố không một bóng xe máy. Những chiếc taxi chạy đón khách, tưởng không thể cũ hơn. Đường vắng. Chúng tôi chứng kiến 2 ô tô, một tay lái bên phải, một tay lái bên trái chạy song song cùng chiều. Và chuyện người chồng lên nóc xe là rất bình thường.

Thật thanh bình. Đàn ông quấn quanh người tấm khăn choàng rộng, túm một búi trước bụng, gọi là “Pasô”. Váy phụ nữ gọi là “Thăm mây”. Đường phố ban đêm thật vắng vẻ, gió mát thổi lồng lộng. Đèn đuốc sáng trưng.

“Myanmar” là tên gọi bắt nguồn từ tiếng địa phương, có người cho rằng một gốc của tên gọi này là từ “Brahmadesh” trong tiếng Phạn có nghĩa là “mảnh đất của Brahma” (vị thần Hin-đu của mọi sinh vật). Đất nước có một rẻo đất hình lưỡi kiếm chạy ra biển này được chia thành 7 bang và 7 vùng hành chính. Năm 2006, những người lãnh đạo Myanmar đã quyết định chuyển Thủ đô từ Yangon về vùng Trung tâm nước này thuộc tỉnh Mandalay và đặt tên cho nó là Nay Pi Taw (vùng đất của những ông vua).

Buổi sáng ở Nay Pi Taw

Đường tới Nay Pi Taw. Con đường rộng rãi, một chiều từ 3 đến 4 làn xe chạy cứ thế đưa chúng tôi qua hết cồn nọ, bãi kia. Quốc lộ có tên là Uy-xa-ra cứ thế men theo sườn phía Đông của dải rừng Bago Yoma ngược lên phía Bắc. Đây là một vùng gồm các dải núi thấp và đồi, xen lẫn thung lũng. Cảnh vật hao hao miền Đông Nam bộ và Tây Nguyên của Việt Nam. Thoảng trong đầu một câu thơ của Nguyễn Du “Cát vàng cồn nọ, bụi hồng dặm kia”.

Vẫn chưa hết hẳn mùa khô nên đồi núi có chỗ cỏ cháy vàng, đồng ruộng đất bạc màu khô trắng. Làng mạc hai bên đường nhà cửa núp trong bóng cây: những cây bồ đề cao to lực lưỡng, những cây me cành lá xum xuê, những cây xoài lác đác quả chín và từng cụm, từng cụm những cây cọ xòe ô che nắng. Đó là những ốc đảo xanh thẫm dưới nắng. Chạy dài hàng chục km những vệt rừng cao su, rừng gỗ tếch mới trồng, rừng điều đang cho quả.

Qua con đường gần 400km với hơn 4 giờ xe chạy, chúng tôi nghĩ rằng, có lý khi chuyển thủ đô về một vùng vốn nghèo đói. Trục đường từ Yangon đến Nay Pi Taw chính là một động lực để các khu vực phía bắc cố đô phát triển. Những con kênh dẫn nước lớn xuyên qua đường cái, đưa nước về đồng ruộng đã tạo nên nhiều cánh đồng mùa này lúa chín vàng. Bao giờ và ở đâu, cảnh những người dân gặt lúa cũng tạo cho người qua đường cảm giác đầm ấm tươi vui. Đường về Nay Pi Taw ngày càng có nhiều điểm vui như vậy.

Những chiếc pin mặt trời

Những chiếc pin mặt trời điểm xuyết trên đoạn đường thiên lý tạo ra một nét mới bên những đoàn xe hai bò kéo tung bụi trên đường làng, những người đàn bà đầu đội bó tre, bó củi. Pin mặt trời được lắp ở bên dưới các cột viễn thông, ở trên dàn đèn chạy dọc theo những chiếc cầu, thắp sáng chúng vào ban đêm. Một giải pháp thật thông minh, phù hợp với miền đất quanh năm có nắng. Chúng tôi thầm nghĩ: đất nước này có những nhà “kỹ trị”. Con đường cao tốc đổ bê tông dày dặn, dải phân cách rộng thênh thang, ở giữa là cống thoát nước. Thật không thể chê vào đâu được. Cả người quy hoạch lẫn người thiết kế đều có cái nhìn xa mấy chục năm.

Thủ đô mới Nay Pi Taw cũng vậy. Từ một chấm nhỏ ở tọa độ 19017’ vĩ độ Bắc, 28020’ kinh độ Đông, toàn là đất trống đồi trọc, Nay Pi Taw vụt lớn lên, đường ngang - dọc 6 - 7 làn xe chạy mỗi chiều. Mỗi quả đồi đều được thiết kế để dựng chùa, chung cư, khách sạn. Trụ sở ngân hàng, các cơ quan chính phủ đều ở trên đồi. Từ khách sạn Junction ở một đầu Nay Pi Taw, chúng tôi phải chạy mất 60 phút mới đến được trụ sở của Đài Phát thanh và Truyền hình quốc gia Myanmar. Mà xe chạy luôn ở vận tốc 70-80km/h.

