Bê bối thi THPT ở Tuyên Quang, Quảng Trị: Thí sinh thi thật, học thật bị ảnh hưởng

Liên tiếp hai vụ án liên quan đến kỳ thi tốt nghiệp THPT

Sau khi vụ bê bối gian lận thi cử THPT ở tỉnh Tuyên Quang được phanh phui, nhà chức trách đã khởi tố 27 bị can, trong đó có một Hiệu trưởng và một Hiệu phó liên quan. Tiếp đó, dư luận cả nước lại tiếp tục xôn xao vì lực lượng chức năng đã khởi tố hai giáo viên Trần Đức Lực và Đoàn Thị Thanh Bình - trường THPT Lê Trực (tỉnh Quảng Trị) về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ".

Hai giáo viên này được xác định có liên quan đến hành vi tiêu cực tại điểm thi Trường THPT Lê Trực (tỉnh Quảng Trị) trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Trao đổi với PV VOV.VN, luật sư Diệp Năng Bình (Trưởng VP Luật sư Tinh Thông Luật, Đoàn Luật sư TP Hà Nội) nhận định: Việc liên tiếp phát hiện các vụ gian lận thi THPT tại một số địa phương như Tuyên Quang và Quảng Trị cho thấy, các cơ quan có thẩm quyền đang tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong lĩnh vực giáo dục.

Theo luật sư Diệp Năng Bình, với việc bị khởi tố về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", hai giáo viên trên sẽ bị xử lý tùy theo tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả xảy ra.

Nếu hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây thiệt hại hoặc ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân thì có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 1 năm đến 5 năm.

Trường hợp phạm tội có tình tiết tăng nặng như có tổ chức, phạm tội từ hai lần trở lên, gây thiệt hại lớn thì có thể bị áp dụng khung hình phạt từ 5 năm đến 10 năm hoặc 10 năm đến 15 năm tù tuỳ vào tính chất, mức độ của hành vi phạm tội.

Ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm và có thể bị phạt tiền từ 20 triệu đến 200 triệu đồng theo quy định tại khoản 4, Điều 356 Bộ luật Hình sự.

"Cần phải nhìn nhận rõ ràng hành vi tiêu cực trong kỳ thi không chỉ xâm phạm đến hoạt động quản lý Nhà nước trong lĩnh vực giáo dục mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của những thí sinh tham gia kỳ thi một cách trung thực. Bản chất của kỳ thi tốt nghiệp THPT là một cơ chế đánh giá năng lực, để làm căn cứ xét tốt nghiệp và tuyển sinh đại học." - Luật sư Diệp Năng Bình cho biết.

Theo vị luật sư, khi có hành vi can thiệp trái pháp luật vào kết quả thi, nguyên tắc công bằng, khách quan và minh bạch của kỳ thi bị phá vỡ, khiến những thí sinh tuân thủ đúng quy chế có nguy cơ bị ảnh hưởng về cơ hội trúng tuyển, học bổng hoặc các quyền lợi khác gắn với kết quả thi.

Luật sư Diệp Năng Bình nhấn mạnh: "Ở góc độ xã hội, tác động lớn nhất của những vụ việc này là làm suy giảm niềm tin vào tính công bằng của các kỳ thi quốc gia. Nếu người học có cảm giác kết quả thi không còn phản ánh đúng năng lực, mà có thể bị chi phối bởi các hành vi tiêu cực thì động lực học tập, rèn luyện và cạnh tranh lành mạnh sẽ bị ảnh hưởng. Vì vậy, việc phát hiện, điều tra và xử lý nghiêm các hành vi gian lận không chỉ là yêu cầu của pháp luật mà còn là giải pháp cần thiết, để đảm bảo sự công bằng cho những thí sinh trung thực và giữ vững uy tín của hệ thống giáo dục".

Cần xử lý nghiêm để đảm bảo tính công bằng của kỳ thi

Cùng quan điểm với luật sư Diệp Năng Bình, luật sư Trần Thị Trang (Công ty TNHH Hồng Bách và Cộng sự, Đoàn luật sư TP Hà Nội) nhận định, người chịu thiệt hại lớn nhất chính là những thí sinh đã nỗ lực ôn luyện và dự thi bằng năng lực thực sự.

"Trong những vụ án như thế này, tôi cho rằng hậu quả xã hội còn lớn hơn hậu quả vật chất rất nhiều. Một hành vi gian lận có thể làm mất giá trị của cả một kỳ thi, làm suy giảm niềm tin của xã hội vào sự công bằng của hệ thống giáo dục. Vì vậy, nếu có căn cứ xác định hành vi cố ý, việc xử lý nghiêm là cần thiết để bảo vệ tính liêm chính của các kỳ thi quốc gia". - Luật sư Trần Thị Trang cho biết.

Theo vị luật sư, trong bối cảnh nhiều trường đại học có điểm chuẩn chênh lệch chỉ từ 0,25 đến 0,5 điểm, việc một thí sinh được nâng đỡ trái quy định có thể đồng nghĩa với việc một thí sinh khác mất đi cơ hội trúng tuyển. Vì vậy, gian lận thi cử không chỉ xâm phạm tính nghiêm minh của kỳ thi mà còn xâm phạm trực tiếp đến quyền được cạnh tranh công bằng của các thí sinh.

Việc liên tiếp phát hiện các vụ việc tại nhiều địa phương trong thời gian ngắn cũng là một tín hiệu cảnh báo rằng công tác tổ chức thi vẫn còn tồn tại những "khe hở", có thể bị lợi dụng. Điều đó đặt ra yêu cầu phải rà soát quy trình, tăng cường giám sát và nâng cao trách nhiệm của những người được giao thực hiện nhiệm vụ.

"Vấn đề tiêu cực thi cử có thể làm xói mòn niềm tin của xã hội đối với giá trị của giáo dục. Điểm số chỉ có ý nghĩa khi phản ánh đúng năng lực. Nếu sự công bằng bị đánh đổi, thì tấm bằng đại học cũng dần mất đi giá trị thực. Vì vậy, việc xử lý các hành vi tiêu cực không chỉ nhằm bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, mà còn để bảo vệ quyền được cạnh tranh công bằng của các thí sinh và giữ gìn niềm tin của xã hội với kỳ thi quốc gia công bằng, minh bạch và tôn trọng giá trị thực của tri thức". - Luật sư Trần Thị Trang nhấn mạnh.

Nóng 24h ngày 20/7: Khởi tố 2 giáo viên vụ tiêu cực điểm thi THPT ở Quảng Trị

VOV.VN - Hai giáo viên là Trần Đức Lực và Đoàn Thị Thanh Bình vừa bị Công an tỉnh Quảng Trị khởi tố liên quan đến tiêu cực tại điểm thi Trường THPT Lê Trực, xã Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Trị.