Nhà giá phù hợp khan hiếm, người thu nhập trung bình đỏ mắt tìm nơi an cư

Nhà giá phù hợp gần như “biến mất”

Tìm một căn hộ vừa khả năng tài chính đang là bài toán khó với nhiều người có thu nhập trung bình tại các đô thị lớn. Nguồn cung nhà ở phù hợp ngày càng hạn chế, trong khi giá nhà thương mại tăng cao khiến khoảng cách giữa thu nhập và giá nhà ngày càng lớn.

Anh Trần Minh, một nhân viên văn phòng tại Hà Nội cho biết, sau nhiều năm làm việc, gia đình đã tích lũy được một khoản tiền nhưng vẫn chưa thể tìm được căn hộ phù hợp. Với mặt bằng giá hiện nay, số tiền tích lũy chỉ đủ làm khoản thanh toán ban đầu, còn phần lớn giá trị căn nhà vẫn phải vay dài hạn. Trong khi đó, lãi vay và chi phí sinh hoạt khiến việc mua nhà trở thành áp lực lớn.

Đây cũng là khoảng trống mà chính sách "nhà ở thương mại giá phù hợp" hướng tới nhóm người có thu nhập trung bình, thu nhập thấp nhưng không thuộc diện được hưởng chính sách nhà ở xã hội, đồng thời khó tiếp cận nhà thương mại theo giá thị trường.

Theo Hiệp hội Bất động sản thành phố Hồ Chí Minh (HoREA), thị trường bất động sản từ năm 2020 đến nay vừa thiếu nguồn cung nhà ở, trong khi phân khúc cao cấp chiếm ưu thế thì lại thiếu "nhà ở thương mại giá phù hợp" và "nhà ở xã hội".

Số liệu HoREA cho thấy, nguồn cung nhà ở thương mại tại thành phố Hồ Chí Minh giảm mạnh. Năm 2017 có 92 dự án với 42.991 căn nhà, nhưng đến năm 2024 chỉ còn 6 dự án với 3.845 căn. Đáng chú ý, năm 2020 chỉ có 163 căn hộ "nhà ở thương mại giá phù hợp", chiếm 1% tổng số nhà ở thương mại đưa ra thị trường. Từ năm 2021 đến năm 2024, không còn căn hộ thuộc phân khúc này được đưa ra thị trường.

Ngược lại, nhà ở thương mại cao cấp ngày càng chiếm tỷ trọng lớn. Năm 2024, phân khúc này chiếm 100% thị trường nhà ở thành phố Hồ Chí Minh cũ, trong khi năm 2016 mới chiếm 18,7%, năm 2017 là 25,5% và năm 2018 là 30%.

TS Trần Xuân Lượng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và Bất động sản Việt Nam nhận định, việc thiếu nguồn cung phù hợp khả năng chi trả đang trực tiếp làm khó người mua nhà. "Khi nguồn cung không theo kịp nhu cầu thực, giá nhà tất yếu bị đẩy lên cao và khả năng tiếp cận nhà ở của người lao động ngày càng khó khăn hơn", ông Lượng nêu quan điểm.

Cần chính sách để doanh nghiệp muốn làm, người dân mua được

Trong góp ý về thẩm định dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), HoREA cho rằng, cần tiếp tục chính sách phát triển "nhà ở thương mại giá phù hợp" để bán, bán trả góp và cho thuê cho người có thu nhập trung bình, thu nhập thấp tại đô thị.

HoREA đề nghị không khống chế lợi nhuận tối đa của doanh nghiệp đối với dự án nhà ở thương mại giá phù hợp. Theo HoREA, đã là nhà ở thương mại thì doanh nghiệp cần được tự tính toán hiệu quả dự án, thay vì bị áp trần lợi nhuận.

Về giá, HoREA kiến nghị chủ đầu tư được quyết định giá bán, giá bán trả góp và giá thuê nhưng không vượt quá giá tối đa do UBND cấp tỉnh quy định. Địa phương có thể quy định một mức giá tối đa hoặc mức giá tối đa theo từng khu vực.

Ông Lê Hoàng Châu chủ tịch HoREA cho rằng, doanh nghiệp có quyền cân nhắc "tham gia" hoặc "không tham gia" thực hiện dự án "nhà ở thương mại giá phù hợp" theo lợi ích của mình. Vì vậy, chính sách cần tạo động lực để doanh nghiệp tự nguyện tham gia thay vì đặt ra cơ chế khiến doanh nghiệp không muốn làm.

HoREA dẫn kinh nghiệm Nghị quyết số 02/NQ-CP ngày 7/1/2013. Khi đó, Chính phủ quy định giá bán tối đa không vượt quá 1,05 tỷ đồng/căn hộ để được hưởng chính sách ưu đãi của gói tín dụng 30.000 tỷ đồng, không phân biệt nhà ở xã hội hay nhà ở thương mại. Giai đoạn 2013-2016, hàng trăm doanh nghiệp tham gia, trong đó có 36 doanh nghiệp bất động sản thành phố Hồ Chí Minh.

Tuy nhiên, HoREA cũng lưu ý chính sách ưu đãi không nên đánh đổi bằng quỹ đất nhà ở xã hội. Hiệp hội cho rằng, không phù hợp nếu cho phép sử dụng "đất được Nhà nước giao, cho thuê để xây dựng nhà ở xã hội" để thực hiện dự án nhà ở thương mại giá phù hợp, bởi sẽ làm giảm quỹ đất phát triển nhà ở xã hội.

Không đồng tình với đề xuất miễn nghĩa vụ dành 20% quỹ đất trong dự án nhà ở thương mại để xây dựng nhà ở xã hội, bởi theo HoREA, về bản chất, nhà ở thương mại giá phù hợp vẫn là nhà ở thương mại.

Còn ông Lượng cho hay, chính sách này chỉ thực sự giải quyết bài toán an cư nếu kiểm soát được đúng đối tượng thụ hưởng và cơ chế chuyển nhượng. Nếu không, nhà giá phù hợp có nguy cơ trở thành hàng hóa đầu tư, làm sai lệch mục tiêu ban đầu.

Trong bối cảnh nguồn cung nhà vừa túi tiền gần như vắng bóng tại nhiều đô thị, việc phát triển thêm một phân khúc dành cho người có thu nhập trung bình và thu nhập thấp là nhu cầu thực tế. Nhưng để người dân thực sự mua được nhà, chính sách phải đồng thời giải quyết bài toán, tạo nguồn cung đủ lớn, đưa giá về mức phù hợp khả năng chi trả và tạo động lực để doanh nghiệp tham gia.

Nếu những điều kiện này không được giải quyết, khoảng cách giữa giá nhà và thu nhập sẽ tiếp tục khiến một bộ phận lớn người dân phải "đỏ mắt" tìm nơi an cư.

Khởi công tổ hợp nhà ở, thương mại dịch vụ hơn 8.700 tỷ đồng tại Nghệ An

VOV.VN - Ngày 19/8, UBND tỉnh Nghệ An và các đơn vị liên quan tổ chức khởi công dự án Tổ hợp nhà ở, thương mại dịch vụ tại phường Trường Vinh, với tổng mức đầu tư hơn 8.723 tỷ đồng.