Đề xuất gia hạn ưu đãi thuế TTĐB cho xe điện và xe bán tải đến hết 2030
VOV.VN - Bộ Tài chính đang dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về gia hạn thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin.
Cụ thể, Bộ Tài chính cho biết, để khuyến khích việc chuyển đổi phương tiện giao thông thân thiện với môi trường, Quốc hội đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, trong đó, Luật số 03/2022/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư công, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư, Luật Đầu tư, Luật Nhà ở, Luật Đấu thầu, Luật Điện lực, Luật Doanh nghiệp, Luật thuế tiêu thụ đặc biệt và Luật Thi hành án dân sự đã sửa đổi thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe ô tô điện chạy pin theo lộ trình: từ ngày 01/3/2022 là 3%, 2%, 1% và từ ngày 01/3/2027 là 11%, 7%, 4% tuỳ theo số chỗ ngồi. Kể từ khi Luật số 03/2022/QH15 được ban hành, đã có nhiều kết quả tích cực đối với kinh tế - xã hội và môi trường.
Đồng thời, thực hiện quy định về ưu đãi thuế suất thuế TTĐB đối với xe ô tô điện chạy pin (thuế suất thuế TTĐB ưu đãi hiện hành ở mức thấp đối với xe ô tô điện (1%-3%) so với xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch (10%-150%)) đã góp giảm giá bán cuả xe ô tô điện, qua đó, tạo điều kiện cho người tiêu dùng có thê lựa chọn sản phẩm thân thiện với môi trường thay vì lựa chọn phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Thực tế cho thấy, người tiêu dùng đã dần chuyển sang mua xe ô tô điện và số lượng xe được bán đã tăng dần, cụ thể: Trong thời gian từ 1/3/2022 đến hết năm 2025, tổng số lượng xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin nhập khẩu và sản xuất trong nước đã tăng từ 7.663 (năm 2022) chiếc lên 179.316 chiếc (năm 2022) và số thu ngân sách nhà nước đối với nhóm xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin tăng từ 213,38 tỷ đồng lên 2.371,97 tỷ đồng vào 2022 và 2025. (Nguồn: Tổng hợp số liệu của Cục Thuế và Cục Hải quan, Bộ Tài chính)
Bên cạnh đó, việc chuyển đổi xe xanh đã góp phần giảm lượng khí thải, hỗ trợ giảm sử dụng nhiên liệu hóa thạch cũng như tiến tới thực hiện các mục tiêu chuyển đổi xanh, bền vững hơn. Do vậy việc tiếp tục có chính sách khuyến khích người tiêu dùng chuyển đổi xanh là cần thiết trong giai đoạn sắp tới theo định hướng cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP26 cũng như định hướng, chủ trương của Đảng, Nhà nước.
Ngoài ra, theo đề xuất của Bộ Xây dựng, việc khuyến khích phát triển, sử dụng xe ô tô điện chạy bằng pin phù hợp với chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước về tăng trưởng xanh, chuyển đổi năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 của Việt Nam tại COP26; đồng thời phù hợp với định hướng tại Nghị quyết số 55-NQ/TW ngày 11/02/2020, Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025, Luật Bảo vệ môi trường, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, Nghị định số 08/2022/NĐ-CP và các quyết định của Thủ tướng Chính phủ về tăng trưởng xanh, ứng phó với biến đổi khí hậu và chuyển đổi năng lượng xanh.
Từ cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý và cơ sở thực tiễn nêu trên, việc tiếp tục kéo dài thuế suất thuế TTĐB đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin hiện hành là phù hợp và cần thiết.
Do đó, tại Điều 1 dự thảo Nghị quyết quy định: Gia hạn thời gian áp dụng thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin tại điểm g Mục 4 Biểu thuế tiêu thụ đặc biệt thuộc Điều 8 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15 như sau:
- Đối với xe ô tô chở người và xe chở người bốn bánh có gắn động cơ từ 9 chỗ trở xuống, xe ô tô pick-up chở người áp dụng thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt 3% đến hết ngày 31/12/2030, từ 01/01/2031 áp dụng mức thuế suất thuếtiêu thụ đặc biệt 11%.
- Đối với xe ô tộ chở người và xe chở người bốn bánh có gắn động cơ từ 10 đến dưới 16 chỗ áp dụng thuế suất thuể tiêu thụ đặc biệt 2% đến hết ngày 31/12/2030, từ 01/01/2031 áp dụng mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt 7%.
- Đối với xe ô tộ chở người và xe chở người bốn bánh có gắn động cơ từ 16 đến dưới 24 chỗ áp dụng thuế suất thuể tiêu thụ đặc biệt 1% đến hết ngày 31/12/2030, từ 01/01/2031 áp dụng mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt 4%.
- Đối với xe ô tô pick-up chở hàng cabin kép, xe ô tô tải VAN có từ hai hàng ghế trở lên, có thiết kế vách ngăn cố định giữa khoang chở người và khoang chở hàng áp dụng thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt 2% đến hết ngày 31/12/2030, từ 01/01/2031 áp dụng mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt 7%.
