Xuất nhập khẩu 9 tháng tích cực nhưng cần tiếp tục theo dõi mức độ nhập siêu

Hoạt động xuất nhập khẩu tháng 9 và 9 tháng tiếp tục tăng mạnh. Điểm đáng chú ý là sau nhiều tháng nhập siêu, trong tháng 9 cán cân thương mại đã chuyển sang xuất siêu 1,3 tỷ USD, cho thấy tín hiệu sản xuất đang được cải thiện đáng kể.

Nhập khẩu gắn với nhu cầu đầu vào sản xuất

Là một trong những doanh nghiệp có kết quả doanh thu sớm trong 9 tháng, Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) hoàn thành 72,3% kế hoạch năm và tăng 6,8% so với cùng kỳ; Lợi nhuận trước thuế hợp nhất ước đạt 1.470 tỷ đồng, bằng 106,5% kế hoạch năm, tăng 40,7% so với cùng kỳ năm 2025. Ông Cao Hữu Hiếu, Tổng Giám đốc Vinatex chia sẻ, ngành sợi là điểm sáng nổi bật trong kết quả 9 tháng khi 12/12 đơn vị sợi đều cải thiện hiệu quả, có lợi nhuận dương trong 9 tháng.

“Kết quả này đến từ tính sẵn sàng cao của hệ thống sợi kết hợp với năng lực quản trị tốt, giúp các đơn vị tận dụng lợi thế về biên giá bán - giá nguyên liệu và tối ưu hóa lợi nhuận. Ngành may tiếp tục giữ vị thế là lĩnh vực đóng góp lợi nhuận lớn nhất cho Vinatex. Trọng tâm trong quý IV các đơn vị giữ vững thành quả 9 tháng đồng thời quản trị tốt các tình huống phát sinh để tối ưu hóa hiệu quả, nhất là việc theo dõi chặt chẽ các chính sách thuế quan Mỹ và diễn biến thị trường, cập nhật các giả định đầu vào phục vụ xây dựng kế hoạch”, ông Hiếu nói.

Kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa trong 9 tháng tăng mạnh phản ánh quy mô hoạt động sản xuất, gia công và thương mại tiếp tục được mở rộng. Khẳng định điều này, bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng ban Thống kê dịch vụ và giá (Cục Thống kê) cho rằng, nhập khẩu tăng chủ yếu gắn với nhu cầu đầu vào của sản xuất, không phải do gia tăng nhập khẩu hàng tiêu dùng. Trong đó, xu hướng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, hạ tầng dữ liệu và công nghệ thông tin cũng góp phần làm tăng nhu cầu nhập khẩu một số thiết bị, linh kiện công nghệ cao.

Đặc biệt, mức nhập siêu vẫn là vấn đề cần theo dõi, bởi tốc độ tăng nhập khẩu hiện cao hơn đáng kể so với tốc độ tăng xuất khẩu. Một số ngành xuất khẩu chủ lực, nhất là điện tử, vẫn phụ thuộc phần lớn vào nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu.

“Cán cân thương mại giữa hai khu vực là kinh tế trong nước và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) có sự chênh lệch rõ rệt, khi 1 bên nhập siêu, 1 bên xuất siêu. Điều này cho thấy những hạn chế về năng lực cung ứng đầu vào, công nghiệp hỗ trợ, đồng thời tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước còn thấp. Thời gian tới, cần tiếp tục theo dõi diễn biến xuất, nhập khẩu, nhất là khả năng chuyển hóa nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu thành sản phẩm xuất khẩu. Đồng thời, cần phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và năng lực sản xuất trong nước để cải thiện tính bền vững của cán cân thương mại”, bà Oanh lưu ý.

Giảm nhập siêu xuống dưới 10 tỷ USD

Mặc dù bức tranh xuất nhập khẩu 9 tháng khá tích cực khi cả xuất khẩu và nhập khẩu đều đạt chỉ tiêu, nhưng theo ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), mức nhập siêu vẫn giữ khoảng 22 tỷ USD là vấn đề cần tập trung xử lý trong những tháng cuối năm. Mục tiêu giảm mạnh mức nhập siêu từ nay đến hết tháng 12 là thách thức lớn.

“Việc kiểm soát nhập siêu cần gắn với thúc đẩy sản xuất trong nước, các DN cần khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA), đa dạng hóa thị trường và tăng cường cảnh báo sớm về thuế quan, phòng vệ thương mại, xuất xứ, tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc. Cùng với đó Cục Xuất nhập khẩu tiếp tục hỗ trợ DN nâng chất lượng, thương hiệu và khả năng tiếp cận thị trường”, ông Nguyễn Anh Sơn nêu giải pháp.

Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương - ông Lê Mạnh Hùng, ngành Công Thương cần xây dựng bộ giải pháp điều hành cho quý IV, dựa trên dư địa và các động lực tăng trưởng. Bên cạnh những động lực truyền thống đã cận biên, cần rà soát, xác định và phát huy những động lực tăng trưởng mới, tạo thêm dư địa để hoàn thành các mục tiêu đề ra.

Trong đó, liên quan đến xuất nhập khẩu và phát triển thị trường nước ngoài, trong những tháng cuối năm, ngành Công Thương đặt ra mục tiêu giảm nhập siêu xuống dưới 10 tỷ USD bằng việc tận dụng hiệu quả các FTA đã ký kết. Cùng với đó, quản trị thị trường nước ngoài theo chiến lược dài hạn, mở rộng dư địa tại các thị trường còn tiềm năng.

Đồng thời, ngành Công Thương tập trung vào công tác phòng vệ thương mại, tăng cường cảnh báo sớm, chia sẻ thông tin, kết nối với các địa phương để xử lý các vấn đề liên quan đến điều tra thương mại. Ngành phối hợp chặt chẽ với các hiệp hội, DN và cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của DN và nền kinh tế. 

Có thể thấy, việc tháng 9 xuất siêu trở lại là tín hiệu tích cực, nhưng chưa đủ để khẳng định xu hướng nhập siêu đã chấm dứt. Trong thời gian tới, cơ quan quản lý, các hiệp hội và DN cần tiếp tục theo dõi diễn biến xuất nhập khẩu, nhất là khả năng chuyển hóa nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu thành sản phẩm xuất khẩu, đồng thời phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và năng lực sản xuất trong nước để cải thiện tính bền vững của cán cân thương mại.

Xuất nhập khẩu 9 tháng lập mốc 888 tỷ USD, cán cân thương mại đảo chiều

VOV.VN - Theo Cục Thống kê, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 9 tháng năm 2026 đạt gần 888 tỷ USD, tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, cán cân thương mại đảo chiều từ xuất siêu sang nhập siêu 19,42 tỷ USD, trong khi riêng tháng 9 ghi nhận xuất siêu 1,27 tỷ USD.