Giải bài toán "khát điện" ở Lào Cai: Khi tiết kiệm điện thành văn hóa sinh tồn
VOV.VN - Để giải quyết áp lực cung ứng điện năm 2026, tỉnh Lào Cai đang quyết liệt chỉ đạo các doanh nghiệp lớn dịch chuyển phụ tải và thực hiện tiết kiệm điện. Đây là giải pháp sống còn, kết hợp phát triển năng lượng xanh nhằm tháo gỡ khó khăn trong cung ứng điện và giữ vững đà tăng trưởng kinh tế.
Áp lực cung ứng điện cho nền kinh tế miền Bắc đang ngày càng căng thẳng. Để giải bài toán này, tiết kiệm điện không còn là khẩu hiệu mà đã trở thành mệnh lệnh sinh tồn đối với các doanh nghiệp, đặc biệt là tại các cửa ngõ công nghiệp lớn.
Áp lực cung ứng điện chưa từng có tại thủ phủ công nghiệp
Tại tỉnh vùng biên Lào Cai, tỷ trọng công nghiệp chiếm tới 70% tổng sản lượng điện. Năm 2026, dự báo công suất đỉnh tại địa phương này sẽ tăng vọt gần 15%. Sự tăng trưởng nóng này đặt ra bài toán vô cùng nan giải cho công tác cung ứng điện, nhất là trong bối cảnh hệ thống điện quốc gia đang đối diện với nhiều rủi ro.
Nhận định tại Diễn đàn khách hàng mới đây, ông Đỗ Văn Năm - Thành viên Hội đồng Thành viên Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đưa ra một sự so sánh để thấy rõ áp lực cung ứng điện: "Tăng trưởng phụ tải của miền Bắc hiện xấp xỉ 1.900 Megawatt, tương đương với toàn bộ công suất của Thủy điện Hòa Bình. Nghĩa là cứ mỗi năm, để đảm bảo cung ứng điện, chúng ta phải xây thêm một nhà máy quy mô như vậy. Áp lực cung ứng điện cho nền kinh tế hiện nay là rất lớn".
Rõ ràng, việc xây thêm một thủy điện Hòa Bình mỗi năm để phục vụ cung ứng điện là điều không tưởng. Khi chuỗi cung ứng nhiên liệu toàn cầu đứt gãy và El Nino đe dọa nguồn nước, bài toán cung ứng điện buộc phải tìm lời giải từ phía điều chỉnh nhu cầu tiêu thụ và tiết kiệm điện.
Dịch chuyển phụ tải và tiết kiệm điện để sinh tồn
Để san sẻ gánh nặng cung ứng điện, ngành điện Lào Cai đã xây dựng 10 tình huống tiết giảm công suất, đồng thời ký thỏa thuận dịch chuyển phụ tải với hàng trăm doanh nghiệp. Ông Hà Thượng Sỹ, Trưởng phòng Kinh doanh PC Lào Cai cho biết, nguyên tắc trong cung ứng điện là ưu tiên bảo vệ sản xuất trọng điểm: "Chúng tôi tập trung điều chỉnh phụ tải đối với khách hàng lớn để dịch chuyển khỏi giờ cao điểm khi hệ thống thiếu nguồn, qua đó giảm áp lực cung ứng điện lên công suất đỉnh".
Việc linh hoạt giờ sản xuất để hỗ trợ cung ứng điện không hề dễ dàng, đòi hỏi doanh nghiệp phải tốn kém chi phí. Dù vậy, các đơn vị đều hiểu rằng việc chủ động tiết kiệm điện và giảm tải còn tốt hơn việc để lưới điện sập nguồn.
Ông Vũ Việt Tiến, Tổng Giám đốc Công ty DAP Số 2 - Vinachem chia sẻ: "Với nhà máy hóa chất, chỉ cần nháy điện một cái rồi ngừng, khi chạy lại là suy hao khoảng 1 tỷ đồng. Do đó, để quá trình cung ứng điện không bị gián đoạn cực đoan, chúng tôi cam kết phối hợp tuyệt đối với ngành điện để điều tiết phụ tải, chủ động tiết kiệm điện nhằm hạn chế tối đa các sự cố".
Thúc đẩy năng lượng xanh để giảm tải cung ứng điện
Không chỉ thụ động tiết kiệm điện, nhiều doanh nghiệp đã tự tìm nguồn cung ứng điện tại chỗ bằng năng lượng xanh. Điển hình như Công ty Cổ phần An Tiến đã tự đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà công suất 1,7 MW.
Ông Phan Văn Cường, Trưởng phòng Kỹ thuật công ty cho biết: "Hệ thống này giúp giảm khoảng 12% lượng điện tiêu thụ từ lưới, tương ứng tiết kiệm điện khoảng 600 triệu đồng mỗi tháng. Đặc biệt trong cao điểm mùa khô, điện mặt trời giúp công ty tự chủ một phần cung ứng điện, giảm thiểu rủi ro thiếu hụt".
Theo Ngân hàng Thế giới (WB), Việt Nam chỉ đứng thứ 6 trong ASEAN về khả năng tiết kiệm điện. Điều này cho thấy dư địa để tối ưu hóa cung ứng điện thông qua tiết kiệm điện còn rất lớn.
Để siết chặt quản lý, UBND tỉnh Lào Cai vừa hỏa tốc ban hành Chỉ thị số 5, yêu cầu triển khai đồng bộ các giải pháp tiết kiệm điện và phát triển năng lượng sạch. Động thái này nhằm gỡ khó cho bài toán cung ứng điện ngay trước thềm mùa khô.
Giờ đây, các "ông lớn" tiêu thụ năng lượng buộc phải thực hiện cuộc cách mạng: Thay thế thiết bị cũ, tối ưu hóa quy trình, tuần hoàn nhiệt thải để tiết kiệm điện tối đa.
Từ cửa ngõ Tây Bắc, sự bắt tay chặt chẽ giữa chính quyền, ngành điện và doanh nghiệp đang minh chứng một điều: Khi áp lực cung ứng điện được chia sẻ, và tiết kiệm điện trở thành văn hóa sinh tồn, nền kinh tế sẽ có đủ năng lượng để bứt phá trong năm 2026.