Tận dụng thời gian, tối ưu hóa trải nghiệm

Tại Hội thảo “Kinh tế cuối tuần: Tiềm năng và động lực tăng trưởng mới của TPHCM sau hợp nhất”, TS Nguyễn Lưu Bảo Đoan - Đại học Kinh tế TP.HCM nhận định, cuối tuần là thời điểm không gian lao động thu hẹp nhưng không gian tiêu dùng, giải trí và tái tạo sức lao động trở thành trung tâm. Điều này mở ra một dư địa phát triển lớn, nếu được nhìn nhận đúng bản chất và tổ chức lại một cách có chiến lược.

Kinh tế cuối tuần tại TP.HCM có quy mô không nhỏ khi riêng các ngành bán lẻ và dịch vụ ăn uống đã chiếm khoảng 20% tổng việc làm của khu vực doanh nghiệp. Đồng thời, vai trò của hộ gia đình tạo ra dòng cầu ổn định, kéo dài, lan tỏa sang nhiều lĩnh vực như nhà hàng, mua sắm, vui chơi, văn hóa - du lịch và giao thông. Điều này giúp kinh tế cuối tuần vừa tăng trưởng quy mô, vừa bền vững về cấu trúc. 

"Khả năng phát triển kinh tế cuối tuần bền vững phụ thuộc vào khả năng quản lý các câu chuyện về ngoại tác tiêu cực do đậu xe, về mức độ chấp nhận của xã hội đối với những hoạt động có thể diễn ra trong không gian ồn ào, náo nhiệt. Những đô thị nào chỉ tập trung mở rộng vào hoạt động mà không có đầu tư tương xứng vào hạ tầng, tiếp cận và điều phối không gian kinh tế thì sẽ gặp khó khăn trong việc triển khai và duy trì hoạt động", TS. Nguyễn Lưu Bảo Đoan nói.

Ông Đoan cho rằng, kinh tế cuối tuần phải có sự đa dạng, đáp ứng nhiều mức nhu cầu, quy mô khác nhau, nên cần tối ưu hóa không gian đô thị, không gian công cộng và đa dạng hóa các hoạt động thương mại, ẩm thực, nghệ thuật. Ngoài ra, TP.HCM nên chuyển tư duy quy hoạch từ các điểm đến đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái đa cực. Bên cạnh đó, cần tăng cường kết nối giao thông, xem xét các phương án gửi, đỗ xe linh hoạt theo khung giờ vào cuối tuần để người dân tiếp cận bên ngoài khu vực mua sắm, hàng quán, vui chơi giải trí.

Theo TS. Phan Võ Minh Thắng, Trưởng Khoa Kinh doanh – Đại học Hoa Sen, vào cuối tuần nhiều người dành thời gian rảnh để tái tạo năng lượng, nhưng cũng có nhiều người dân TP.HCM rất bận rộn công việc, nhất là người có thu nhập cao, nên họ muốn tận dụng mọi thời gian, không gian để tối đa hóa các hoạt động trải nghiệm. Vì vậy, họ sẽ phải cân nhắc kỹ lợi ích mang lại có xứng đáng với chi phí bỏ ra mua dịch vụ hay không. 

"Hãy giả định chúng ta muốn trải nghiệm ở một khu nghỉ dưỡng gần với thiên nhiên, gần biển và nghĩ đến thời điểm muốn đến đó vào cuối tuần. Mình nghĩ ngay tới câu chuyện sẽ rất đông đúc, đắt đỏ và kẹt xe ở nhiều điểm. Điều này có thể làm chùn lại ý định ban đầu. Khi đó lại chuyển sang hướng sang nếu không có một vacation (kỳ nghỉ) thì tạm chấp nhận staycation (vui chơi tại chỗ) hay homecation (nghỉ ngơi tại nhà)", ông Thắng nêu ví dụ.

