Từ 3.000 đồng “câu mồi” đến cú đánh sập đường dây lừa đảo xuyên biên giới
VOV.VN - Những giao dịch chỉ 3.000 - 5.000 đồng, những cuộc gọi ngắn, kịch bản quen thuộc, không gây chú ý, nhưng chính từ những “mảnh vụn” nhỏ ấy, một đường dây lừa đảo công nghệ cao quy mô lớn đã âm thầm vận hành, cuốn hàng nghìn người vào chiếc bẫy được thiết kế sẵn.
Chỉ trong 20 ngày, hơn 5.000 nạn nhân bị chiếm đoạt tổng số tiền trên 15 tỷ đồng. Ít ai biết rằng, đằng sau con số ấy là cả một “cỗ máy tội phạm” vận hành bài bản, có tổ chức, có phân cấp và có sự điều hành từ bên ngoài lãnh thổ.
Lần dấu từ những chi tiết nhỏ nhất
Đầu tháng 3/2026, qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, trinh sát Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Điện Biên phát hiện chuỗi cuộc gọi có biểu hiện bất thường. Không dồn dập, không gây hoang mang, nhưng lặp lại với tần suất dày đặc, cùng một kịch bản “đơn hàng tiêm chủng”, cùng thao tác yêu cầu chuyển khoản số tiền rất nhỏ. Chính sự “không đáng chú ý” này lại trở thành điểm đáng ngờ.
Quá trình rà soát cho thấy các đối tượng nắm rõ thông tin cá nhân của nạn nhân: từ họ tên, địa chỉ đến dữ liệu liên quan trẻ nhỏ. Những dữ liệu này không thể có được bằng cách dò tìm ngẫu nhiên, mà là kết quả của một quá trình thu thập, phân loại và khai thác có hệ thống.
Trung tá Bùi Ngọc Thành, Đội trưởng Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Điện Biên nhận định: “Nếu nhìn riêng lẻ từng vụ việc sẽ thấy nhỏ, nhưng đặt trong cùng một phương thức, cùng thời điểm, thì đó là dấu hiệu điển hình của tội phạm có tổ chức”.
Từ những dấu hiệu ban đầu, lực lượng chức năng đã từng bước dựng lên bức tranh tổng thể về một đường dây lừa đảo công nghệ cao, hoạt động ngoài lãnh thổ, khai thác sâu tâm lý nạn nhân để chiếm đoạt tài sản.
“Cỗ máy doanh nghiệp ngầm” vận hành khép kín
Chuyên án 426H được xác lập và càng đi sâu, bản chất đường dây càng lộ rõ. Đây không phải một nhóm đối tượng rời rạc, mà là một hệ thống vận hành theo mô hình phân tầng chặt chẽ, giống như một “doanh nghiệp ngầm”, với ba tầng hoạt động khép kín gồm: Tầng tiếp cận (tổ A, B) có nhiệm vụ gọi điện giả danh, tạo lòng tin, “câu mồi” bằng các giao dịch nhỏ từ 3.000 - 5.000 đồng; Tầng chuyển tiếp có nhiệm vụ dựng kịch bản “chuyển nhầm đăng ký dịch vụ/shipper”, đe dọa bị trừ tiền định kỳ, tạo áp lực tâm lý; Tầng khai thác (tổ C) có nhiệm vụ thao túng, dẫn dụ chuyển tiền nhiều lần, khai thác đến khi nạn nhân không còn khả năng tài chính.
Các tổ hoạt động độc lập về nhiệm vụ nhưng thống nhất về kịch bản, chịu sự điều hành trực tiếp của các đối tượng người nước ngoài. Mỗi mắt xích chỉ thực hiện một công đoạn, không nắm toàn bộ quy trình, nhưng khi vận hành đồng bộ đã tạo thành một dây chuyền chiếm đoạt khép kín, có tính toán và gần như không có sai số.
Điểm hội tụ cuối cùng được xác định tại tỉnh Bò Kẹo (CHDCND Lào) - nơi đặt trung tâm điều hành của đường dây. Đây là bước ngoặt quan trọng, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao về phối hợp quốc tế trong đấu tranh chuyên án.
