Măng khô Chợ Đồn: Từ sản vật quen thuộc đến sản phẩm OCOP
VOV.VN - Măng khô Chợ Đồn, tỉnh Thái Nguyên là sản vật quen thuộc được người dân thu hái và chế biến bằng cách làm truyền thống, đang từng bước được chuẩn hóa, đóng gói, xây dựng thành sản phẩm OCOP, tạo thêm việc làm, thu nhập cho người dân.
Măng khô Chợ Đồn (Thái Nguyên) từ lâu gắn với đời sống của người dân địa phương. Nơi đây không chỉ cung cấp nguồn nguyên liệu cho nhiều sinh hoạt hằng ngày, những cánh rừng này còn cho măng - sản vật được bà con thu hái theo mùa để có thêm thu nhập. Mỗi loại có thời điểm thu hoạch khác nhau, nhờ đó những sản vật từ rừng trở thành nguồn sinh kế quan trọng, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập và ổn định cuộc sống cho nhiều hộ dân địa phương.
Vào mỗi mùa măng, chị Nguyễn Thị Trang cùng nhiều phụ nữ ở thôn Bằng Lãng lại tranh thủ lên rừng thu hái. Măng mang về được lựa chọn, phân loại; những cây măng phù hợp được bán cho các hộ thu mua, chế biến thành măng khô, đưa ra thị trường. Với chị Trang, đây là công việc theo mùa nhưng đã trở thành một khoản thu nhập thêm quen thuộc của gia đình.
“Măng to mình đem về làm măng khô, còn măng nhỏ thì mình đem về luộc để làm những bữa ăn trong gia đình, như làm nhồi hoặc là làm xé sợi nhỏ. Em đi tìm măng để cung cấp cho những nhà thu mua làm những thực phẩm sạch cho địa phương mình, và trong các dịp như lễ Tết hoặc là cưới hỏi”, chị Trang cho biết.
Vào thời điểm thu hoạch rộ, mỗi gia đình có thể có thêm từ vài trăm nghìn đến cả triệu đồng mỗi ngày, tùy sản lượng và giá bán từng thời điểm. Dù nguồn thu không ổn định quanh năm, khoản tiền này giúp nhiều hộ có thêm chi phí trang trải cuộc sống, đồng thời tạo động lực để người dân tiếp tục khai thác hợp lý, giữ gìn và bảo vệ những cánh rừng địa phương
Măng tươi chỉ bảo quản được trong thời gian ngắn, trong khi mùa thu hái kéo dài theo từng loại măng. Để kéo dài thời gian sử dụng, người dân đã áp dụng phương pháp phơi, sấy, đưa măng tươi thành măng khô. Từ một sản vật theo mùa, măng khô dần trở thành hàng hóa, được các hộ dân và hợp tác xã chế biến, đóng gói đưa ra thị trường.
Để làm măng khô, nguyên liệu sau khi thu hái được chọn lọc, cắt bỏ phần già, rửa sạch, luộc chín tới rồi chẻ và đưa vào sấy. Măng càng tươi thì sản phẩm sau chế biến càng giữ được màu sắc và hương vị tự nhiên. Nếu trước đây bà con chủ yếu phơi nắng thì nay đã chủ động sử dụng lò sấy, giúp măng khô đều, chất lượng ổn định và mẫu mã đẹp hơn, đồng thời bảo quản được lâu hơn.
Bà Vi Thị Vệ, ở thôn Bằng Lãng cho biết, gia đình đã làm măng khô gần 10 năm. Măng được thu mua từ người dân trong xóm, trong xã, sau đó sơ chế và sấy bằng lò nhiệt. Mỗi năm gia đình bà bán khoảng 7 tạ măng khô, thu về hơn 200 triệu đồng; riêng từ đầu năm 2026 đến nay đã sản xuất khoảng 4 tạ.
“Nhà tôi thu mua măng của người dân trong xóm, trong xã quanh đây để mang về làm măng khô. Gia đình chúng tôi đã làm gần chục năm nay rồi, măng chúng tôi luôn đảm bảo an toàn, không có chất bảo quản. Sau khi mua măng sống của dân đi tìm từ chân rừng về xuống lên đây là chúng tôi cân lên, rửa sạch sẽ rồi cho vào nồi luộc, luộc xong lấy ra chẻ và cho vào lò luôn. Mà lò của chúng tôi là lò xây nên không có khói lên, nghĩa là dùng nhiệt nóng để sấy măng khô thôi chứ không phải là khói trực tiếp lên măng”, bà Vệ chia sẻ.
Măng khô hiện được bán với giá khoảng 320.000-450.000 đồng/kg. Các hộ sản xuất nhỏ lẻ thường bán từ 320.000-350.000 đồng/kg, trong khi sản phẩm của hợp tác xã được tuyển lựa nguyên liệu, đóng gói bài bản và xây dựng thương hiệu có thể đạt 450.000 đồng/kg.
Không chỉ ở quy mô hộ gia đình, các hợp tác xã trên địa bàn Chợ Đồn đang từng bước đầu tư vào chế biến, đóng gói và xây dựng sản phẩm theo hướng OCOP.
“Ngay từ khi thành lập, hợp tác xã cũng đã có sản phẩm này và năm nay hợp tác xã cũng đăng ký thi sản phẩm OCOP 3 sao đối với sản phẩm măng khô. Về nguyên liệu thì hợp tác xã chọn lọc rất là kỹ, nguyên liệu đa số là của các thành viên đi thu hái, sau đó mang về tiến hành sơ chế theo quy trình khép kín và cho ra sản phẩm măng khô đảm bảo không có chất bảo quản” - bà Triệu Thị Thủy, Giám đốc Hợp tác xã An Bình, xã Chợ Đồn cho biết.
Từ nguồn nguyên liệu sẵn có và kinh nghiệm chế biến của người dân, măng khô Chợ Đồn đang được định hướng phát triển thành sản phẩm hàng hóa, hướng tới xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường. Không chỉ nâng cao giá trị của sản vật địa phương, hướng đi này còn mở ra thêm cơ hội việc làm, tạo nguồn thu nhập ổn định cho người dân vùng cao nơi đây.
Cà ngọt Khe Ngậu thành sản phẩm OCOP 3 sao
VOV.VN - Ở Khe Ngậu, xã Tương Dương, tỉnh Nghệ An, những nương cà ngọt đang vào vụ thu hoạch. Cây cà không cao lớn, quả cũng nhỏ bé, nhưng từ nhiều năm nay, loại nông sản bản địa này đã trở thành nguồn thu nhập của nhiều hộ dân, đồng thời góp phần tạo nên một sản phẩm đặc trưng của vùng đất miền Tây Nghệ An.
