Nơi tâm linh xứ Lạng

Đền là nơi thờ bà chúa Thượng Ngàn – một trong ba vị được thờ phụng trong tín ngưỡng thờ Mẫu ở Việt Nam.

“Một bầu sơn thủy thong dong/Công Đồng Bắc Lệ, Kỳ Cùng Lạng Sơn”. Chẳng biết câu ca này do ai sáng tác nhưng cũng đủ để các du khách cảm nhận được sự kỳ vĩ mà gần gũi đến nhường nào.

Du khách phải vượt qua con đường đất đỏ, ngoằn ngoèo dài hơn 10 km từ thị trấn Hữu Lũng đến ngôi Đền Bắc Lệ cổ linh thiêng thuộc xã Tân Thành, nằm trên đồi cao, dưới bóng những cây cổ thụ hàng trăm tuổi. Căn cứ vào văn bia còn ghi lại trong Đền thì Bắc Lệ được xây dựng vào năm 1919.

Cũng giống như bất cứ Đền thờ Mẫu nào, đền Bắc Lệ thờ Công đồng tứ phủ và thờ các Chư Linh ở bốn miền vũ trụ nhưng ở đây có nét riêng là đặc biệt coi trọng việc thờ các vị thần gắn liền với địa phương như Mẫu thượng ngàn, chầu bé, cô bé... những vị thần cung cấp của cải nơi núi rừng. Vì vậy Đền Bắc Lệ gần gũi với tín ngưỡng dân gian, thân thiện với người dân bản địa, thậm chí Đền còn trở thành nơi sinh hoạt của cộng đồng.

Đến đây, du khách sẽ có cảm giác như được tắm mình trong khung cảnh hoang sơ của miền sơn cước để thấy lòng mình thanh thản hơn, như hòa mình vào thiên nhiên để tạm quên đi lo toan thường nhật.

Đến đây, du khách dễ dàng nhận thấy thiên nhiên thật khéo ban tặng cho Bắc Lệ một không gian hữu tình giữa núi rừng. Người đi lễ không chỉ để thắp hương, dâng sớ, cầu lộc, cầu tài, bình an, cầu công thành danh toại mà còn để ngắm cảnh miền sơn cước.

Trải qua 5 lần tu bổ và tôn tạo nhưng những kiến trúc xưa vẫn còn nguyên vẹn và mang đậm dấu ấn điêu khắc dân gian. Sự giao thoa giữa nền văn hóa Việt Nam và Trung Quốc tạo ra những nét độc đáo riêng cho Bắc Lệ. Thêm vào đó, các hàng cột bằng gỗ, liền khối vẫn còn giữ nét nguyên sơ tạo thêm cho Đền sự ấm cúng linh thiêng.

Là nơi tâm linh của xứ Lạng được nhiều du khách thập phương hành hương về bái lễ, nhưng do không gian chật hẹp của Đền hiện nay không còn đáp ứng nhu cầu của du khách. Hơn nữa, đường vào Đền lại nhỏ hẹp gây cản trở không nhỏ cho việc du khách thập phương đến thăm quan. Trong khi đó, Ban quản lý di tích cũng đang trình hồ sơ xin Bộ Văn hóa thể thao và Du lịch cấp giấy phép công nhận Đền Bắc Lệ là Di tích Lịch sử văn hóa cấp quốc gia để xứng tầm với nơi tâm linh của xứ Lạng. Đây cũng là mong muốn của các du khách thập phương khi về lễ Đền.

Ông Đào Văn Hội, một du khách mong muốn: “Mong muốn của người dân địa phương hay du khách thập phương là được Nhà nước cấp bằng Di tích Quốc gia, mở rộng Đền cho khang trang hơn để du khách đến đây có thể thỏa mãn nhu cầu tâm linh của mình”.

Theo quan niệm của người dân, Bắc Lệ là một trong hai ngôi Đền thờ Mẫu linh thiêng của quốc gia, nên có nhiều du khách trong và ngoài nước hành lễ cầu may. Lễ hội chính của Đền Bắc Lệ được tổ chức vào ngày 20/9 âm lịch. Nhưng hiện nay với sự độc đáo của phong cảnh sơn thủy hữu tình như hút lòng người đã tạo không gian cho Bắc Lệ lúc nào cũng như lễ hội, đông khách thập phương đến vãn cảnh, hành lễ./.