Công nghiệp Hydrogen: Cơ hội cho phát triển nguồn năng lượng sạch

Công nghiệp Hydrogen được đánh giá là 1 trong những giải pháp chiến lược của quá trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu. Hydrogen (H2) không chỉ có khả năng thay thế nhiên liệu hóa thạch trong nhiều lĩnh vực, góp phần giảm phát thải trong các ngành công nghiệp nặng, giao thông vận tải, sản xuất điện, hóa chất,… còn mở ra cơ hội hình thành các chuỗi giá trị công nghiệp mới, thúc đẩy đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo động lực cho tăng trưởng xanh.

Nhiều cơ hội lớn từ Hydrogen

Tại Diễn đàn “Năng lượng Hydrogen và tương lai công nghiệp không phát thải” do Tạp chí Năng lượng sạch Việt Nam, Hiệp Hội Năng lượng sạch Việt Nam (VCEA) cùng Viện Chiến lược thương hiệu và Cạnh tranh tổ chức ngày 29/7, TS. Mai Duy Thiện, Chủ tịch Hiệp Hội Năng lượng sạch Việt Nam (VCEA), Tổng Biên tập Tạp chí Năng lượng sạch Việt Nam thông tin, Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội lớn để phát triển ngành công nghiệp Hydrogen, nhờ tiềm năng dồi dào về năng lượng tái tạo như thủy điện, điện gió ngoài khơi, điện mặt trời và các nguồn năng lượng sạch khác.

Bên cạnh đó, với vị trí địa lý thuận lợi, quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng, Việt Nam có điều kiện để thu hút đầu tư, tiếp nhận công nghệ tiên tiến, mở rộng hợp tác quốc tế và từng bước tham gia sâu hơn vào thị trường Hydrogen toàn cầu.

“Tuy nhiên bên cạnh những cơ hội, quá trình phát triển ngành Hydrogen tại Việt Nam cũng đang đối mặt với nhiều thách thức, như chi phí sản xuất còn cao, nhu cầu nguồn lực tài chính lớn, hạ tầng lưu trữ và vận chuyển còn hạn chế, nguồn nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng yêu cầu, cùng với đó là sự cần thiết phải tiếp tục hoàn thiện khung chính sách, tiêu chuẩn kỹ thuật và các cơ chế tài chính phù hợp”, TS. Mai Duy Thiện đánh giá.

Đồng tình với nhận định trên, PGS. Phạm Hoàng Lương, Giảng viên cao cấp, Đại học Bách khoa Hà Nội, Phó Chủ tịch VCEA cho rằng, công nghiệp Hydrogen của Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn sơ khai, với sản lượng sản xuất hàng năm khoảng 500.000 tấn chủ yếu từ than (Hydrogen nâu) và từ khí tự nhiên không thu hồi carbon (Hydrogen xám) phục vụ nhu cầu nội địa cho 2 lĩnh vực lọc hóa dầu và sản xuất phân bón.

Trong khi chiến lược phát triển năng lượng Hydrogen của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đạt sản lượng sản xuất Hydrogen xanh từ nguồn năng lượng tái tạo và Hydrogen từ các quá trình khác có thu giữ carbon từ 100.000 - 500.000 tấn/năm vào năm 2030; 10 - 20 triệu tấn/năm vào năm 2050.

“Vai trò, vị trí của công nghiệp Hydrogen trong an ninh nguồn (năng lượng, nguyên liệu) cần được ghi nhận. Việt Nam sở hữu nền tảng tài nguyên điện mặt trời, điện gió đủ lớn để đáp ứng mục tiêu sản xuất 10 - 20 triệu tấn Hydrogen phát thải thấp/năm đến năm 2050. Hạ tầng truyền tải điện, năng lực công nghiệp điện phân nội địa và khung pháp lý về tiêu chuẩn và giá Hydrogen xanh là 3 nút thắt lớn nhất cần tháo gỡ trong giai đoạn 2024-2030”, PGS. Phạm Hoàng Lương đề cập.

Không lãng phí nguồn “vàng trắng” tiềm ẩn

Bàn về tiềm năng của Hydrogen trắng, TS. Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội dầu khí Việt Nam cho biết, Việt Nam có đặc điểm nằm trên vành đai kiến tạo địa chất khá phức tạp, nhiều đứt gãy sâu với những núi lửa cổ và nhiều đá siêu mafic cùng các hệ thống suối nước nóng là dấu hiệu, tiền đề tốt cho trữ lượng Hydrogen trắng.

Tuy nhiên, Việt Nam mới chỉ dừng lại ở việc luận bàn của các nhà địa chất, chưa có đầu tư nghiên cứu cơ bản Hydrogen trắng. Trong khi lợi ích của nguồn tài nguyên này không còn phải bàn cãi, vì đó là nguồn năng lượng giảm phát thải. “Nếu có được Hydrogen trắng sẽ trực tiếp đưa vào các nhà máy điện và khi cung vượt cầu sẽ có cơ hội cho xuất khẩu cũng như giảm hoạt động nhập khẩu như LNG”, TS. Nguyễn Quốc Thập nhìn nhận.

Cho đến nay, mặc dù có sự tương đồng với tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí, tuy nhiên công nghệ dành cho Hydrogen trắng vẫn chưa được chuẩn hóa. Chi phí thăm dò Hydrogen trắng tại các khu vực không đồng nhất lại khá tốn kém, trong khi chưa có cơ chế pháp lý rõ ràng. Trong Chiến lược và Luật Năng năng lượng mới chỉ dừng ở phát triển Hydrogen xanh, chưa có nội dung về Hydrogen trắng.

“Trên thế giới nhiều nơi đã hình thành nhà máy điện từ Hydrogen trắng. Việt Nam có điều kiện thuận lợi và hình thành và lưu giữ khai thác Hydrogen trắng. Đây là nguồn “vàng trắng” tiềm ẩn, là cơ hội chiến lược cho Việt Nam, nên cần chuẩn bị từ sớm để không bỏ lỡ cơ hội trong cuộc cách mạng năng lượng toàn cầu. Công nghiệp Hydrogen trắng cần được đẩy mạnh nghiên cứu, thí điểm và mở ra kỷ nguyên năng lượng mới tại Việt Nam sạch, xanh và tinh khiết”, TS. Nguyễn Quốc Thập bày tỏ.

Tiềm năng Hydrogen của Việt Nam dồi dào, đã đến lúc cần hoàn thiện cơ chế, chính sách  thúc đẩy kết nối giữa các cơ quan quản lý, DN, nhà đầu tư và các tổ chức quốc tế đồng thời mở ra cơ hội hợp tác trong nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển các dự án Hydrogen tại Việt Nam. Việc phát triển chuỗi giá trị Hydrogen không chỉ góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, còn mở ra cơ hội thu hút đầu tư, thúc đẩy đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và thực hiện cam kết của Việt Nam đạt phải thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Phát triển thị trường khí thiên nhiên: Cần lộ trình đảm bảo tính khả thi

VOV.VN - Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng đang diễn ra mạnh mẽ, khí thiên nhiên ngày càng được xem là một trong những nguồn năng lượng quan trọng, đóng vai trò cầu nối trong lộ trình hướng tới phát triển bền vững và giảm phát thải.