Mỹ tung vũ khí laser “diệt” UAV thay tên lửa 4 triệu USD

VOV.VN - Trước sự gia tăng nhanh chóng của các loại máy bay không người lái (UAV) giá rẻ, quân đội Mỹ đang đẩy mạnh sử dụng vũ khí laser nhằm giảm đáng kể chi phí đánh chặn, từ hàng triệu USD cho mỗi lần khai hỏa xuống chỉ còn vài USD.

Mỹ đầu tư gần nửa tỷ USD cho vũ khí laser

Ngày 2/9/2026, quân đội Mỹ thông báo đã trao cho công ty AeroVironment (AV) một Thỏa thuận giao dịch Khác (OTA) trị giá 464,8 triệu USD để phát triển chương trình Laser Năng lượng cao Bền bỉ (E-HEL).

my tung vu khi laser diet uav thay ten lua 4 trieu usd hinh anh 1 — Vũ khí laser LOCUST X3 của Mỹ. Ảnh: AeroVironment

Theo quân đội Mỹ, chương trình E-HEL nhằm phát triển năng lực đối phó với các hệ thống máy bay không người lái (UAS), đồng thời cung cấp giải pháp có chi phí khai hỏa thấp và khả năng tái nạp năng lượng cho "ổ đạn" laser trực tiếp từ nguồn điện của hệ thống.

"Chương trình vũ khí năng lượng định hướng tiên phong này sẽ cho phép các đơn vị của chúng ta vô hiệu hóa các hệ thống không người lái và giành lợi thế ngay từ đầu. Việc kết hợp trí tuệ con người với công nghệ tiên tiến là yếu tố bảo đảm quân đội tiếp tục vượt xa các đối thủ", Tướng Christopher LaNeve, Phó Tham mưu trưởng quân đội Mỹ, cho biết.

Đây là hợp đồng sản xuất đầu tiên của quân đội Mỹ dành cho một hệ thống vũ khí laser năng lượng cao, đánh dấu bước chuyển của công nghệ năng lượng định hướng từ giai đoạn nguyên mẫu sang sản xuất quy mô lớn.

Theo thỏa thuận, AV sẽ bàn giao hàng chục hệ thống vũ khí laser LOCUST X3 trong những năm tới. Ông John Garrity, Phó Chủ tịch phụ trách các hệ thống năng lượng định hướng của AV, cho biết công ty sẽ bàn giao những "hệ thống ban đầu" ngay trong năm nay.

Ông Garrity cũng cho biết, AV hiện có thể nâng công suất lên "hàng chục hệ thống mỗi năm", thay vì chỉ hơn 10 hệ thống như trước đây. "Chúng tôi sẽ mở rộng quy mô vượt xa mức đó trong vòng 12, 18 đến 24 tháng tới", ông nói.

LOCUST X3 là hệ thống vũ khí laser năng lượng cao công suất 30 kilowatt, được thiết kế để đáp ứng các yêu cầu của chương trình E-HEL. LOCUST X3 là hệ thống vũ khí laser năng lượng cao thế hệ thứ ba do AeroVironment phát triển, được thiết kế như một giải pháp vũ khí năng lượng định hướng dạng mô-đun, có thể triển khai linh hoạt trên nhiều nền tảng nhằm đối phó với các hệ thống máy bay không người lái (UAS).

Cốt lõi của LOCUST X3 là hệ thống laser năng lượng cao công suất 30 kW, có khả năng mở rộng, kết hợp với bộ điều hướng chùm tia dạng mô-đun có khẩu độ đầu ra lớn hơn so với các phiên bản trước. Theo AeroVironment, những cải tiến này giúp mở rộng tầm hoạt động và nâng cao hiệu quả tiêu diệt đối với các mục tiêu có khả năng chống chịu cao.

Theo nhà sản xuất, LOCUST X3 được tích hợp các thuật toán trí tuệ nhân tạo, trong đó có AV_Halo PINPOINT, nhằm nâng cao độ chính xác trong quá trình phát hiện, bám bắt và tấn công mục tiêu. Hệ thống cũng được thiết kế để duy trì chùm tia năng lượng ổn định khi đối phó với các mục tiêu đang cơ động.

Ngoài ra, LOCUST X3 áp dụng kiến trúc hệ thống mở và thiết kế mô-đun, với các giao diện linh hoạt, cho phép kết nối với các nguồn dữ liệu chỉ thị mục tiêu bên ngoài, như cảm biến phòng không tiền phương. Thiết kế này cũng hỗ trợ tích hợp nhiều loại cảm biến và giúp quá trình nâng cấp hệ thống diễn ra nhanh chóng hơn.

