Đề xuất bắt buộc ghi âm, ghi hình khi hỏi cung

Dự thảo Bộ Luật Tố tụng hình sự đề xuất phải ghi âm, ghi hình hoạt động hỏi cung bị can để chống bức cung, nhục hình...

Ngày 30/3, Ủy ban Tư pháp của Quốc hội đã họp thẩm tra dự án Bộ Luật Tố tụng hình sự (TTHS) sửa đổi do VKSND Tối cao chủ trì soạn thảo.

Đề xuất “quyền im lặng”

Dự thảo Bộ Luật TTHS sửa đổi quy định theo hướng bảo đảm quyền bào chữa của người bị buộc tội, nguyên tắc tranh tụng trong xét xử; bảo đảm nguyên tắc suy đoán vô tội; các biện pháp chống bức cung, nhục hình. Đặc biệt, dự thảo quy định “quyền của người bị bắt, tạm giữ, bị can, bị cáo không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội”. Đồng tình dự thảo, luật sư Lê Thúc Anh, Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam, nói: “Quyền im lặng phải quy định rõ trong bộ luật để bảo đảm quyền con người”. Tuy nhiên, Thượng tướng Lê Quý Vương, Thứ trưởng Bộ Công an, lại chưa thống nhất với quy định “quyền im lặng”. “Tôi vào ngành đã 30 năm và thấy băn khoăn nếu đưa vào luật “quyền im lặng”. Nghi can được xác định chém chết 3 người mà đưa vào công an cứ ngồi im chờ vài ngày để luật sư đến thì chả ai làm được gì” - ông Vương lập luận.

Lo thiếu phương tiện

Đáng chú ý, dự thảo đề ra quy định theo hướng bắt buộc phải ghi âm, ghi hình hoạt động hỏi cung bị can để chống bức cung, nhục hình, mớm cung, bảo đảm tính minh bạch, tăng khả năng kiểm soát đối với hoạt động tố tụng hình sự. Về sự đột phá này, nhóm nghiên cứu cho rằng quy định bắt buộc trong mọi trường hợp là không cần thiết, không khả thi. “Nhưng cũng có ý kiến cho rằng bắt buộc ghi âm, ghi hình sẽ phản ánh trung thực quá trình hỏi cung, hạn chế tối đa bức cung, nhục hình” - nhóm nghiên cứu thông tin.

Ông Huỳnh Ngọc Ánh, Phó Chánh án TAND TP HCM, nhận định việc cho phép chụp ảnh, ghi hình lấy cung hay ghi chép lời khai là không khả thi

Ông Huỳnh Ngọc Ánh, Phó Chánh án TAND TP HCM, băn khoăn: “Cho phép chụp ảnh, ghi hình khi lấy cung hay ghi chép lời khai là không khả thi. Trại tạm giam lấy đâu ra máy photocopy, máy ảnh... Ngay chúng tôi vào trại giam, muốn chụp tài liệu cũng chịu vì không có máy”.

Thiếu tướng Nguyễn Đức Chung, Giám đốc Công an TP Hà Nội, cho biết mỗi năm, cả nước có hàng trăm ngàn đối tượng hình sự mà lời khai của họ trong thời gian tạm giam, tạm giữ chỉ là 1 yếu tố chứng cứ nếu bắt buộc phải photocopy thì quá tải, lãng phí. Bên cạnh đó, thời gian lưu hồ sơ của công an và tòa án khác nhau (50-60 năm so với 10-20 năm) nên khi truy xét rất phức tạp. “Xảy ra một số vụ bức cung, nhục hình rồi dự thảo cho phép phải quay phim, ghi âm, chụp lời khai trong quá trình hỏi cung... thì nơi nào mà lưu được, rất tốn kém. Cần có tổng kết thực tiễn về vấn đề này” - ông Chung kiến nghị.

Siết đầu vào tạm giam

Về căn cứ và thời hạn tạm giam, dự thảo nghiêng theo hướng sửa đổi so với quy định hiện hành, chỉ áp dụng tạm giam khi có căn cứ xác định người đó cản trở điều tra, truy tố, xét xử; tiếp tục phạm tội; bỏ trốn hoặc không có nơi cư trú rõ ràng. Đồng thời, giảm thời gian tạm giam theo hướng chỉ gia hạn 1 lần thay vì 2 lần như hiện hành đối với tội nghiêm trọng và rất nghiêm trọng, 2 lần thay vì 3 lần đối với tội đặc biệt nghiêm trọng. Có ý kiến giữ nguyên như hiện hành, cứ tội đặc biệt nghiêm trọng, rất nghiêm trọng là tạm giam không cần căn cứ trên.