Để thu hút người tiêu dùng tham gia các hoạt động trải nghiệm, TS. Phan Võ Minh Thắng đề xuất, cần tận dụng gia tăng các dịch vụ cũng như tiếp tục cải tiến vấn đề hạ tầng giao thông để giảm tối đa "thời gian chết". Không chỉ là trong lúc di chuyển, cần cải thiện nhanh việc chậm trong mua vé như quẹt thẻ Metro, rút ngắn thời gian thanh toán, đồng thời có thể bổ sung gói trải nghiệm về nhiều dịch vụ đi kèm. Các khu du lịch, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí tại thành phố nên tích hợp đa trải nghiệm với những hoạt động thu hút người dân, du khách.

"Có thể quy hoạch Vũng Tàu trở thành 1 khu kinh tế đêm, kinh tế biển, cũng có thể là thử nghiệm mô hình kinh tế đêm ở Vũng Tàu hay là ở châu Âu. Mình có Central Park, người ta "nén" nhiều lợi ích vào trong đó, có mọi dịch vụ chứ không chỉ mỗi khách sạn, như nhà hàng, vui chơi giải trí", ông Thắng nêu.

Triển khai từ mô hình đô thị

ThS. Vũ Thị Thu Hương – Viện Nghiên cứu và Phát triển TP.HCM nhận định, kinh tế cuối tuần là mô hình mà các hoạt động được tái cấu trúc theo thời gian, kích hoạt nhu cầu trải nghiệm, gắn chặt với phát triển và quy hoạch đô thị. ThS. Hương cho rằng, TP.HCM mới sau sáp nhập đã là đô thị đa trung tâm nhưng vẫn phát triển phân mảnh, chưa được khai thác tốt. Đô thị mới chỉ thiết kế theo hệ thống không gian tích hợp, mang tính cao điểm, tự phát và mới chỉ tập trung vào tiêu dùng đô thị, thời gian ngoài giờ hành chính chưa được tận dụng hiệu quả. Đặc biệt, khoảng trống thể chế, pháp lý về quản lý thời gian, không gian chưa rõ ràng, khiến tiềm năng kinh tế cuối tuần được khai thác chưa triệt để.

Do đó, ThS. Vũ Thị Thu Hương đề xuất, thay vì phát triển theo mô hình truyền thống - chỉ quản lý về lãnh thổ, không gian, thành phố cần quy hoạch, chuyển qua mô hình TRE (mô hình phát triển đô thị theo thời gian). Mô hình mới này sẽ đem lại những trải nghiệm, tiêu dùng linh hoạt.

"Trong một đô thị không phải giới hạn bởi chúng ta ở đâu mà là khi nào. Phát triển đô thị không chỉ là việc mở rộng không gian mà nó là nghệ thuật thiết kế thời gian. Kinh tế cuối tuần không phải là một phần mở rộng của đô thị mà nó là cơ chế để tái cấu trúc toàn bộ logic vận hành của hệ thống", bà Nguyễn Thị Thu Hương nhận định.

Trong quá trình chuyển đổi mô hình đô thị theo kiểu mới, Nhà nước không chỉ là chủ thể phân bổ đất đai, không gian mà còn phải thiết kế, vận hành về thời gian, tạo ra khung thể chế vận hành nhịp nhàng. Các doanh nghiệp, cá nhân có vai trò quan trọng trong việc sáng tạo, trải nghiệm. Giá trị của đô thị được tạo ra từ khả năng phối hợp nhịp nhàng giữa các đơn vị.

Các chuyên gia, đại diện doanh nghiệp nhận định, kinh tế cuối tuần không chỉ kéo dài thời gian tiêu dùng mà còn góp phần tái tổ chức các hoạt động kinh tế - xã hội theo chiều thời gian, tận dụng hiệu quả hạ tầng đô thị và nhu cầu trải nghiệm của người dân.

Kinh tế đêm là “mỏ vàng” tăng trưởng của TP.HCM, gỡ điểm nghẽn để bứt phá

VOV.VN - Với nhịp sống đô thị sôi động, sức mua lớn cùng nhu cầu giải trí ngày càng tăng từ người dân và du khách, TP.HCM được đánh giá có nhiều lợi thế phát triển kinh tế đêm - lĩnh vực được ví như “mỏ vàng” góp phần thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững.