Quy định mới về tiêu chí phân loại doanh nghiệp để cơ cấu lại vốn nhà nước

Mục đích và phạm vi áp dụng

Quyết định này quy định Tiêu chí phân loại doanh nghiệp theo danh mục ngành, lĩnh vực và khung tỷ lệ vốn nhà nước nắm giữ tại doanh nghiệp (gọi tắt là Tiêu chí phân loại). Đây là cơ sở để xây dựng kế hoạch sắp xếp, cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp theo hướng giữ nguyên tỷ lệ vốn đang nắm giữ hoặc thực hiện các hình thức cơ cấu lại vốn theo quy định của pháp luật về quản lý, đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp và pháp luật có liên quan.

Riêng đối với công ty nông, lâm nghiệp; doanh nghiệp trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh và doanh nghiệp kết hợp kinh tế với quốc phòng, an ninh sẽ thực hiện sắp xếp, cơ cấu lại vốn nhà nước theo các quy định khác của Chính phủ hoặc Thủ tướng Chính phủ.

Đối tượng áp dụng bao gồm:

- Cơ quan đại diện chủ sở hữu, người đại diện chủ sở hữu trực tiếp.

- Doanh nghiệp nhà nước theo quy định của Luật Doanh nghiệp và các văn bản sửa đổi, bổ sung, thay thế (nếu có); tổ chức tín dụng do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ theo quy định của pháp luật về các tổ chức tín dụng (ngoại trừ Ngân hàng Chính sách xã hội và Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam).

- Người đại diện phần vốn nhà nước đầu tư tại công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên.

- Các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan trong việc sắp xếp, cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Tiêu chí phân loại doanh nghiệp theo ngành, lĩnh vực và tỷ lệ nắm giữ vốn

Phân loại theo ngành, lĩnh vực (*)

Doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ hoạt động trong các ngành, lĩnh vực: Cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích thiết yếu cho xã hội; độc quyền tự nhiên; khoa học và công nghệ theo quy định về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng trọng điểm, quan trọng quốc gia trong lĩnh vực giao thông, thủy lợi, năng lượng, hạ tầng số quy định tại Nghị định số 366/2025/NĐ-CP; doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao; doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực then chốt, thiết yếu của nền kinh tế…

Doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ từ 65% vốn điều lệ trở lên: Áp dụng cho doanh nghiệp hoạt động trong các ngành: quản lý, khai thác cảng hàng không, sân bay, vận chuyển hàng không; quản lý khai thác bến cảng tại cảng biển đặc biệt; khai thác khoáng sản quy mô lớn; sản xuất phim hoạt hình do Nhà nước đặt hàng hoặc tài trợ; tài chính, ngân hàng; cơ khí chế tạo; doanh nghiệp bảo đảm nhu cầu thiết yếu cho phát triển sản xuất và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào dân tộc ở miền núi, vùng sâu, vùng xa; khai thác, sản xuất, cung cấp nước sạch và thoát nước đô thị, nông thôn…

Doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ trên 50% đến dưới 65% vốn điều lệ: Áp dụng cho các doanh nghiệp: là đầu mối nhập khẩu xăng dầu chiếm thị phần từ 30% trở lên, có vai trò bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, bình ổn thị trường; cung cấp dịch vụ viễn thông có tầm quan trọng đặc biệt đối với hạ tầng viễn thông quốc gia, ảnh hưởng trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng an ninh; tìm kiếm, thăm dò, đánh giá trữ lượng các loại khoáng sản (trừ dầu khí).

Các tiêu chí bổ sung đối với doanh nghiệp ngoài nhóm (*) ()

Đối với các doanh nghiệp hoạt động trong ngành, lĩnh vực không thuộc danh mục nêu trên, việc cơ cấu lại vốn sẽ căn cứ vào một trong các tiêu chí sau:

- Sản xuất xi măng chiếm thị phần từ 30% trở lên, trong đó có khai thác các mỏ nguyên liệu thuộc địa bàn trọng yếu về an ninh quốc phòng;

- Doanh nghiệp sản xuất, cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích có tỷ trọng doanh thu từ hoạt động công ích trên tổng doanh thu của 3 năm liên tiếp liền kề trước thời điểm cơ cấu lại đạt từ 50% trở lên;

- Doanh nghiệp có giá trị văn hóa, giá trị lịch sử, giá trị kiến trúc, giá trị thương hiệu quốc gia; có vai trò quan trọng đối với quốc phòng, an ninh; thực hiện nhiệm vụ chính trị hoặc phát triển kinh tế - xã hội của ngành, địa phương trong từng thời kỳ;

- Doanh nghiệp thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải; chiếu sáng công cộng; trồng cây, chăm sóc và duy trì.