Nhóm nghiên cứu đề nghị kế thừa quy định hiện hành, có thể tạm giam đối với tội đặc biệt nghiêm trọng và rất nghiêm trọng; đồng thời yêu cầu cụ thể hóa, làm rõ các tiêu chí về căn cứ để áp dụng cho các tội nghiêm trọng và ít nghiêm trọng.

Ông Huỳnh Ngọc Ánh đồng ý việc hạn chế giam giữ, không phải lúc nào cũng tạm giam, tạm giữ mà thay bằng nộp tiền và bộ luật cần quy định chặt chẽ. “Có vụ án xử 12 tháng, nếu thời hạn tạm giam ít thì khi xử sớm bị cáo có thể thụ án 7-8 tháng là được về vì gặp đợt xét giảm án. Vì thế, phải siết quy định đầu vào tạm giam” - ông Ánh kiến nghị.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga đồng tình với ông Ánh khi đề nghị thời hạn tạm giam phải đồng nhất với thời gian truy tố, xét xử. “Chứ có vụ tạm giam tới 7 năm dẫn đến ra xét xử phải đúng mức này để cân bằng” - bà Nga nêu thực trạng.

Thượng tướng Lê Quý Vương đề xuất dự luật quy định quyền được khám sức khỏe trước khi bị tạm giam, tạm giữ. Theo ông, vừa qua nhiều trường hợp treo cổ, tự sát trong trại giam hoặc chết do bệnh lý trong các nhà tạm giữ, tạm giam đã ảnh hưởng đến uy tín ngành công an.

Bệnh thành tích dẫn đến oan sai

Ông Huỳnh Ngọc Ánh bày tỏ sự không đồng tình với dự thảo là chỉ được trả hồ sơ 1 lần để điều tra lại. “Đừng lấy việc trả hồ sơ là thành tích mà hãy xem việc trả hồ sơ là bình thường. Chúng ta mắc bệnh thành tích nên dẫn tới oan sai. Án không xử được thì phải trả, trả nhiều lần thì đầu ngành phải ngồi lại để xem xét vì sao phải trả, hổng ở khâu nào...”- ông Ánh nói.

Về các biện pháp điều tra đặc biệt, dự thảo thể hiện theo hướng cụ thể hóa yêu cầu của Hiến pháp mới là “Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật”. Nhưng cũng có ý kiến cân nhắc kỹ lưỡng việc luật hóa các biện pháp này vì đây là vấn đề rất “nhạy cảm”. Về việc này, ông Nguyễn Đức Chung nói: “Ghi âm, ghi hình mà bí mật như dự thảo đề xuất về “biện pháp đặc biệt” thì không được xem là chứng cứ nên cần phải xem xét lại”./.

Tin liên quan

Vụ công an dùng nhục hình: Phó Công an Tuy Hòa bị đình chỉ công tác
Vụ công an dùng nhục hình: Phó Công an Tuy Hòa bị đình chỉ công tác

Do thiếu chỉ đạo, kiểm tra, phó Công an TP Tuy Hòa đã để 5 cán bộ cấp dưới dùng nhục hình đối với ông Ngô Thanh Kiều khiến ông này tử vong.  

Vụ công an dùng nhục hình: Phó Công an Tuy Hòa bị đình chỉ công tác

Vụ công an dùng nhục hình: Phó Công an Tuy Hòa bị đình chỉ công tác

Do thiếu chỉ đạo, kiểm tra, phó Công an TP Tuy Hòa đã để 5 cán bộ cấp dưới dùng nhục hình đối với ông Ngô Thanh Kiều khiến ông này tử vong.  

Công an dùng nhục hình làm chết nghi phạm: Cùng 1 hành vi, 2 tội danh
Công an dùng nhục hình làm chết nghi phạm: Cùng 1 hành vi, 2 tội danh

VOV.VN -Hai vụ án các cựu công đánh chết người ở Phú Yên và Hà Nội lại được xử lý theo hai tội danh khác nhau.

Công an dùng nhục hình làm chết nghi phạm: Cùng 1 hành vi, 2 tội danh

Công an dùng nhục hình làm chết nghi phạm: Cùng 1 hành vi, 2 tội danh

VOV.VN -Hai vụ án các cựu công đánh chết người ở Phú Yên và Hà Nội lại được xử lý theo hai tội danh khác nhau.

