Xã vùng cao Tây Yên Tử, Bắc Ninh phát triển du lịch cộng đồng từ bản sắc người Dao
VOV.VN - Giữa không gian núi rừng vùng cao xã Tây Yên Tử, tỉnh Bắc Ninh, Hợp tác xã (HTX) du lịch cộng đồng người Dao bản Mậu đang trở thành điểm đến hấp dẫn nhờ gìn giữ nguyên vẹn bản sắc văn hóa truyền thống.
Giữa không gian núi rừng xanh mát bên sườn Tây dãy Yên Tử linh thiêng, dẫn phóng viên Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam (VOV) tới hợp tác xã (HTX) du lịch cộng đồng người Dao bản Mậu, thôn Mậu, xã Tây Yên Tử, tỉnh Bắc Ninh đang trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách yêu thích trải nghiệm văn hóa bản địa. Những giá trị truyền thống của đồng bào Dao nơi đây không chỉ được gìn giữ nguyên vẹn mà còn từng bước trở thành nguồn lực phát triển kinh tế bền vững cho người dân địa phương.
Trong căn bếp nhỏ rực ánh lửa, chị Triệu Thị Hoa, Giám đốc HTX du lịch cộng đồng người Dao bản Mậu cùng nhiều phụ nữ trong thôn tất bật chuẩn bị các món ăn truyền thống để đón khách. Người thì canh nồi bánh chưng nhân lạc, người giã bánh dày, người sơ chế cá suối… Tất cả tạo nên không khí ấm cúng, đậm đà bản sắc miền sơn cước.
Dẫn khách tham quan khu vườn thuốc nam với nhiều loại cây dược liệu quý, chị Hoa chia sẻ, các bài thuốc tắm lá, thuốc ngâm chân hay xông hơi hỗ trợ lưu thông khí huyết, phục hồi sức khỏe là tri thức dân gian được người Dao lưu truyền qua nhiều thế hệ. Mỗi dịp đón khách, HTX đều cố gắng giới thiệu những món ăn đặc sắc, các loại bánh truyền thống để du khách hiểu hơn về đời sống văn hóa của đồng bào Dao.
Không chỉ phát triển dịch vụ du lịch trải nghiệm, HTX còn duy trì khu sản xuất, chế biến thuốc nam, dịch vụ tắm lá thuốc và nghề thêu truyền thống. Theo chị Hoa, mong muốn lớn nhất của HTX là ngày càng có nhiều du khách tìm đến để được hòa mình vào nhịp sống gần gũi, chân thật của người Dao nơi vùng núi Tây Yên Tử.
Thôn Mậu hiện có 356 hộ dân với hơn 1.300 nhân khẩu, trong đó đồng bào Dao chiếm tỷ lệ lớn. Ông Nguyễn Văn Toàn, Bí thư Chi bộ thôn cho biết, khoảng 80% phụ nữ trong thôn đều biết thêu trang phục truyền thống. Từ đôi bàn tay khéo léo, nhiều chị em không chỉ tự làm trang phục cho gia đình mà còn nhận đơn đặt hàng để tăng thu nhập.
“Người Dao có kho tàng văn hóa phong phú với tiếng nói, dân ca, nghề thêu, phong tục tập quán và nhiều tri thức dân gian quý giá. Đây chính là “tài sản vô giá” để địa phương phát triển du lịch cộng đồng theo hướng bền vững, gắn bảo tồn văn hóa với nâng cao đời sống người dân”, ông Toàn nói.
Xã Tây Yên Tử được thành lập từ ngày 1/7/2025 trên cơ sở sáp nhập thị trấn Tây Yên Tử và xã Thanh Luận. Dù còn là địa bàn đặc biệt khó khăn với địa hình miền núi rộng, chia cắt, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số cao, song địa phương đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ khai thác lợi thế tài nguyên rừng và giá trị văn hóa bản địa.
Hiện xã có hơn 10 nghìn ha rừng, cùng không gian văn hóa – tâm linh đặc sắc gắn với Yên Tử. Những năm gần đây, diện mạo nông thôn ngày càng khang trang, sạch đẹp; giá trị sản xuất bình quân trên 1 ha đất nông nghiệp đạt 136 triệu đồng. Địa phương cũng đã xây dựng được 4 sản phẩm OCOP 3 sao và phát triển du lịch tâm linh sinh thái kết hợp du lịch cộng đồng, thu hút hơn 200 nghìn lượt khách mỗi năm.
Trao đổi với phóng viên, ông Lê Đức Thắng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Tây Yên Tử, tỉnh Bắc Ninh cho biết, mục tiêu của Tây Yên Tử đến năm 2027 là cơ bản xóa hộ nghèo theo chuẩn đa chiều, thoát khỏi diện đặc biệt khó khăn và phấn đấu trở thành phường trước năm 2030. Để thực hiện mục tiêu đó, địa phương xác định phát triển văn hóa là nhiệm vụ trọng tâm, gắn chặt với xây dựng nông thôn mới và phát triển du lịch bền vững.
"Xã cũng định hướng tăng tỷ lệ ngân sách dành cho văn hóa lên tối thiểu 2% tổng chi ngân sách hằng năm, đồng thời đẩy mạnh bảo tồn bản sắc đồng bào Dao gắn với quản lý, bảo vệ rừng và phát triển sinh kế dưới tán rừng.
Từ những giá trị văn hóa truyền thống được lưu giữ qua nhiều thế hệ, người dân Tây Yên Tử hôm nay đang từng bước biến “rừng vàng, di sản quý” thành nguồn lực phát triển kinh tế, xây dựng cuộc sống ổn định và bền vững ngay trên chính quê hương mình", ông Thắng nhấn mạnh.
Cận cảnh tháp chuông Tây Yên Tử lung linh về đêm ở Bắc Ninh
VOV.VN - Tháp chuông cao 36 m, gồm 3 tầng được thiết kế theo hình đài hoa sen, nằm giữa hồ nước rộng lớn tại vùng cao miền núi xã Tây Yên Tử, tỉnh Bắc Ninh đã thu hút đông đảo người dân tới tham quan, chụp ảnh.