Theo Bộ Tài chính, việc tiếp tục duy trì mức thuế suất ưu đãi thuế TTĐB đến hết năm 2030 sẽ góp phần giảm giá bán của mặt hàng này qua đó góp phần cùng với nhiều giải pháp khác định hướng tiêu dùng và khuyến khích người dân sử dụng xe ô tô điện chạy bằng pin thay vì sử dụng xe ô tô sử dụng xăng, dầu sau thời điểm 01/3/2027. T
hực tiễn triền khai chính sách từ 2022-2025 cho thấy người tiêu dùng đã sử dụng nhiều hơn, qua đó dẫn đến số lượng ô tô điện chạy bằng pin được tiêu dùng nội địa tăng đáng kể trong thời gian qua (tuy nhiên, lượng xe ô tô điện chạy pin vẫn chiếm thị phần nhỏ so với các dòng xe ô tô khác). Theo tính toán của Bộ Công Thương, nếu tiếp tục gia hạn áp dụng mức thuế suất Công văn số 5015/BXD-KHCNMT&VLXD ngày 03/4/2026 của Bộ Xây dựng 11 thuế tiêu thụ đặc biệt ưu đãi ở mức 1% - 2% - 3% đến hết năm 2030 sẽ khuyến khích người tiêu dùng dịch chuyển sang dòng xe thân thiện hơn với môi trường và số lượng xe điện chạy bằng pin sẽ tăng, đặc biệt ở phân khúc xe chở người từ 09 chỗ trở xuống.
Đối với xe Hybrid, xu hướng tăng trưởng dự kiến tiếp tục được duy trì do nhóm phương tiện này vẫn được hưởng mức ưu đãi thuế tương đối so với xe sử dụng xăng thuần túy. Tuy nhiên, do mức ưu đãi thuế đối với xe điện chạy bằng pin cao hơn đáng kể, dự kiến tốc độ tăng của xe hybrid sẽ thấp hơn so với xe điện chạy bằng pin và có thể giảm tỷ trọng tương đối trong cơ cấu xe bán mới. Tương ứng, xe sử dụng xăng, dầu được dự báo sẽ giảm thị phần nhiều hơn nếu thực hiện gia hạn chính sách thuế TTĐB.
Góc nhìn từ quốc tế
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, hiện nay các quốc gia trên thế giới có xu hướng hạn chế hoặc loại bỏ dần các phương tiện chạy bằng nhiên liệu hóa thạch, đồng thời khuyển khích các phương tiện sử dụng nhiên liệu sạch. Singapore đặt mục tiêu loại bỏ hoàn toàn các phương tiện chạy bằng nhiên liệu hóa thạch vào năm 2040, đồng thời hỗ trợ tài chính mạnh mẽ để thúc đẩy xe điện.
Chính phủ nước này cung cấp hỗ trợ mức phí đăng ký lên tới 20.000 đô la Singapore cho xe điện và dự kiến xây dựng 28.000 trạm sạc vào năm 2030.
Trung Quốc không chỉ yêu cầu 50% số ô tô mua mới của chính quyền trung ương phải là xe năng lượng mới mà còn đặt mục tiêu điện hóa toàn bộ đội xe taxi tại các đô thị lớn như Bắc Kinh và Thâm Quyến trong giai đoạn 2021-2025. Quốc gia này cũng áp dụng chính sách miễn thuế mua xe (10% giá xe) và miễn thuế TTĐB đối với xe ô tô điện chạy pin đến năm 2027.
Ngoài ra, chính phủ Trung Quốc còn hỗ trợ trực tiếp cho người mua xe điện với mức trợ cấp lên tới 12.000 USD, đồng thời yêu cầu các nhà sản xuất ô tô phải đáp ứng tỷ lệ xe năng lượng mới nhất định trong tổng doanh số bán hàng. 5 Tại Liên minh Châu Âu (EU), nhiều quốc gia đã áp dụng chính sách miễn hoặc giảm thuế giá trị gia tăng cho xe điện, giúp giảm đáng kể giá thành. Na Uy, quốc gia đi đầu trong việc thúc đẩy xe điện, không chỉ miễn thuế giá trị gia tăng mà còn miễn phí đăng ký, thuế đường bộ, phí cầu đường, bãi đỗ xe công cộng và cho phép xe điện sử dụng làn đường ưu tiên.
Đức áp dụng trợ cấp lên tới 9.000 EUR cho xe điện chạy pin và miễn thuế sở hữu phương tiện trong 10 năm cho xe điện đăng ký mới đến hết 31/12/2025, trong khi Pháp hỗ trợ lên tới 7.000 EUR và cung cấp ưu đãi bổ sung cho người dùng đổi từ xe xăng, dầu sang xe điện.
Hà Lan cũng áp dụng mức giảm 30% thuế ô tô cho xe điện từ năm 2026. Theo quy định mới của Ủy ban Châu Âu (EC) năm 2025, các nhà sản xuất ô tô sản xuất các dòng xe điện nhỏ, giá rẻ tại EU sẽ nhận được “siêu tín dụng” để bù đắp mục tiêu phát thải của hãng xe, giúp giảm áp lực thuế carbon cho doanh nghiệp. Một số nước như Columbia áp dụng mức thuế suất thuế giá trị gia tăng 5% cho xe điện và xe hybrid (mức thuế suất tiêu chuẩn là 19%).
Bên cạnh trợ cấp mua xe điện, nhiều quốc gia cũng đầu tư vào việc phát triển cơ sở hạ tầng sạc điện. Chính phủ Anh đã cam kết lắp đặt hàng nghìn trạm sạc công cộng trên toàn quốc, đồng thời hỗ trợ tài chính cho các hộ gia đình lắp đặt trạm sạc tại nhà. Tại Trung Quốc, chính phủ đã xây dựng một mạng lưới trạm sạc rộng khắp, bao gồm cả các trạm sạc nhanh, để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người dùng xe điện.