Tài xế Grab kêu gọi tắt ứng dụng, cần đánh giá tác động từ nhiều phía
VOV.VN - Trong 2 ngày 12 và 13/9, hàng loạt tài xế Grab kêu gọi tắt app đồng loạt để phản đối một số chính sách của nền tảng công nghệ này, trong đó có vấn đề liên quan đến chiết khấu và thu nhập thực nhận. Theo phản ánh của tài xế, có những cuốc xe, tài xế bị chiết khấu từ 40-46%.
Cần nhìn nhận hàng động tắt app hàng loạt như thế nào? Câu chuyện này nên được nhìn nhận thế nào từ góc độ chính sách, mối quan hệ giữa các nền tảng xuyên quốc gia với "đối tác" là các tài xế?
PV VOV Giao thông đối thoại với chuyên gia pháp luật Ngô Dương, Viện Nhà nước và Pháp luật xung quanh nội dung này:
PV: Thưa ông, việc áp đặt khấu trừ các chi phí trên một chuyến đi cần được minh bạch và bình đẳng hơn giữa doanh nghiệp và các tài xế ra sao?
Ông Ngô Dương: Đây là một điều kiện giao dịch chung được doanh nghiệp đặt ra đối với các đối tác tài xế và nó có sự thống nhất giữa các tài xế khác nhau và không có sự phân biệt đối xử nào.
Như vậy, sự minh bạch đến đâu khi mà người ta đưa các điều kiện giao dịch như thế, mà chính bản thân các đối tác tài xế có thể chưa nghiên cứu hết, cho rằng nó không minh bạch, có lẽ cũng cần phải kiểm tra thêm bằng chứng.
Ngoài ra, nếu có một hoặc nhiều hơn những phản hồi tiêu cực về vấn đề mức chiết khấu, bản thân doanh nghiệp cung cấp dịch vụ nền tảng cũng phải xem lại về cách truyền đạt thông tin. Mặc dù người ta đã minh bạch trên app rồi, nhưng tại sao người ta không đọc và tại sao đọc rồi lại không hiểu?
Tôi nghĩ rằng cách thức truyền thông của họ đối với các đối tác tài xế cũng cần phải thay đổi, để làm sao người ta thực sự hiểu mới cài app và chấp nhận điều khoản giao dịch để trở thành một đối tác. Vì vậy, trong mối quan hệ này, cả hai bên đều phải xem lại.
Thứ hai, từ góc độ quản lý, mặc dù đây là câu chuyện giữa các đơn vị làm ăn với nhau, mà không phải được gọi là người tiêu dùng, cũng cần phải xem, khi mà các phản hồi trở lên một làn sóng, chúng ta cũng phải nhìn nhận đây là một bất đồng tiềm tàng, có thể gây ra những bất ổn xã hội, cần phải xem xét điều kiện giao dịch chung này, liệu đã công bằng hay chưa?
Các cơ quan nhà nước cũng cần phải kiểm tra lại các điều kiện đó đã đủ minh bạch chưa? Ta chưa bàn đến nội dung mức chiết khấu cao hay thấp.
PV: Tắt app là quyền của các tài xế, tuy nhiên theo ông, các tài xế có thể tìm đến các phương thức đấu tranh bảo vệ quyền lợi khác ra sao để tránh ảnh hưởng đến hoạt động xã hội?
Ông Ngô Dương: Tôi nghĩ rằng, tắt app là một phản ứng tiêu cực về điều kiện giao dịch chung thôi. Điều này hoàn toàn là quyền của họ. Nhưng ở đây chúng ta cũng không nên lẫn lộn rằng, tắt app nó giống như cuộc đình công. Điều đấy không đúng. Bởi vì bản thân đối các đối tác tài xế, có thể có những người coi đó là nghề và họ nghĩ rằng họ là người lao động của một công ty cung cấp dịch vụ nền tảng, nhưng không phải. Tắt app là quyền của họ, nhưng còn làm dịch vụ xã hội gián đoạn, đấy là một sự xáo trộn về mặt xã hội.
Đương nhiên khi mà số lượng tham gia vào một làn sóng phản đối lớn như thế này, tôi nghĩ rằng, bản thân các cơ quan quản lý thị trường cũng phải xem xét, liệu điều này nó ảnh hưởng đến thị trường như thế nào. Hãy nhìn nhận một cách tích cực hơn, là một dịch vụ nó ra đời nó phát sinh rồi nó không thể có cơ hội để phát triển nữa và nó chấm dứt điều đó hoàn toàn bình thường.
Tôi cũng đã có một vài khảo sát nhỏ, chỉ có khoảng vài chục người thôi, họ cho rằng người ta trừ quá cao, công ty lấy quá cao. Cao đó là gì? Điểm này tôi nghĩ rằng còn một ý nữa về sự minh bạch. Với những người tiêu dùng, người ta thấy rằng các dịch vụ này nó sẽ phải nộp những khoản gì?
Đâu là khoản thuế giá trị gia tăng nộp cho Nhà nước, đâu là khoản bảo hiểm bắt buộc, đâu là phần mà bảo hiểm tai nạn mà hành khách mua thêm.
Vậy, chúng ta thấy bị thu nhiều chưa chắc đã đúng đâu. Và hơn nữa, tất cả các khoản thu đó nó chịu vào đâu? Nó không phải chịu vào túi tiền của tài xế, mà nó tính vào giá, và người chịu điều đó không phải là tài xế, mà chính là người tiêu dùng - những người móc ví trả tiền cho các dịch vụ này.
PV: Trong trường hợp này, vai trò của Nhà nước trong việc điều tiết các mối quan hệ giữa nền tảng xuyên biên giới và các đối tác tài xế ra sao?
Ông Ngô Dương: Một câu hỏi rất khó, bởi vì bằng câu chuyện về một tập đoàn xuyên quốc gia, mà có những nền tảng xuyên biên giới, nó đã phát sinh ra hàng loạt vấn đề liên quan quản lý, từ vấn đề xác định chi phí, rồi xác định lợi nhuận, chuyển hay không chuyển; đâu là việc mà chúng ta có thể thu thuế theo hình thức thuế gián thu đối với người tiêu dùng...
Vai trò của nhà nước, chúng ta cũng đã có, việc thực hiện, trước hết là quản lý thuế đối với các doanh nghiệp hoạt động trên nền tảng điện tử.
Thế nhưng mà bây giờ chuyện tài xế người ta không đi, đi hay không đi, bật app hay không bật app, nhà Nhà nước không thể quản lý chuyện này được, mà Nhà nước chỉ quản lý được mối quan hệ của anh có sự bóc lột hay không.
Bóc lột đối tác tài xế, bóc lột người tiêu dùng, ở đây là vấn đề giá, và chất lượng dịch vụ. Có hay không? Nhà nước chỉ can thiệp vào chuyện đó thôi, còn chuyện anh chạy hay không chạy, anh bật app hay không bật app, hoặc buộc phía bên nền tảng phải hạ mức chiết khấu đó xuống... các công cụ quản lý của chúng ta đã có đầy đủ rồi.
Có lẽ công tác truyền thông chính sách chưa tới được những đối tác tài xế và người tiêu dùng mà thôi.
PV: Xin cảm ơn ông!