Xe tăng Nga T-80BVM mang “giáp 360 độ” đối phó UAV
VOV.VN - Hình ảnh xuất hiện trên mạng xã hội ngày 3/8 cho thấy xe tăng chiến đấu chủ lực T-80BVM của Nga tích hợp các biện pháp bảo vệ chống máy bay không người lái (UAV).
Điều này cho thấy Moscow tiếp tục điều chỉnh lực lượng xe tăng Nga nhằm đối phó với mối đe dọa ngày càng lớn từ các cuộc tấn công bằng UAV góc nhìn thứ nhất (FPV) từ nhiều hướng. Theo giới phân tích, thiết kế bảo vệ mới phản ánh xu hướng ưu tiên khả năng sống sót của phương tiện trước các mối đe dọa trên chiến trường.
Xe tăng Nga T-80BVM mang “giáp 360 độ”
Theo hình ảnh được chia sẻ ngày 3/8, chiếc T-80BVM dường như đang được vận chuyển bằng đường sắt. So với các xe tăng T-80BVM đã được bàn giao trước đó, phương tiện này có lồng chống UAV mở rộng hơn, tấm chắn thân xe chắc chắn hơn và hệ thống giáp bao quanh tháp pháo liền mạch hơn.
Những thay đổi này nhằm tạo ra lớp phòng thủ sâu hơn trước các đòn tấn công từ nhiều góc độ khác nhau. Nếu được đưa vào sản xuất hàng loạt, cấu hình mới có thể phản ánh sự thay đổi trong chiến tranh thiết giáp hiện đại, khi khả năng chống UAV trở nên quan trọng không kém so với hỏa lực và tính cơ động trên chiến trường.
Về tổng thể, chiếc xe vẫn giữ nguyên thiết kế quen thuộc của dòng T-80BVM với tháp pháo thấp, khung gầm sáu bánh chịu lực và pháo nòng trơn 125 mm. Gói nâng cấp tiêu chuẩn của T-80BVM bao gồm động cơ tuabin khí GTD-1250 công suất 1.250 mã lực, kính ngắm đa kênh Sosna-U và giáp phản ứng nổ Relikt. Trên các xe tăng đã bàn giao trước đây, mái che chống UAV có kích thước nhỏ hơn, các mô-đun bảo vệ hình chữ nhật bố trí dọc hai bên tháp pháo và phần đuôi tháp pháo chủ yếu được che chắn bằng lưới thép dạng hở.
Thay đổi dễ nhận thấy nhất là thiết kế mới của lồng chống UAV gắn trên tháp pháo, thường được binh sĩ Nga gọi là “mangal” (vỉ nướng). Khác với các mái che trước đây chỉ bảo vệ một khu vực tương đối nhỏ phía trên tháp pháo, cấu trúc mới vươn rộng đáng kể về phía trước, hai bên và phía sau.
Phần mái che có kích thước lớn, tạo khoảng cách an toàn lớn hơn giữa UAV tấn công và lớp giáp nóc vốn mỏng hơn của xe tăng. Thiết kế này có thể làm gián đoạn đường bay của UAV, thay đổi góc tiếp cận hoặc khiến đầu đạn xuyên lõm kích nổ sớm trước khi chạm tới bề mặt tháp pháo. Phạm vi che phủ rộng hơn cũng có thể gây khó khăn cho các đòn tấn công từ góc xiên hoặc góc thấp nhằm vào vòng tháp pháo, cửa sập kíp lái hoặc phần thân trên của xe thay vì chỉ các cuộc tấn công thẳng từ trên xuống.
Khoảng cách giữa các thanh chắn được bố trí tương đối đồng đều và kết cấu tổng thể cho thấy đây là giải pháp được thiết kế có chủ đích, khác với nhiều lồng chống UAV mang tính ứng biến do các đơn vị tự lắp đặt trên chiến trường. Tuy nhiên, chỉ từ một bức ảnh hiện có, chưa thể xác định chính xác tình trạng sản xuất hoặc mức độ phổ biến của cấu hình này.