Khắc tinh của UAV

Hệ thống này được thiết kế chủ yếu để vô hiệu hóa UAV thuộc Nhóm 3 (Group 3), với trọng lượng lên tới 600 kg, nhưng cũng có thể được điều chỉnh để đối phó với các UAV nhỏ hơn. Đây là nhóm UAV có nhiều điểm tương đồng với dòng Shahed mà Mỹ từng phải đối mặt trong cuộc xung đột kéo dài gần 6 tháng với Iran.

"LOCUST X3 được thiết kế để trở thành khắc tinh của UAV thuộc Nhóm 3. Đây là một trong những mối đe dọa phổ biến nhất trong chiến tranh hiện đại, từng xuất hiện trong các cuộc xung đột tại Iran và Ukraine với sự tham gia của UAV Shahed", ông Garrity nói với các phóng viên ngày 7/8/2026.

Trước mối đe dọa ngày càng gia tăng từ UAV giá rẻ, quân đội Mỹ sẽ sở hữu năng lực tiêu diệt vật lý thông qua LOCUST X3. Hệ thống được kỳ vọng có khả năng triển khai trên quy mô lớn, chi phí vận hành hợp lý và có thể sử dụng liên tục khi đáp ứng đủ điều kiện về năng lượng và làm mát.

Vũ khí laser đặc biệt phù hợp với các nhiệm vụ phòng không tầm ngắn, trong đó có đối phó UAV, trực thăng, máy bay bay thấp, cũng như đánh chặn tên lửa, đạn pháo và đạn cối. Hệ thống tạo ra năng lượng lớn để kích thích photon, sau đó tập trung chùm tia năng lượng vào một mục tiêu cụ thể.

Laser có thể tập trung vào những điểm dễ tổn thương của UAV như động cơ, cảm biến hoặc cánh, trong khi phần còn lại của thiết bị vẫn nguyên vẹn. Cách thức này giúp giảm lượng mảnh vỡ và hạn chế nguy cơ gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng hoặc con người ở khu vực lân cận.

"Khi hệ thống phát hiện UAV đang lao tới, nó sẽ khóa mục tiêu và hướng chùm tia chính xác vào điểm yếu như động cơ, khối pin hoặc cảm biến. Chỉ trong vài giây, nhiệt lượng từ tia laser có thể vô hiệu hóa UAV, khiến nó rơi hoặc bốc cháy ngay trên không trung", cựu Đại tá Không quân Mỹ M.J. Augustine Vinod cho biết.

Về cơ bản, LOCUST X3 được kỳ vọng sẽ lấp khoảng trống giữa các hệ thống phòng thủ điểm, vốn chủ yếu đối phó UAV thương mại cỡ nhỏ, và những hệ thống phòng không cao cấp hơn dành cho máy bay cỡ lớn hoặc tên lửa.

Một ưu thế đáng chú ý của vũ khí laser là khả năng khai hỏa với cơ số "đạn" gần như không giới hạn. LOCUST X3 có thể tiếp tục hoạt động chừng nào còn nguồn điện và hệ thống không bị quá nhiệt. Điều này đặc biệt quan trọng khi đối phó các cuộc tấn công theo bầy đàn, trong đó hàng chục hoặc hàng trăm UAV có thể đồng thời lao vào mục tiêu.

Bên cạnh đó, tia laser có thể được truyền tới mục tiêu gần như tức thời, giúp rút ngắn thời gian phản ứng trước các mối đe dọa đang tiếp cận.

Những đặc điểm trên khiến vũ khí laser trở thành giải pháp thay thế đáng chú ý cho tên lửa đánh chặn, đặc biệt trong bối cảnh UAV giá rẻ ngày càng phổ biến. Theo ước tính, một lần khai hỏa laser có thể chỉ tiêu tốn khoảng 5 USD, trong khi một tên lửa đánh chặn Patriot PAC-3 MSE có giá khoảng 4 triệu USD.

Điều này có thể cải thiện đáng kể hiệu quả kinh tế trong tác chiến của Lục quân Mỹ, đặc biệt là khi các đối thủ chuyển sang sử dụng chiến thuật "bầy đàn" và máy bay không người lái (UAV) để áp đảo hệ thống phòng không, cũng như gây tổn thất nặng nề cho các tên lửa đánh chặn.