Saigonbank: Vốn tăng chậm, lợi nhuận giảm sâu
VOV.VN - Sau 39 năm hoạt động, Saigonbank có vốn điều lệ khoảng 3.608 tỷ đồng. Tăng vốn chậm, lợi nhuận suy giảm và sở hữu tập trung đặt ra yêu cầu làm rõ nguồn lực phát triển.
Thành lập ngày 16/10/1987, Ngân hàng TMCP Sài Gòn Công thương (Saigonbank, mã SGB) là ngân hàng thương mại cổ phần đầu tiên của Việt Nam. Tuy nhiên, lợi thế đi trước chưa chuyển hóa thành quy mô vốn tương xứng với bề dày hoạt động. Theo lịch sử hoạt động do Saigonbank công bố, ngân hàng đạt vốn điều lệ 3.080 tỷ đồng vào tháng 9/2012. Đến tháng 6/2024, con số này mới tăng lên 3.387,99 tỷ đồng, sau đó đạt khoảng 3.608,2 tỷ đồng trong năm 2026. Như vậy, ngân hàng trải qua gần 12 năm giữ nguyên vốn điều lệ. So với năm 2012, mức tăng đến nay khoảng 528 tỷ đồng, tương đương 17,1%. Đây là dữ kiện cho thấy tốc độ mở rộng vốn chậm kéo dài.
Đợt tăng vốn gần nhất được thực hiện bằng trả cổ tức bằng cổ phiếu, tỷ lệ 6,5%, tương ứng hơn 220 tỷ đồng. Về bản chất kế toán, phương thức này chuyển lợi nhuận tích lũy sang vốn điều lệ, không mang lại tiền góp vốn mới từ bên ngoài và không tự làm tổng vốn chủ sở hữu tăng tại thời điểm chuyển đổi. Do đó, nếu chủ yếu dựa vào lợi nhuận giữ lại, tốc độ tăng vốn sẽ phụ thuộc lớn vào khả năng sinh lời.
Lợi nhuận suy giảm, áp lực tích lũy vốn
Theo số liệu báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026 được công bố, Saigonbank đạt gần 18 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế trong quý, giảm khoảng 79% so với cùng kỳ. Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận trước thuế đạt gần 66 tỷ đồng, giảm 74,4%.
Áp lực đến từ cả thu nhập và chi phí. Thu nhập lãi thuần 9 tháng còn khoảng 572 tỷ đồng, giảm gần 12%; chi phí hoạt động tăng 8%, lên khoảng 530 tỷ đồng. Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng đạt hơn 131 tỷ đồng, tăng khoảng 13%. Với mục tiêu lợi nhuận trước thuế 310 tỷ đồng năm 2026, ngân hàng mới hoàn thành khoảng 21,3% kế hoạch. Phần còn lại cần thực hiện trong quý IV khoảng 244 tỷ đồng, gấp khoảng 3,7 lần kết quả 9 tháng. Năm 2025, lợi nhuận trước thuế đạt khoảng 151 tỷ đồng. Lợi nhuận thấp làm hạn chế nguồn bổ sung vốn từ nội bộ. Đồng thời, ngân hàng phải dành nguồn lực cho công nghệ, vận hành và quản trị rủi ro, khiến yêu cầu nâng hiệu quả kinh doanh càng cấp thiết.
Tuy nhiên, không thể đồng nhất vốn điều lệ nhỏ với thiếu an toàn vốn. Tại Đại hội đồng cổ đông năm 2026, Saigonbank công bố tỷ lệ an toàn vốn đạt 15,55%. Chỉ tiêu này cần được phân biệt với quy mô vốn điều lệ và nhu cầu vốn cho mở rộng dài hạn.
Nhóm cổ đông liên quan nắm hơn 65% vốn
Theo công bố ngày 1/4/2026, Văn phòng Thành ủy TP.HCM sở hữu 18,18% vốn Saigonbank; Công ty TNHH MTV Xây dựng và Kinh doanh Nhà Phú Nhuận nắm 16,64%; Công ty TNHH MTV Du lịch Thương mại Kỳ Hòa nắm 16,35%; Công ty TNHH MTV Dầu khí TP.HCM nắm 14,08%.
Ngân hàng xác định bốn tổ chức này thuộc nhóm có liên quan, sở hữu tổng cộng hơn 235,4 triệu cổ phần, tương đương 65,26% vốn điều lệ. Cơ cấu sở hữu tập trung khiến sự đồng thuận của nhóm cổ đông lớn có ý nghĩa quan trọng đối với phương án tăng vốn. Nếu phát hành cho cổ đông hiện hữu, bên muốn giữ tỷ lệ sở hữu phải góp thêm tiền. Nếu thu hút nhà đầu tư mới, cổ đông hiện tại phải cân nhắc khả năng bị pha loãng quyền sở hữu.