Phát triển du lịch ở Mẫu Sơn: Cần sự quan tâm chiều sâu

Vùng núi Mẫu Sơn nằm ở phía Đông Bắc tỉnh Lạng Sơn, thuộc địa phận chính của 3 xã: Mẫu Sơn, Công Sơn (huyện Cao Lộc) và Mẫu Sơn (huyện Lộc Bình). Là vùng núi cao nhất của tỉnh, có địa hình đa dạng, cách thành phố Lạng Sơn khoảng 30km, Mẫu Sơn với một quần thể 80 ngọn núi lớn nhỏ là một khu du lịch sinh thái nghỉ dưỡng mới.

Nằm ở độ cao 1.541m so với mặt biển, có tổng diện tích hơn 10.470ha, trong đó có 5.380 ha đất lâm nghiệp và 1.543 ha rừng nguyên sinh, khí hậu ở Mẫu Sơn quanh năm mát mẻ. Nhiệt độ trung bình trong năm là 15^oC, lượng mưa trung bình 2.225,3mm/năm. Mùa đông nhiệt độ có thể xuống dưới 0^oC, có lúc tuyết rơi. Mùa hè ngủ vẫn phải đắp chăn. Hệ thống sông suối trong vùng khá dày, với các sản vật chè tuyết sơn, gà lôi sáu cựa, chanh rừng, ếch hương, rượu Mẫu Sơn… Được thiên nhiên ưu đãi như vậy nhưng Mẫu Sơn chưa được nhiều người biết đến.  

Năm 2000, khu du lịch Mẫu Sơn chính thức được Lạng Sơn đưa vào sử dụng. Tỉnh cũng đã đầu tư trên 30 tỷ đồng để xây dựng các cơ sở hạ tầng như đường giao thông, điện, nước, chợ, bệnh viện, trường học. Đồng thời, tạo cơ chế, chính sách ưu tiên cho các thành phần kinh tế khác trong và ngoài tỉnh thuê đất dài hạn để đầu tư xây dựng các cơ sở kinh doanh và dịch vụ.

 Tuy nhiên, cho đến nay việc khai thác, phát huy những tiềm năng, lợi thế này còn nhiều khó khăn, vướng mắc, sự phát triển của Mẫu Sơn hiện nay chưa tương xứng với tiềm năng sẵn có. Hoạt động được gần 10 năm nhưng cái tên Mẫu Sơn vẫn chưa tạo dựng được “thương hiệu” cho địa phương. Một phần vì khu du lịch Mẫu Sơn mới hình thành, chưa thu hút được các nhà đầu tư nên cơ sở vật chất còn nghèo nàn, các điểm vui chơi, giải trí còn hạn chế nên chưa thể đáp ứng được nhu cầu của đông đảo du khách.

Một phiên chợ lẻ loi

Bên cạnh đó, dấu hiệu của một nhịp sống xô bồ, khai thác du lịch tạm bợ đã biến Mẫu Sơn thành khu du lịch ồn ào, hỗn tạp như số phận chung của nhiều khu du lịch trong cả nước. Gần 100 năm trước, người Pháp đã phát hiện ra Mẫu Sơn như một viên ngọc được giấu kín giữa rừng già và biến đỉnh núi linh thiêng này thành khu du lịch lý tưởng. Vẻ đẹp cũng như khí hậu mát mẻ của Mẫu Sơn sánh ngang Sa Pa, Đà Lạt, nhưng đã mấy chục năm liền, Mẫu Sơn vẫn chỉ là một khu rừng hoang vắng. Thậm chí, người ta mới chỉ biết đến Mẫu Sơn trong vài năm trở lại đây, khi phát hiện vào mùa đông ở đây thường có tuyết.

Trên đỉnh Mẫu Sơn, một khu du lịch hiện ra như một cái “làng”. Vòng đi vòng lại, cả khu du lịch Mẫu Sơn cũng chỉ đếm được tất cả khoảng 50 nhà nghỉ xập xệ. Lớn nhất ở đây là Nhà khách Công đoàn Lạng Sơn, nhưng cũng đã được xây từ thời Pháp. Vây xung quanh là 5-6 khách sạn loại 2-3 tầng của tư nhân với 100 lao động phục vụ du khách.

Gọi là khách sạn, nhưng bên trong, phòng ốc chật hẹp, tối om, giường đệm hôi hám, mốc meo, chuột gián đầy sàn. Chủ một nhà nghỉ cho biết, để mang vật liệu lên đây xây một tòa nhà không phải dễ. Thế nhưng, dường như quá háo hức với xu thế nhà nhà đua nhau lên Mẫu Sơn ngắm cảnh nên nhiều nhà nghỉ tư nhân đang đua nhau xây dựng vội vã, kiến trúc nhỏ lẻ, tạm bợ, ngổn ngang, chắp vá.

Những khu nhà nghỉ vắng vẻ

Hiện tại ở đây có nhiều nhà nghỉ bỏ hoang, không có người trông coi và đang bị xuống cấp nghiêm trọng. Chỉ cần bằng mắt thường cũng nhìn thấy những bức tường phủ đầy rêu phong, bong tróc,chỉ cần cào nhẹ là vỡ rơi ra từng mảng, cửa kính bị vỡ tung toé khắp sân, cỏ mọc um tùm. Cả khu du lịch chỉ có 2-3 người địa phương bán hàng,chủ yếu phục vụ những người làm công ở đây.

Trong khi đó, các doanh nghiệp lữ hành trên địa bàn Mẫu Sơn chưa nhiều, trình độ, năng lực của đội ngũ làm công tác du lịch còn yếu, chưa được đào tạo bài bản, thiếu tính chuyên nghiệp. Ngành du lịch địa phương cần phải tăng cường công tác xúc tiến, quảng bá cho nhiều nơi biết để thu hút du khách đến tham quan. 

Kết cấu hạ tầng manh mún, chưa đồng bộ, sản phẩm du lịch chưa đa dạng phong phú… đã làm mất đi hình ảnh đẹp của Mẫu Sơn trong lòng du khách. Phát triển du lịch nghỉ dưỡng là hướng đi đúng, phát huy được thế mạnh của Mẫu Sơn. Tuy nhiên, để loại hình du lịch này thực sự phát triển, đòi hỏi phải có sự đầu tư theo chiều sâu, mang tính chuyên nghiệp và rất cần sự vào cuộc của các cấp chính quyền và người dân./.