Nguyên tắc sắp xếp, cơ cấu lại vốn nhà nước

Tiêu chí phân loại làm căn cứ để phê duyệt kế hoạch và thực hiện sắp xếp, cơ cấu lại vốn nhà nước theo quy định tại Nghị định số 57/2026/NĐ-CP ngày 12/02/2026 của Chính phủ về cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp (Nghị định số 57/2026/NĐ-CP), các văn bản sửa đổi, bổ sung, thay thế và các hình thức khác làm thay đổi tỷ lệ sở hữu cổ phần hoặc phần vốn góp của Nhà nước theo quy định pháp luật.

Khung tỷ lệ vốn nắm giữ được triển khai cụ thể:

- Doanh nghiệp thuộc nhóm (*): Thực hiện theo Phụ lục kèm theo Quyết định.

- Doanh nghiệp thuộc nhóm ():

+ Trường hợp Nhà nước đang nắm giữ trên 50% vốn điều lệ: Bảo đảm duy trì tỷ lệ vốn nắm giữ trong khung trên 50% vốn điều lệ.

+ Trường hợp Nhà nước đang nắm giữ từ 50% vốn điều lệ trở xuống: Thực hiện chuyển giao quyền đại diện chủ sở hữu phần vốn nhà nước cho doanh nghiệp có chức năng đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước, hoặc doanh nghiệp nhà nước cùng ngành nghề theo Nghị định số 57/2026/NĐ-CP để quản lý, đầu tư phát triển, tái cơ cấu, bổ sung vốn hoặc thoái vốn theo quy định, bảo đảm hiệu quả.

- Doanh nghiệp không thuộc các Tiêu chí phân loại trên: Thực hiện theo hướng Nhà nước không tiếp tục nắm giữ vốn (trừ trường hợp thực hiện theo pháp luật chuyên ngành).

Thẩm quyền báo cáo Thủ tướng Chính phủ

Cơ quan đại diện chủ sở hữu báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định đối với các trường hợp:

- Sắp xếp, cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp khác về khung tỷ lệ so với Tiêu chí phân loại tại nhóm (*) (ngoại trừ ngành, lĩnh vực khai thác, sản xuất, cung cấp nước sạch và thoát nước đô thị, nông thôn thực hiện theo khoản 2 Điều 9 Quyết định này);

- Nhà nước không tiếp tục nắm giữ trên 50% vốn điều lệ đối với doanh nghiệp thuộc nhóm ()(b1);

- Nhà nước tiếp tục nắm giữ vốn tại doanh nghiệp thuộc ngành, lĩnh vực không nằm trong Tiêu chí phân loại (trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành quy định khác).

Quy định đối với doanh nghiệp hoạt động đa ngành

Căn cứ vào ngành, lĩnh vực có tỷ trọng lớn nhất trong tổng sản lượng hoặc tổng doanh thu của 03 năm liên tiếp liền kề (theo báo cáo tài chính hoặc báo cáo tài chính hợp nhất đối với mô hình công ty mẹ - công ty con) trước thời điểm phê duyệt kế hoạch 05 năm để xác định khung tỷ lệ vốn nắm giữ. Nếu tại thời điểm thực hiện có sự thay đổi về tỷ trọng sản lượng hoặc doanh thu, cấp có thẩm quyền sẽ quyết định điều chỉnh kế hoạch 05 năm cho phù hợp với thực tế.

Quyết định khẳng định: Việc phê duyệt kế hoạch và thực hiện sắp xếp, cơ cấu lại vốn nhà nước bảo đảm phù hợp với chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước; nhằm tăng cường hiệu quả kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh, bảo toàn và phát triển vốn nhà nước, phòng, chống tình trạng đầu tư dàn trải, lãng phí, thất thoát vốn và tài sản của Nhà nước, doanh nghiệp nhà nước.

Quyết định này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 05/8/2026.

Ông Nguyễn Văn Thắng giữ chức Phó Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ mới

VOV.VN - Ngày 8/4/2026, tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã phê chuẩn bổ nhiệm ông Nguyễn Văn Thắng giữ chức Phó Thủ tướng Chính phủ, nhiệm kỳ 2026-2031.