Nga biến UAV FPV thành “mắt thần” cho xe tăng chiến đấu

Nga đang đánh giá khả năng tích hợp máy bay không người lái (UAV) góc nhìn thứ nhất (FPV) lên xe tăng chiến đấu chủ lực, trong nỗ lực kết hợp tác chiến thiết giáp truyền thống với các hệ thống không người lái đang phát triển nhanh chóng.

Ông Dmitry Kuzyakin, kỹ sư trưởng tại Trung tâm Giải pháp Không người lái Tích hợp của Nga, cho biết các lực lượng nước này đã thử nghiệm phương tiện bọc thép có khả năng mang và phóng UAV FPV, kể cả khi đang cơ động. Theo đó, kíp xe tăng có thể phóng UAV FPV tới những khu vực cách xa xe để thực hiện nhiệm vụ trinh sát hoặc tấn công, mà không cần rời khỏi phương tiện.

Cách tiếp cận này được kỳ vọng giúp xe tăng mở rộng đáng kể phạm vi quan sát và khả năng tác chiến, đồng thời duy trì lớp bảo vệ cho kíp chiến đấu.

UAV FPV - thành phần quan trọng của xe tăng thế hệ mới

Việc tích hợp UAV đang được xem là một trong những yêu cầu quan trọng đối với xe tăng chiến đấu chủ lực thế hệ thứ tư. Trong khi đó, chương trình xe tăng chiến đấu chủ lực thế hệ thứ tư T-14 của Nga đã bị đình trệ đáng kể. Các dòng xe tăng chủ lực hiện nay của Nga gồm T-72, T-80 và T-90 đều có nguồn gốc thiết kế từ T-64, mẫu xe tăng bắt đầu được đưa vào biên chế từ năm 1964. Dù vậy, ngành công nghiệp quốc phòng Nga đã chứng minh khả năng tích hợp nhiều hệ thống mới lên các dòng xe tăng này. Những phương tiện nói trên cũng có mức độ tự động hóa cao hơn đáng kể so với nhiều mẫu xe tăng phương Tây.

Việc tích hợp UAV FPV được cho là có thể mở rộng đáng kể khả năng phát hiện và tấn công mục tiêu của các đơn vị xe tăng ngoài tầm quan sát trực tiếp của pháo chính. Quan trọng hơn, kíp xe vẫn có thể hoạt động dưới sự bảo vệ của lớp giáp xe tăng. Ý tưởng này phản ánh xu hướng UAV và phương tiện thiết giáp ngày càng được kết hợp chặt chẽ trên chiến trường.

Kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát, UAV FPV đã trở thành một trong những phương tiện chống thiết giáp quan trọng. Loại UAV này có thể tấn công xe tăng và các phương tiện khác với chi phí thấp hơn nhiều so với nhiều loại vũ khí dẫn đường truyền thống.

Việc UAV FPV được sử dụng rộng rãi cũng buộc cả Nga và Ukraine phải tăng cường khả năng bảo vệ phương tiện. Hai bên đã bổ sung giáp, hệ thống tác chiến điện tử và các giải pháp chống UAV cho xe tăng cũng như nhiều loại phương tiện chiến đấu khác.

Tuy nhiên, ông Kuzyakin cho rằng không nên đánh giá quá cao ưu thế của UAV FPV. Theo chuyên gia này, hiệu quả của UAV phụ thuộc rất lớn vào điều kiện tác chiến, đặc biệt là việc chiến trường có đường tiếp xúc tương đối ổn định hay không. Nếu có, UAV có thể liên tục quan sát và tấn công các mục tiêu trong những khu vực tác chiến đã được xác định.

“Nếu các hoạt động tiến công quy mô lớn bắt đầu và tuyến tiếp xúc bị phá vỡ, UAV truyền thống sẽ không còn là vũ khí tối thượng”, ông Kuzyakin nhận định. Theo ông, việc sử dụng UAV sẽ trở nên khó khăn hơn khi một bên xuyên thủng tuyến phòng thủ của đối phương và nhanh chóng tiến sâu vào phía sau. Khi đó, các loại vũ khí truyền thống như xe tăng, pháo binh và trực thăng tấn công có thể một lần nữa đóng vai trò quan trọng.

UAV FPV đặc biệt phát huy hiệu quả khi được tích hợp vào một mạng lưới trinh sát - tấn công rộng hơn. Để thực hiện nhiệm vụ, kíp điều khiển UAV cần có đường truyền liên lạc, thông tin về mục tiêu và đủ thời gian để phát hiện, xác định cũng như tấn công mục tiêu.

Các hoạt động cơ động nhanh có thể làm gián đoạn những điều kiện này. Trong khi đó, tác chiến điện tử cùng sự di chuyển liên tục của lực lượng hai bên cũng khiến việc vận hành UAV trở nên phức tạp hơn.

Từ UAV yểm trợ đến “mắt thần” của xe tăng

Tuy nhiên, ông Kuzyakin nhấn mạnh điều đó không đồng nghĩa UAV sẽ mất vai trò trong tác chiến cơ động. Theo ông, UAV cần được sử dụng song song với các hệ thống chiến đấu truyền thống, thay vì được xem là phương tiện có thể thay thế xe tăng, pháo binh hay máy bay.

Nga đã phát triển các loại UAV tấn công chuyên dụng và xây dựng phương án tác chiến dành cho các chiến dịch tiến công, cơ động, trong đó UAV phối hợp với xe tăng, máy bay và pháo binh.

Ông Kuzyakin dẫn hoạt động của lực lượng Nga tại hướng Kiev trong giai đoạn đầu chiến dịch quân sự năm 2022 làm ví dụ về việc một số đơn vị đã tiến công dưới sự hỗ trợ của các kíp điều khiển UAV FPV. Điều này cho thấy các hệ thống không người lái có thể di chuyển cùng lực lượng chiến đấu thay vì chỉ hoạt động từ những vị trí cố định.

Việc tích hợp UAV FPV với xe tăng vì vậy có thể là bước phát triển tiếp theo trong phương thức tác chiến thiết giáp của Nga. Thay vì coi xe tăng và UAV là hai hệ thống tác chiến độc lập, xe tăng có thể trở thành một bệ phóng cơ động, đồng thời đóng vai trò như một trung tâm chỉ huy cho các phương tiện bay không người lái.

Cách tiếp cận này có thể giúp kíp xe tăng quan sát và tác động đến các mục tiêu nằm ngoài tầm nhìn trực tiếp của pháo chính, trong khi vẫn được bảo vệ trong lớp giáp của xe. Đồng thời, UAV có thể cung cấp thông tin mục tiêu và mở rộng đáng kể khả năng nhận biết tình hình của đơn vị thiết giáp.

Nếu được triển khai trên quy mô lớn, mô hình này có thể làm thay đổi cách các đơn vị xe tăng tổ chức trinh sát và tiến công, trong đó UAV không còn chỉ là phương tiện hỗ trợ từ bên ngoài mà trở thành một bộ phận gắn liền với xe tăng trên chiến trường.

Tên lửa P-800 Oniks Nga thách thức phòng không hiện đại

VOV.VN - Tên lửa P-800 Oniks của Nga có tốc độ cao, khó bị phát hiện và có khả năng đánh trúng nhiều loại tàu chiến ở khoảng cách vài trăm km.