Ấn Độ khát vọng biến Amaravati thành “Singapore bên sông Krishna”
VOV.VN - Sau hơn một thập kỷ nhiều lần đình trệ vì biến động chính trị, dự án xây dựng thành phố Amaravati trở thành thủ phủ mới của bang Andhra Pradesh, Ấn Độ đang được tăng tốc trở lại. Thành phố được kỳ vọng không chỉ trở thành trung tâm hành chính mà còn là hình mẫu đô thị xanh, thông minh và đáng sống nhất Ấn Độ.
Ấn Độ tăng tốc xây thủ phủ Amaravati sau hơn một thập kỷ đình trệ
Giữa vùng đồng bằng màu mỡ bên dòng sông Krishna, nơi từng chỉ có những cánh đồng lúa và vườn chuối, một đại công trường khổng lồ đang dần hiện ra. Hàng chục nghìn công nhân, cần cẩu và máy xúc làm việc ngày đêm để “bừng tỉnh” Amaravati – thành phố được kỳ vọng sẽ trở thành thủ phủ mới của bang Andhra Pradesh và là hình mẫu đô thị hiện đại của Ấn Độ.
Đó là giấc mơ mà Thủ hiến bang Andhra Pradesh, ông N. Chandrababu Naidu, đã theo đuổi suốt hơn một thập kỷ. Ông muốn xây dựng Amaravati theo cảm hứng từ Singapore: một thành phố xanh, nơi người dân có thể sống, làm việc và di chuyển thuận tiện, chứ không chỉ là nơi tập trung các tòa nhà hành chính.
Ông N. Chandrababu Naidu cho biết: “Singapore đã duy trì một hình mẫu chuẩn mực trong suốt 6 đến 7 thập kỷ qua, dù là một quốc gia nhỏ nhưng họ có cách tiếp cận nhất quán và năng động. Nhờ đó, họ đã đạt được thành công. Chúng ta đã nghiên cứu về Singapore rất rõ ràng. Phản hồi lại những gì chúng ta gửi đi, Singapore đã đưa ra một mô hình.
Mặc dù chúng ta tiếp nhận tất cả những kinh nghiệm thực tiễn tuyệt vời từ họ, nhưng chỉ khi chúng ta áp dụng nó vào thực tế thì nó mới tạo ra giá trị gia tăng. Còn nếu không được triển khai, nó sẽ mãi chỉ là lý thuyết”.
Ngược dòng thời gian về năm 2014, khi bang Andhra Pradesh bị chia tách và thành phố Hyderabad – trung tâm kinh tế, công nghệ của bang này – thuộc về bang Telangana. Thành phố Amaravati vì thế được lựa chọn để xây dựng từ đầu như một thủ phủ hoàn toàn mới.
Thế nhưng, dự án nhanh chóng rơi vào bế tắc. Sau khi chính quyền thay đổi, kế hoạch phân tán các cơ quan nhà nước sang ba thành phố khiến nhiều công trình bị bỏ dở. Hàng chục nghìn nông dân đã tự nguyện góp đất cho dự án phải chờ đợi suốt nhiều năm trong khi những cánh đồng đã không còn được canh tác.
Đến năm 2026, Amaravati chính thức được xác nhận là thủ phủ duy nhất của bang, mở đường cho các dự án hạ tầng khởi động trở lại. Hiện nay, khoảng 25.000 công nhân đang làm việc mỗi ngày trên khu vực rộng hơn 200 km².
Mô hình đô thị xanh và thông minh kiểu mẫu tại Ấn Độ
Điểm đặc biệt của Amaravati nằm ở triết lý quy hoạch. Khoảng 60% diện tích thành phố được dành cho cây xanh, mặt nước và không gian công cộng. Hệ thống hồ điều hòa, kênh đào và hành lang thoát lũ được thiết kế để vừa tạo cảnh quan, vừa giảm nguy cơ ngập trong mùa mưa. Hàng nghìn kilômét đường dành cho xe đạp sẽ kết nối khu dân cư, trường học, công viên và các trung tâm thương mại.
Tham vọng của thành phố cũng không dừng ở vai trò thủ phủ hành chính. Chính quyền bang đang phát triển “Thung lũng Lượng tử” – khu công nghệ hướng tới nghiên cứu trí tuệ nhân tạo, điện toán lượng tử và bán dẫn, với mục tiêu thu hút các tập đoàn công nghệ và trường đại học, tạo ra một cực tăng trưởng mới cạnh tranh với Bengaluru và Hyderabad.
Để hiện thực hóa kế hoạch này, Andhra Pradesh đang triển khai các dự án có tổng giá trị gần 7 tỷ USD. Đây được xem là một trong những chương trình xây dựng đô thị lớn nhất của Ấn Độ hiện nay.
Với Ấn Độ, Amaravati chính là phép thử quan trọng: liệu một quốc gia hơn 1,4 tỷ dân có thể xây dựng từ đầu một thành phố hiện đại, bền vững và thực sự đáng sống. Nếu hoàn thành đúng kế hoạch vào năm 2028, Amaravati có thể trở thành hình mẫu mới cho các đô thị tương lai của quốc gia Nam Á này.