Nay Pi Taw còn rất thưa dân. Người đi làm sớm là những lao động nam nữ, từ những xóm thợ, tới các công trường xây dựng. Đi xe đạp, xe máy hay đi bộ, mỗi người đều xách theo một cái cặp lồng đựng suất ăn trưa. Và những người nông dân nữa. ở Nay Pi Taw sáng, trưa và chiều muộn, lúc nào cũng thấy trên cánh đồng những bóng người cặm cụi. ấn tượng nhất là những chiếc cày, bắp cày to và dài, dùng cho 2 con bò kéo.

Và những chiếc xe bò đường kính bánh phải đến 2m, đủ để một gia đình buổi trưa quây quần bên dưới gầm xe tránh nắng. Những nông dân Myanmar có thể đầu trần đi nắng, nhưng cũng rất dễ bằng lòng với một bóng mát nhỏ nhoi trên đường. Nhiều đôi trai gái trong buổi chiều hôm ngồi với nhau trong bóng mát của một cái cây cao chưa quá đầu người. Còn một gốc bồ đề ư? Không phải một mà cả một hai chục người quần tụ. Hạnh phúc thật. Điều quan trọng là có một bóng mát.

Chính phủ Myanmar cho đào những kênh dẫn nước sinh hoạt và sản xuất

Những mái nhà lợp tôn

Hầu hết những ngôi nhà mới xây ở Yangon, Nay Pi Taw đều lợp tôn. Tôn nâu, đỏ, xanh… không hiểu là tôn của nước nào? Trên chuyến bay từ Hà Nội sang Yangon, gặp một cán bộ của Tổng Công ty Gốm-sứ-thủy tinh xây dựng (Vigracera). Anh cho biết  Vigracera xuất sang Myanmar gạch lát nền, các thiết bị vệ sinh. Sản lượng còn ít, khoảng 1 triệu USD/năm. Anh kể: Cũng phải cạnh tranh gay gắt lắm. Hy vọng rằng sẽ ngày một khá hơn.

Myanmar thuộc Hiệp hội các nước §ông Nam Á (ASEAN), nằm ở Tây Bắc bán đảo Trung Ấn. Myanmar có biên giới với Trung Quốc, Thái Lan, Ấn Độ, Lào, Bangladesh. Thông ra biển Ấn Độ Dương qua vịnh Bangan và Andaman ở phía Tây và Nam. Là một nước thuộc địa của Anh, giành được độc lập năm 1948, Myanmar đã trải qua nhiều thăng trầm. Đầu tháng 2/2011, Quốc hội Myanmar đã bầu ông Thein Sein làm Tổng thống dân sự đầu tiên của nước này trong gần 50 năm qua.

Cũng chưa thể thống kê hết số các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào Myanmar. Cước phí Internet, sim điện thoại di động rất đắt. Hy vọng Tổng Công ty Viễn thông quân đội mở rộng được đất làm ăn ở đây.

Myanmar có diện tích rộng hơn Việt Nam nhưng dân số chỉ bằng một nửa. Từ khi Chính phủ của Tổng thống Thein Sein có nhiều cải cách, tình hình kinh tế - xã hội của Myanmar có nhiều chuyển biến rõ rệt. Đầu tư nước ngoài tăng lên. Ông Phó Tổng giám đốc Đài PT-TH Myanmar Tin Wann khi được hỏi về vấn đề này đã nhấn mạnh: Đối với những người bạn láng giềng thân thiết như Việt Nam, Myanmar có mối quan tâm đặc biệt. Nếu có các doanh nghiệp Việt Nam sang làm ăn ở Myanmar, chúng tôi đưa tin ngay. Các doanh nghiệp Việt Nam có thể đầu tư vào xây dựng - thủy sản ở Myanmar. Đây là hai lĩnh vực mà chúng tôi nghĩ Việt Nam có thế mạnh.

Myanmar vừa qua một cuộc bầu cử Quốc hội bổ sung. Trong đó, Liên đoàn Quốc gia vì dân chủ (NLD, tức đảng đối lập của bà Aung San Suu Kyi) dành phần thắng, có chân trong Quốc hội. Dư luận đánh giá cao việc Chính phủ của Tổng thống Thein Sein chìa bàn tay hữu nghị cho bà Suu Kyi, cũng như việc bà Suu Kyi chấp nhận tham gia Quốc hội./.