Một thay đổi đáng chú ý khác nằm ở các khu vực bên hông, phía trên và phía sau tháp pháo. Trên các xe T-80BVM trước đây, phần đuôi tháp pháo chủ yếu được bảo vệ bằng các tấm lưới thép hở, để lộ nhiều khoảng trống giữa lớp chắn và thân tháp pháo. Trong cấu hình mới, các khu vực này dường như được bổ sung hoặc thay thế bằng những tấm bảo vệ hình chữ nhật cỡ lớn kéo dài dọc hai bên và ra phía sau tháp pháo.
Các mô-đun mới tạo thành một vành đai bảo vệ liên tục hơn, giảm số lượng hướng tiếp cận trực tiếp của UAV FPV. Khi kết hợp với lồng chống UAV cỡ lớn phía trên, hệ thống này dường như được thiết kế nhằm tạo ra vùng bảo vệ gần như bao phủ toàn bộ quanh tháp pháo trước các mối đe dọa đến từ phía trước, hai bên, phía sau và các góc tấn công trên cao.
Hiệu quả bảo vệ
Bên cạnh những thay đổi trên tháp pháo, xe tăng còn được trang bị gói giáp hông nâng cấp. Các mô-đun giáp cỡ lớn được bố trí dày đặc, che phủ gần như toàn bộ phần trên của dải xích và bao bọc nhiều hơn so với các cấu hình T-80 trước đây. Khu vực phía trước thân xe cũng được gia cố mạnh, trong khi các tấm giáp kéo dài dọc thân xe với khoảng hở được thu hẹp đáng kể.
Cách bố trí này được cho là nhằm tăng khả năng chống chịu khi đạn chống tăng và máy bay không người lái góc nhìn thứ nhất (FPV) tấn công vào khu vực sườn xe, phần trên dải xích hoặc khoảng không phía trên bánh chịu lực. Hệ thống bảo vệ được thiết kế theo nhiều lớp: khung bảo vệ phía trên có nhiệm vụ làm lệch hướng hoặc vô hiệu hóa UAV tấn công; các mô-đun giáp bên hông và tháp pháo hấp thụ hoặc làm suy giảm sức công phá của đầu đạn; trong khi lớp giáp nguyên bản của xe đóng vai trò tuyến phòng thủ cuối cùng.
Dù vậy, mẫu xe xuất hiện trong hình ảnh trên vẫn chưa khắc phục được nhược điểm tại những vị trí dễ bị tấn công như cụm bánh xe, khoang động cơ, hệ thống quang học hay các giá đỡ kết cấu bảo vệ. Tuy nhiên, so với các cấu hình trước đó, thiết kế mới đã giúp giảm đáng kể số hướng tiếp cận không được che chắn của các loại vũ khí tấn công hiện đại.
Việc mở rộng gói bảo vệ này cũng kéo theo một số thách thức về vận hành và kỹ thuật. Các mô-đun giáp lắp quanh chu vi tháp pháo không chỉ làm tăng khối lượng tổng thể mà còn làm tăng quán tính quay, ảnh hưởng đến tốc độ xoay hoặc khả năng dừng chính xác khi tác chiến.
Ngoài ra, hệ thống bảo vệ mới khiến kích thước của xe lớn hơn, có thể gây khó khăn khi di chuyển trong rừng, khu vực đô thị chật hẹp, các công trình đổ nát hoặc những nơi có đường dây điện trên cao. Các kỹ sư cũng phải bảo đảm rằng kết cấu mới không cản trở việc thoát hiểm của kíp xe, hoạt động nâng hạ pháo chính, tầm quan sát của các thiết bị quang học, hệ thống ăng-ten liên lạc cũng như khả năng tiếp cận các thiết bị lắp trên tháp pháo.
Nhìn chung, hình ảnh nói trên cho thấy một bước tiến đáng chú ý trong thiết kế của T-80BVM. Dù chưa rõ đây có phải là cấu hình tiêu chuẩn mới của T-80BVM hay không, thiết kế này phản ánh một thực tế ngày càng rõ nét của chiến tranh thiết giáp hiện đại: khả năng sống sót của xe tăng không còn chỉ phụ thuộc vào lớp giáp phía trước, mà còn nằm ở năng lực chống chịu trước các cuộc tấn công liên tục nhằm vào mọi bề mặt của phương tiện.