Tiết kiệm năng lượng - yếu tố sống còn ở nhiều ngành công nghiệp
VOV.VN - Tiết kiệm năng lượng không chỉ giúp các ngành công nghiệp giảm chi phí sản xuất, còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng khả năng xuất khẩu và đáp ứng tốt hơn những yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Tiết kiệm năng lượng đang ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng đối với các doanh nghiệp sản xuất, không chỉ nhằm giảm chi phí mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững.
Tiết kiệm năng lượng còn nhiều dư địa
Dệt may là lĩnh vực bao gồm nhiều công đoạn, từ tạo sợi, dệt, nhuộm đến may, nên các DN trong ngành coi tiết kiệm năng lượng là yếu tố rất quan trọng, thậm chí có thể coi là yếu tố sống còn. Ông Nguyễn Xuân Quang, chuyên gia năng lượng đến từ Công ty CP Năng lượng môi trường ENERVI Việt Nam nhìn nhận, năng lượng được sử dụng trong ngành dệt may khá đa dạng, trong đó nổi bật nhất vẫn là sử dụng điện cho dây chuyền sản xuất, hệ thống điều hòa không khí và thông gió.
“Ngành dệt may chiếm khoảng 8% năng lượng tiêu thụ của toàn ngành công nghiệp. Tiềm năng tiết kiệm năng lượng trong ngành cũng rất đáng kể, tính trung bình có thể tiết kiệm khoảng 20% tổng năng lượng tiêu thụ. Tuy nhiên, một số nhà máy cũng đã có báo cáo cho thấy, khả năng tiết kiệm từ 10%-30% năng lượng tiêu thụ khi áp dụng các giải pháp tiết kiệm năng lượng”, ông Quang thông tin.
Một trong những giải pháp tiết kiệm năng lượng có tiềm năng lớn hiện nay là lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà. Các nhà máy của DN dệt may thường có diện tích mái khá lớn, do đó rất thuận lợi cho việc lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà theo hướng tự sản xuất, tự tiêu thụ. Bên cạnh đó, việc tối ưu hóa các hệ thống như hệ thống hơi nước, hệ thống khí nén cũng có thể đem lại tiềm năng tiết kiệm năng lượng khá lớn, đặc biệt tại các nhà máy liên quan đến dệt, nhuộm.
Sản xuất sản phẩm nhựa là một trong những ngành tiêu thụ điện năng khá lớn so với các ngành sản xuất khác, với hơn 1.700 DN sản xuất và mức điện năng tiêu thụ vào khoảng 4,1 tỷ kWh/năm. Bà Huỳnh Thị Mỹ, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Nhựa Việt Nam cho biết, các DN nhựa cần chứng minh với các nhà mua hàng về nguồn gốc điện năng tiêu thụ, để có thể đạt được các chứng chỉ về môi trường, qua đó mới đáp ứng được yêu cầu đối với các đơn hàng của nước ngoài. Nếu DN nhựa không quản lý tốt việc tiêu thụ điện năng sẽ trở thành một khoản chi phí lớn, đồng thời cũng có thể làm mất đi cơ hội thâm nhập vào các thị trường rộng lớn trên thế giới.
“Nhiều DN trong ngành nhựa đều nhận thức rõ việc đầu tư thiết bị, công nghệ mới có thể mang lại hiệu quả cao. Tuy nhiên, chi phí đầu tư ban đầu lớn vẫn là một trong những rào cản đáng kể đối với DN. Hiện khoảng 90% DN ngành nhựa là doanh nghiệp nhỏ và vừa, vì vậy các DN thường rất thận trọng khi vay vốn ngân hàng để đầu tư, bà Mỹ phân tích.
Hình thành hệ sinh thái sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả
Hướng tới phát triển kinh tế bền vững và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, các DN ngành đồ uống không chỉ coi đây là thách thức mà còn là cơ hội để chuyển đổi theo hướng phát triển kinh tế xanh. Bà Chu Thị Vân Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải phát Việt Nam (VBA) thông tin, nhiều DN đã tăng cường sử dụng điện mặt trời hoặc sử dụng nhiên liệu sinh khối cho hệ thống lò hơi, qua đó góp phần giảm tác động đến môi trường.
“Tại một số nhà máy, DN sản xuất đã chuyển sang sử dụng nhiên liệu sinh khối để cung cấp nhiệt cho quá trình nấu hoặc phục vụ các công đoạn vệ sinh, súc rửa. Giải pháp này vừa góp phần tiết kiệm năng lượng, vừa giúp nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng và hiệu quả vận hành của hệ thống”, bà Vân Anh chia sẻ.
Hiện nay, nhiều thị trường xuất khẩu của Việt Nam đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc chuyển đổi công nghệ, sử dụng năng lượng hiệu quả và giảm phát thải để duy trì năng lực cạnh tranh và khả năng tiếp cận các thị trường quốc tế. Trước thách thức này, ông Lại Đức Tuấn, Phó Trưởng phòng Hiệu quả năng lượng và Chuyển đổi xanh, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Cục ĐCK - Bộ Công Thương) cho biết, Bộ Công Thương cùng các Bộ, ngành và cơ quan quản lý nhà nước đang triển khai nhiều chương trình, trong đó có Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019 - 2030 (VNEEP3).
Một trong những dấu ấn quan trọng của Chương trình VNEEP3 là việc Bộ Công Thương xây dựng và phát triển Cộng đồng Hiệu quả năng lượng Việt Nam - nền tảng kết nối mở dành cho các cơ quan quản lý, đơn vị tư vấn, cung cấp giải pháp công nghệ, tổ chức tài chính, cộng đồng doanh nghiệp và chuyên gia trong lĩnh vực sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
“Bộ Công Thương liên tục tổ chức các chuỗi hội thảo chuyên đề tại nhiều địa phương trên cả nước, nhằm thúc đẩy hoạt động của Cộng đồng Hiệu quả năng lượng Việt Nam. Đây là diễn đàn để các bên liên quan tăng cường trao đổi, kết nối, cập nhật xu hướng công nghệ mới, đồng thời thúc đẩy hợp tác giữa cơ quan quản lý, tổ chức, DN và các đơn vị cung cấp giải pháp, qua đó góp phần hình thành hệ sinh thái sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả ngày càng phát triển, bền vững”, ông Tuấn khăng định.
Tiết kiệm năng lượng không chỉ giúp các ngành công nghiệp giảm chi phí sản xuất, còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng khả năng xuất khẩu và đáp ứng tốt hơn những yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Đây cũng là nền tảng quan trọng để các DN nâng cao hiệu quả hoạt động, từng bước thích ứng với xu hướng sản xuất xanh và hướng tới phát triển bền vững trong thời gian tới.