Vì sao mặt bằng tại các tuyến phố trung tâm Hà Nội bị bỏ trống kéo dài?
VOV.VN - Hàng loạt mặt bằng tại các tuyến phố trung tâm Hà Nội bị bỏ trống kéo dài khi sức mua suy giảm rõ rệt. Làn sóng trả mặt bằng không chỉ phản ánh khó khăn của người kinh doanh mà còn cho thấy thị trường bán lẻ đang bước vào giai đoạn điều chỉnh sâu.
Mặt bằng “đẹp” rơi vào cảnh ế khách
Không khó để nhận ra sự trầm lắng của thị trường cho thuê mặt bằng tại Hà Nội khi chỉ cần lướt qua các nền tảng đăng tin, hàng loạt thông tin cho thuê mặt bằng xuất hiện với mật độ dày đặc. Từ những căn hộ tầng 1 trên phố Chùa Bộc, diện tích 100m2, đầy đủ công năng “vừa ở vừa kinh doanh”, đến các nhà mặt phố lớn tại Huỳnh Thúc Kháng, Tạ Quang Bửu, Hàng Bài, Vũ Tông Phan, Ngô Thì Nhậm… đều được quảng cáo với những lời mời gọi hấp dẫn như “vị trí đẹp”, “kinh doanh sầm uất”, “phù hợp mọi mô hình”.
Không chỉ xuất hiện dày đặc trên các nền tảng trực tuyến, làn sóng treo biển cho thuê còn lan rộng ở ngoài thực tế khi nhiều tuyến phố lớn cũng rơi vào tình trạng tương tự. Trên các trục đường như Nguyễn Lương Bằng, Thái Hà, Nguyễn Chí Thanh…, không khó để bắt gặp những mặt bằng đóng cửa, phía trước treo biển “cho thuê”, “sang nhượng” kéo dài từ tuần này sang tháng khác.
Ghi nhận cho thấy, nhiều cửa hàng từng hoạt động sôi động nay rơi vào cảnh im lìm, thậm chí có nơi treo cùng lúc nhiều biển quảng cáo nhưng vẫn không có khách hỏi. Một số chủ nhà cho biết đã chủ động giảm giá thuê, linh hoạt điều kiện hợp đồng nhưng việc tìm khách vẫn rất khó khăn.
Ông Trần Văn Hùng chủ nhà chia sẻ: “Khách trả lại liên tục, tôi treo biển nhiều tuần nay nhưng vẫn chưa tìm được người thuê mới. Trước đây chỉ cần treo biển vài ngày là có người đến xem, giờ thì cả tháng không ai hỏi. Nếu có khách thì cũng trả giá rất thấp, không đủ kỳ vọng”.
Sự thay đổi này cho thấy nhu cầu thuê mặt bằng đang suy giảm rõ rệt. Những vị trí từng được coi là “đất vàng”, có lợi thế về lưu lượng người qua lại, giờ không còn đảm bảo doanh thu như trước. Việc kinh doanh ế ẩm, lượng khách giảm mạnh khiến nhiều cửa hàng không bán được hàng, doanh thu không đủ bù chi phí. Khi lượng khách đến cửa hàng giảm, hiệu quả kinh doanh đi xuống, mặt bằng đắt đỏ trở thành gánh nặng thay vì lợi thế.
Người thuê là những người cảm nhận rõ nhất sự khắc nghiệt của thị trường. Chị Nguyễn Thu Trang, kinh doanh thời trang trên phố Chùa Bộc cho biết, cửa hàng của chị từng có doanh thu ổn định nhưng thời gian gần đây giảm mạnh. “Có ngày gần như không có khách. Tiền thuê vẫn phải trả đều, nên càng bán càng lỗ. Không trả mặt bằng thì không chịu nổi”, chị Trang nói.
Không chỉ riêng lĩnh vực thời trang, nhiều ngành hàng khác như mỹ phẩm, đồ ăn - đồ uống, phụ kiện… cũng chung tình cảnh. Những cửa hàng trụ lại phải cắt giảm nhân sự, thu hẹp diện tích, hoặc chuyển sang hình thức bán hàng linh hoạt hơn.
Người kinh doanh “đuối sức”
Áp lực lớn nhất đối với người kinh doanh hiện nay là chi phí thuê mặt bằng. Trong nhiều trường hợp, khoản chi này chiếm tới 40-50% tổng chi phí vận hành. Khi doanh thu không đủ bù đắp, việc trả mặt bằng gần như là lựa chọn tất yếu để tránh thua lỗ kéo dài.
Một chủ cửa hàng đồ uống cho biết: “Trước đây vẫn có lãi nhẹ, nhưng vài tháng gần đây khách giảm mạnh. Nếu cố giữ mặt bằng thì chỉ lỗ thêm, nên buộc phải dừng”.
Trong khi đó, phía chủ nhà cũng rơi vào thế khó. Dù thị trường trầm lắng, nhiều người vẫn chưa sẵn sàng giảm sâu giá thuê vì lo ngại ảnh hưởng đến giá trị tài sản. Một chủ nhà cho biết đã giảm khoảng 20% nhưng vẫn không có khách: “Giảm nữa thì tiếc, nhưng không giảm thì để trống cũng không có thu nhập”.
Theo chuyên gia kinh tế Hoàng Trọng Thủy, nguyên nhân nằm ở sự thay đổi về tiêu dùng. Khi thu nhập bị ảnh hưởng, người dân có xu hướng thắt chặt chi tiêu, ưu tiên các nhu cầu thiết yếu. Điều này khiến các ngành hàng bán lẻ, dịch vụ chịu tác động trực tiếp.
“Không chỉ sức mua giảm, mà hành vi tiêu dùng cũng thay đổi. Người dân chuyển dần sang mua sắm trực tuyến, ưu tiên sự tiện lợi và giá cả. Điều này làm giảm vai trò của mặt bằng kinh doanh truyền thống”, ông Thủy nhận định.
Đồng quan điểm, TS. Trần Xuân Lượng - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam - cho rằng, thị trường đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ. Những mô hình kinh doanh phụ thuộc hoàn toàn vào vị trí mặt phố sẽ dần mất lợi thế, nhường chỗ cho các mô hình linh hoạt hơn.
“Trước đây, mặt tiền đẹp gần như là yếu tố quyết định. Nhưng hiện nay, yếu tố trải nghiệm, thương hiệu và khả năng tiếp cận khách hàng qua nền tảng số quan trọng hơn nhiều”, ông Lượng phân tích.
Thực tế cho thấy, nhiều người kinh doanh đã chuyển sang bán hàng online hoặc kết hợp online - offline để giảm chi phí. Một số khác lựa chọn mặt bằng trong ngõ, giá thuê thấp hơn nhưng vẫn đảm bảo công năng.
Ngoài ra, những bất cập về hạ tầng như thiếu chỗ đỗ xe, giao thông bất tiện, quy định dừng đỗ khắt khe cũng khiến mặt bằng phố lớn mất dần sức hút.