Chính sách ổn định, minh bạch: Điểm tựa cho doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư

Tại sao cần dự báo được chính sách?

Trong bối cảnh nền kinh tế đang nỗ lực thực hiện và duy trì tăng trưởng hai con số, việc dự báo trong kinh doanh có ý nghĩa rất quan trọng đối với doanh nghiệp. Điều này giúp doanh nghiệp ra quyết định trong các hoạt động đầu tư, nắm bắt xu hướng và nhu cầu của thị trường cũng như nhận diện cơ hội và thách thức sớm hơn, từ đó đưa ra các chiến lược sản xuất kinh doanh phù hợp.

Theo ông Trần Văn Hiếu, Giám đốc Công ty TNHH Phát triển nông nghiệp và Tư vấn môi trường (DACE), doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trong nền kinh tế, lực lượng này tuy đông đảo nhưng rất dễ bị tổn thương trước biến động của thị trường, dòng tiền, chi phí đầu vào cũng như những thay đổi về chính sách mà không thể dự báo được trước.

“Doanh nghiệp rất cần một môi trường kinh doanh mà ở đó có thể nhìn tương đối rõ các điều kiện kinh doanh trong 3 năm, 5 năm hay 10 năm tới để quyết định đầu tư. Việc tiếp tục đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí tuân thủ và đặc biệt bảo đảm chính sách được thực thi thống nhất từ Trung ương tới địa phương là rất quan trọng. Ngoài ra nếu thông tin thị trường, cảnh báo rủi ro, cơ hội mới được chuyển nhanh, có chiều sâu và sát với từng ngành hàng tới doanh nghiệp thì hiệu quả sẽ rất lớn. Tôi xin nhấn mạnh rằng, một chính sách tốt nhưng nếu không nhất quán, không ổn định và khó dự báo sẽ làm gia tăng chi phí và rủi ro không nhỏ cho doanh nghiệp”, ông Hiếu phân tích.

Trong năm 2025, Quốc hội đã thông qua 89 đạo luật, cùng với hàng chục nghị quyết quan trọng nhằm tháo gỡ điểm nghẽn thể chế; hơn 760 thủ tục hành chính được cắt giảm. Nhiều lĩnh vực từng được xem là “điểm nghẽn” như đất đai, quy hoạch, xây dựng, thuế... đã được điều chỉnh theo hướng giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm và đơn giản hóa thủ tục hành chính cùng điều kiện kinh doanh....

Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, điều doanh nghiệp cần không chỉ là tốc độ cải cách mà là sự an toàn pháp lý cho các hoạt động sản xuất kinh doanh.  

“Doanh nghiệp đang đối mặt với những thách thức về khả năng dự đoán của chính sách và tính ổn định trong thực thi pháp luật. Theo số liệu từ khảo sát Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI năm 2025, chỉ 6-8% doanh nghiệp có thể dự đoán chính sách thường xuyên. Trong khi đó, nhiều quy định có thời gian hiệu lực rất ngắn sau khi ban hành, không đủ 45 ngày theo quy định, khiến doanh nghiệp khó chủ động kế hoạch đầu tư và vận hành. Các vấn đề liên quan tới quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng, tiếp cận vốn và phối hợp thực thi giữa các cơ quan vẫn là những rủi ro lớn với hoạt động đầu tư, kinh doanh”, ông Anh Tuấn dẫn chứng.

Doanh nghiệp lo ngại nhất chính là tính ổn định và khả năng dự báo của chính sách. Nếu một chính sách thay đổi quá nhanh, thiếu lộ trình thực hiện hoặc chuyển tiếp sẽ khiến doanh nghiệp không thể yên tâm đầu tư cũng như có những chiến lược mở rộng quy mô sản xuất trong tương lai.

Bảo đảm nguyên tắc thống nhất, ổn định

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã nhấn mạnh, tiếp tục hoàn thiện, đồng bộ thể chế, cải thiện thực chất hơn nữa môi trường đầu tư kinh doanh; rà soát, loại bỏ các quy định chồng chéo, không cần thiết; giảm thực chất chi phí và thời gian tuân thủ của doanh nghiệp... Chính sách phải ổn định, dễ hiểu, dễ thực hiện; kiên quyết xử lý tình trạng nhũng nhiễu, đùn đẩy, né tránh trách nhiệm...

Điều doanh nghiệp cần nhất hiện nay không chỉ là thêm các gói hỗ trợ mà là môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch và có khả năng dự báo. Doanh nghiệp hoàn toàn có thể tự vươn lên khi chính sách nhất quán, ổn định trong trung và dài hạn. GS. TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Thành phố Hà Nội cho rằng, hiệu quả của chính sách cần được kiểm chứng từ thực tiễn doanh nghiệp.

“Doanh nghiệp rất cần tính đồng bộ, ổn định và khả năng dự báo của chính sách. Luật và văn bản hướng dẫn cần bảo đảm thống nhất, có thời gian chuyển tiếp hợp lý để doanh nghiệp biết trước những nghĩa vụ mới và chủ động kế hoạch sản xuất, kinh doanh, đầu tư. Khi quy định rõ ràng, được thực hiện thống nhất và chi phí tuân thủ ở mức hợp lý, doanh nghiệp sẽ có điều kiện dành nhiều nguồn lực hơn cho sản xuất, đổi mới sáng tạo, mở rộng đầu tư và tạo việc làm”, ông Mạc Quốc Anh nói.

Còn theo LS Nguyễn Hữu Toại, Giám đốc Công ty Luật Hữu Toại (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), việc doanh nghiệp dự báo được tính ổn định của chính sách (bao gồm cả chính sách pháp luật) và môi trường pháp lý có ý nghĩa rất quan trọng.

“Chính sách pháp luật (thuế, đầu tư, lao động, môi trường, đất đai…) thường thay đổi nhanh. Nếu dự báo được trước, doanh nghiệp sẽ kịp thời điều chỉnh hoạt động, tránh bị phạt hành chính, bị kiện hoặc thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự (nếu có). Ngoài ra còn giúp doanh nghiệp đàm phán điều khoản bảo vệ ngay khi ký kết hợp đồng và giao dịch (ví dụ nếu luật thay đổi thì được đàm phán lại); biết trước hợp đồng có còn hiệu lực hay không; tránh bị bắt buộc phải thêm nghĩa vụ ngoài dự kiến. Bên cạnh đó, quyền sử dụng đất, giấy phép kinh doanh, ưu đãi thuế… đều phụ thuộc vào sự ổn định của pháp luật, nếu luật thay đổi mà doanh nghiệp không lường trước được thì tài sản và quyền lợi có thể bị giảm sút, khó được bồi thường đầy đủ”, LS Toại phân tích.

Ông Toại cũng cho rằng, cần duy trì tính nhất quán của chính sách để ổn định môi trường kinh doanh. Vì vậy cùng với việc tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, cần đẩy nhanh hoàn thiện thể chế, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và nâng cao trách nhiệm trong tổ chức thực thi.

“Nguyên tắc quan trọng là bảo đảm sự thống nhất và ổn định của chính sách, tránh tình trạng vừa cắt giảm thủ tục ở nơi này lại phát sinh thêm yêu cầu ở nơi khác. Môi trường pháp lý cần rõ ràng, dễ dự đoán để doanh nghiệp yên tâm làm ăn. Chính sách tốt phải là chính sách ổn định, có thể dự báo và tạo ra hiệu quả nhất cho cộng đồng doanh nghiệp”, LS Toại nêu quan điểm.

Nghị quyết 68 tạo “đường băng” để doanh nghiệp tư nhân vào “đường đua” cất cánh

VOV.VN - Hơn 1 năm kể từ khi Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân đi vào thực tiễn, đã mở ra một giai đoạn phát triển mới cho khu vực tư nhân. Tuy nhiên, đến nay vẫn còn khoảng cách khá lớn giữa kỳ vọng và thực tế...