Khởi tố 2 cảnh sát dùng nhục hình trong vụ án oan ở Sóc Trăng
Khởi tố 2 cảnh sát dùng nhục hình trong vụ án oan ở Sóc Trăng

Trong quá trình điều tra, 2 cảnh sát Quân dùng dui cui đánh nhiều lần vào một số cá nhân bị triệu tập để ép những người này nhận tội giết nạn nhân.

Khởi tố 2 cảnh sát dùng nhục hình trong vụ án oan ở Sóc Trăng

Khởi tố 2 cảnh sát dùng nhục hình trong vụ án oan ở Sóc Trăng

Trong quá trình điều tra, 2 cảnh sát Quân dùng dui cui đánh nhiều lần vào một số cá nhân bị triệu tập để ép những người này nhận tội giết nạn nhân.

Quản lý dữ liệu camera để giảm thiểu bức cung, nhục hình?
Quản lý dữ liệu camera để giảm thiểu bức cung, nhục hình?

VOV.VN -Có ý kiến đề nghị cần có một cơ quan độc lập đứng ra quản lý và khai thác các dữ liệu từ camera ghi hình tại phòng hỏi cung để giảm thiểu bức cung, nhục hình trong hoạt động điều tra hình sự.

Quản lý dữ liệu camera để giảm thiểu bức cung, nhục hình?

Quản lý dữ liệu camera để giảm thiểu bức cung, nhục hình?

VOV.VN -Có ý kiến đề nghị cần có một cơ quan độc lập đứng ra quản lý và khai thác các dữ liệu từ camera ghi hình tại phòng hỏi cung để giảm thiểu bức cung, nhục hình trong hoạt động điều tra hình sự.

Vụ 5 công an dùng nhục hình: Hủy án sơ thẩm, điều tra lại vụ án
Vụ 5 công an dùng nhục hình: Hủy án sơ thẩm, điều tra lại vụ án

Lãnh đạo ban chuyên án đã thiếu trách nhiệm chỉ đạo, kiểm tra, để xảy ra hành vi trái pháp luật gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Vụ 5 công an dùng nhục hình: Hủy án sơ thẩm, điều tra lại vụ án

Vụ 5 công an dùng nhục hình: Hủy án sơ thẩm, điều tra lại vụ án

Lãnh đạo ban chuyên án đã thiếu trách nhiệm chỉ đạo, kiểm tra, để xảy ra hành vi trái pháp luật gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Cấm điều tra viên bức cung, dùng nhục hình dưới mọi hình thức
Cấm điều tra viên bức cung, dùng nhục hình dưới mọi hình thức

VOV.VN - Nội dung Thông tư số 28 của Bộ Công an nghiêm cấm điều tra viên bức cung, mớm cung hoặc dùng nhục hình dưới bất kỳ hình thức nào.

Cấm điều tra viên bức cung, dùng nhục hình dưới mọi hình thức

Cấm điều tra viên bức cung, dùng nhục hình dưới mọi hình thức

VOV.VN - Nội dung Thông tư số 28 của Bộ Công an nghiêm cấm điều tra viên bức cung, mớm cung hoặc dùng nhục hình dưới bất kỳ hình thức nào.

“Ràng buộc” trách nhiệm Viện kiểm sát để chống oan sai, nhục hình
“Ràng buộc” trách nhiệm Viện kiểm sát để chống oan sai, nhục hình

VOV.VN -VKSND thực hành quyền công tố từ khi khởi tố vụ án hoặc từ khi khởi tố bị can sẽ không đáp ứng yêu cầu chống oan, sai, bỏ lọt tội phạm.

“Ràng buộc” trách nhiệm Viện kiểm sát để chống oan sai, nhục hình

“Ràng buộc” trách nhiệm Viện kiểm sát để chống oan sai, nhục hình

VOV.VN -VKSND thực hành quyền công tố từ khi khởi tố vụ án hoặc từ khi khởi tố bị can sẽ không đáp ứng yêu cầu chống oan, sai, bỏ lọt tội phạm.

Kết luận vụ các cựu công an dùng nhục hình ở Phú Yên
Kết luận vụ các cựu công an dùng nhục hình ở Phú Yên

VOV.VN -Theo kết luận của cơ quan điều tra, ngoài 5 cựu công an đã hầu tòa, cựu Phó trưởng Công an TP Tuy Hòa cũng bị đề nghị truy tố trước pháp luật.

Kết luận vụ các cựu công an dùng nhục hình ở Phú Yên

Kết luận vụ các cựu công an dùng nhục hình ở Phú Yên

VOV.VN -Theo kết luận của cơ quan điều tra, ngoài 5 cựu công an đã hầu tòa, cựu Phó trưởng Công an TP Tuy Hòa cũng bị đề nghị truy tố trước pháp luật.