Trước tính chất phức tạp của vụ án, Công an tỉnh Điện Biên đã phối hợp với Cục Cảnh sát hình sự (Bộ Công an) và Công an tỉnh Bò Kẹo thiết lập cơ chế phối hợp đặc biệt: cùng chỉ huy, cùng triển khai, cùng chịu trách nhiệm. Mọi phương án được chuẩn bị chi tiết, từng bước tiếp cận mục tiêu được phân công rõ ràng, lực lượng được bố trí cụ thể theo từng mũi, từng thời điểm.
“Khó khăn không chỉ nằm ở đối tượng, mà ở chính môi trường tác chiến. Địa bàn giáp ranh, phức tạp, ngôn ngữ khác biệt, quy định pháp luật mỗi nước cũng khác nhau. Muốn đánh trúng thì phải hiểu nhau đến từng thao tác. Và sự đoàn kết, thống nhất cao giữa các lực lượng đã làm nên thành công của chuyên án", Đại úy Nguyễn Duy Lâm, Điều tra viên, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Điện Biên, thành viên Ban chuyên án chia sẻ.
Đột kích đồng loạt, “đánh sập” trung tâm điều hành
18h30’’ ngày 10/4 là thời điểm được ban chuyên án lựa chọn sau quá trình tính toán chiến thuật kỹ lưỡng. Khi toàn bộ hệ thống đang vận hành ở cường độ cao nhất, hiệu lệnh được phát ra.
Các mũi trinh sát đồng loạt triển khai, không khoảng trống, không độ trễ. Toàn bộ đối tượng tại hai mục tiêu bị khống chế gần như cùng lúc. Hệ thống thiết bị bị kiểm soát, dữ liệu được bảo toàn nguyên trạng.
Kết quả, 55 đối tượng người Việt Nam và 4 đối tượng người nước ngoài bị bắt giữ tại chỗ; Trung tâm điều hành bị vô hiệu hóa hoàn toàn, không kịp xóa dấu vết, không kịp tẩu tán dữ liệu.
“Từng tổ, từng vị trí đã được ‘đóng khung’ từ trước. Nếu chỉ cần một mũi chậm nhịp, đối tượng có thể kịp xóa dữ liệu hoặc tẩu thoát. Chúng tôi không chỉ bắt người, mà phải bắt được cả hệ thống đang vận hành”, Đại úy Lò May Thy, Phó Đội trưởng Phòng Kỹ thuật hình sự, Công an tỉnh Điện Biên nhấn mạnh.
Tại cơ quan điều tra, các đối tượng khai nhận rõ phương thức hoạt động theo từng tầng, từng chỉ tiêu. Hà Thúy Luyên khai nhận được phân công làm tại tổ C. Tổ này có nhiệm vụ ‘giết khách’, nghĩa là làm sao để khách chuyển tiền càng nhiều càng tốt, đến khi không còn khả năng nữa.
Còn đối tượng Dương Văn Hà khai nhận: “Tôi được giao nhiệm vụ là tổ trưởng tổ A. Tổ trưởng phải chịu trách nhiệm nếu nhân viên không đạt. Càng lừa được nhiều thì càng được đánh giá cao.”
Những lời khai cho thấy một cơ chế vận hành lạnh lùng, hoạt động theo chỉ tiêu, phân cấp rõ ràng, mục tiêu duy nhất là tối đa hóa số tiền chiếm đoạt.
Chuyên án 426H không chỉ là việc bắt giữ các đối tượng, mà quan trọng hơn là bóc tách toàn bộ một mô hình tội phạm công nghệ cao xuyên quốc gia từ cách thức tổ chức, vận hành đến nguồn dữ liệu và cơ chế điều hành.
Thành công của chuyên án là kết quả của quá trình nhận diện từ những chi tiết nhỏ nhất, kiên trì lần theo từng dòng dữ liệu, từng dấu vết trên không gian mạng. Đồng thời, đây cũng là minh chứng cho hiệu quả của hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng, chống tội phạm khi không gian mạng không còn ranh giới.
Mỗi chuyên án thành công không chỉ là một chiến công, mà còn là bước siết chặt trật tự, kỷ cương trên môi trường số - nơi pháp luật được thực thi bằng cả năng lực công nghệ, bản lĩnh nghiệp vụ và sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng. Không có khoảng cách nào đủ xa để tội phạm ẩn náu, và cũng không có thủ đoạn nào đủ tinh vi để che giấu trước sự tỉnh táo, bản lĩnh và quyết tâm của lực lượng thực thi pháp luật.