Bắt hai điều tra viên ở Bắc Giang dùng nhục hình bức cung
Bắt hai điều tra viên ở Bắc Giang dùng nhục hình bức cung

Hai cựu điều tra viên thuộc Phòng CSĐT tội phạm về ma túy - Công an tỉnh Bắc Giang bị bị cáo tố bức cung, dùng nhục hình khi điều tra vụ án

Bắt hai điều tra viên ở Bắc Giang dùng nhục hình bức cung

Bắt hai điều tra viên ở Bắc Giang dùng nhục hình bức cung

Hai cựu điều tra viên thuộc Phòng CSĐT tội phạm về ma túy - Công an tỉnh Bắc Giang bị bị cáo tố bức cung, dùng nhục hình khi điều tra vụ án

Công an xã dùng nhục hình ở Tiền Giang: Sẽ kiên quyết xử lý
Công an xã dùng nhục hình ở Tiền Giang: Sẽ kiên quyết xử lý

VOV.VN - Ông Nguyễn Văn Cà  Phó công an xã Tam Hiệp thừa nhận hành vi sai trái của mình trong vụ việc này và cho rằng do quá nóng vội.

Công an xã dùng nhục hình ở Tiền Giang: Sẽ kiên quyết xử lý

Công an xã dùng nhục hình ở Tiền Giang: Sẽ kiên quyết xử lý

VOV.VN - Ông Nguyễn Văn Cà  Phó công an xã Tam Hiệp thừa nhận hành vi sai trái của mình trong vụ việc này và cho rằng do quá nóng vội.

Cần quy định rõ ràng để chống bức cung, nhục hình
Cần quy định rõ ràng để chống bức cung, nhục hình

VOV.VN- Luật Tạm giữ, tạm giam cần quy định rõ để đảm bảo quyền con người, quyền công dân theo tinh thần Hiến pháp 2013.

Cần quy định rõ ràng để chống bức cung, nhục hình

Cần quy định rõ ràng để chống bức cung, nhục hình

VOV.VN- Luật Tạm giữ, tạm giam cần quy định rõ để đảm bảo quyền con người, quyền công dân theo tinh thần Hiến pháp 2013.

Truy tố nguyên 6 sĩ quan công an dùng nhục hình bức cung
Truy tố nguyên 6 sĩ quan công an dùng nhục hình bức cung

Ngoài bị can Nguyễn Thân Thảo Thành bị bắt tạm giam từ ngày 15/1/2013, năm bị can khác đang tại ngoại chờ ngày hầu tòa.

Truy tố nguyên 6 sĩ quan công an dùng nhục hình bức cung

Truy tố nguyên 6 sĩ quan công an dùng nhục hình bức cung

Ngoài bị can Nguyễn Thân Thảo Thành bị bắt tạm giam từ ngày 15/1/2013, năm bị can khác đang tại ngoại chờ ngày hầu tòa.

Đồng Tháp: Điều tra bổ sung vụ 2 công an dùng nhục hình
Đồng Tháp: Điều tra bổ sung vụ 2 công an dùng nhục hình

Hai bị cáo là Huỳnh Ngọc Tòng, nguyên đội phó đội điều tra và Phạm Xuân Bình, nguyên cán bộ đội điều tra Công an TP Cao Lãnh.

Đồng Tháp: Điều tra bổ sung vụ 2 công an dùng nhục hình

Đồng Tháp: Điều tra bổ sung vụ 2 công an dùng nhục hình

Hai bị cáo là Huỳnh Ngọc Tòng, nguyên đội phó đội điều tra và Phạm Xuân Bình, nguyên cán bộ đội điều tra Công an TP Cao Lãnh.

Xử phúc thẩm vụ 4 cựu công an xã dùng nhục hình gây chết người
Xử phúc thẩm vụ 4 cựu công an xã dùng nhục hình gây chết người

VOV.VN -Tại trụ sở công an xã, ông Thuận có những lời lẽ chửi bới. Lực lượng công an xã cưỡng chế, đồng thời đã đánh ông này đến tử vong.

Xử phúc thẩm vụ 4 cựu công an xã dùng nhục hình gây chết người

Xử phúc thẩm vụ 4 cựu công an xã dùng nhục hình gây chết người

VOV.VN -Tại trụ sở công an xã, ông Thuận có những lời lẽ chửi bới. Lực lượng công an xã cưỡng chế, đồng thời đã đánh ông này đến tử vong.