Lý do Israel ít tập trận với Ấn Độ dù là đồng minh hàng đầu
VOV.VN - Israel và Ấn Độ là đồng minh và đối tác chiến lược của nhau trong lĩnh vực an ninh quốc phòng. Tuy nhiên, Israel đã không tham gia tập trận quân sự năm nay với Ấn Độ. Có một mối quan hệ âm thầm đặc biệt giữa 2 quốc gia này.
Từ ngày 9-22/9/2026, Không quân Ấn Độ sẽ đón tiếp Nhật Bản tại Jodhpur để tham gia cuộc tập trận Veer Guardian 2026 - lần đầu tiên các máy bay chiến đấu của Nhật Bản được triển khai đến Ấn Độ. Tiếp theo đó sẽ là cuộc tập trận quy mô lớn của lục quân Ấn Độ với đối tác Mỹ mang tên Yudh Abhyas.
Ấn Độ thường xuyên tổ chức các cuộc tập trận quân sự song phương quy mô lớn và được công khai rộng rãi với nhiều đối tác, bao gồm Mỹ (như Yudh Abhyas và Vajra Prahar), Pháp (như Varuna, Shakti và Garuda), Nhật Bản (như Dharma Guardian), Nepal, Sri Lanka, Australia Thái Lan, Singapore, Mông Cổ và Nga.
Ấn Độ cũng tham gia các cuộc tập trận quân sự đa phương, chẳng hạn như Malabar cùng với Mỹ, Australia và Nhật Bản, theo Eurasian Times.
Điều lạ về quan hệ đặc biệt giữa Israel và Ấn Độ
Mặc dù vậy, Israel - một trong những đối tác an ninh và quốc phòng chủ chốt của Ấn Độ - lại luôn vắng mặt trong danh sách các quốc gia cùng Ấn Độ tổ chức tập trận chung. Sự vắng mặt này càng gây khó hiểu hơn khi xét đến việc không chỉ Ấn Độ và Israel là đối tác chiến lược, mà Israel còn là nhà xuất khẩu vũ khí lớn thứ 3 sang Ấn Độ, đồng thời New Delhi cũng đã xuất khẩu một lượng đáng kể vũ khí và đạn dược sang Israel.
Ví dụ, theo dữ liệu của SIPRI, trong giai đoạn 2021-2025, Israel cung cấp 15% lượng vũ khí nhập khẩu của Ấn Độ, xếp sau Nga và Pháp. Đồng thời, Ấn Độ là khách hàng nhập khẩu vũ khí lớn nhất của Israel, chiếm 29% tổng kim ngạch xuất khẩu vũ khí của nước này.
Các mặt hàng quốc phòng Ấn Độ nhập khẩu từ Israel bao gồm hệ thống phòng không (SPYDER và Derby), máy bay không người lái (các UAV như Heron, Hermes 900, Harop, Harpy, SkyStriker), vũ khí dẫn đường chính xác (bộ kit SPICE, Spike và Rampage) cùng các hệ thống radar (ELTA).
Quan hệ đối tác quốc phòng này còn bao gồm các dự án phát triển chung, chẳng hạn như hệ thống Barak-8, và việc sản xuất theo giấy phép các loại UAV của Israel tại Ấn Độ (như Heron và Hermes 900). Tương tự, một báo cáo gần đây của Tổ chức Ân xá quốc tế đã ghi nhận 2.596 lô hàng bao gồm vũ khí, đạn dược, linh kiện và phụ tùng xe quân sự được chuyển từ Ấn Độ sang Israel trong khoảng thời gian từ ngày 7/10/2023 đến ngày 30/11/2025.
Israel cũng cung cấp cho Ấn Độ sự hỗ trợ về tình báo phục vụ các hoạt động chống khủng bố.
Tuy nhiên, xét đến những mối đe dọa tương đồng về chủ nghĩa cực đoan mà cả hai quốc gia đang đối mặt, họ hoàn toàn có thể hợp tác và học hỏi lẫn nhau nhiều hơn về các chiến lược chống khủng bố thông qua việc tổ chức các cuộc tập trận quân sự chung.
Cả hai nước đều phải đối mặt với các vụ tấn công khủng bố liên tiếp, cũng như phải đương đầu với những tổ chức khủng bố xuyên quốc gia.
Bất chấp mối quan hệ hợp tác quốc phòng vững chắc, hiệu quả và những mối đe dọa khủng bố chung, thật khó hiểu khi hai nước vẫn chưa tổ chức các cuộc tập trận quân sự chung một cách thường xuyên.
Những cuộc tập trận chung Ấn Độ - Israel trước đây
Không phải là Ấn Độ và Israel chưa từng tổ chức các cuộc tập trận quân sự chung. Ví dụ, vào năm 2009, tàu INS Brahmaputra của Hải quân Ấn Độ - một tàu hộ vệ tên lửa được trang bị tên lửa Barak của Israel - đã thực hiện chuyến thăm hữu nghị kéo dài bốn ngày tới Haifa. Khi đến nơi, tàu đã tiến hành một cuộc tập trận PASSEX (tập trận phối hợp khi tàu đi ngang qua nhau) với Hải quân Israel.
Vào các năm 2017 và 2021, Không quân Ấn Độ (IAF) đã tham gia cuộc tập trận Blue Flag do Israel chủ trì.
Năm 2017, IAF đã cử một chiếc C-130J Super Hercules cùng một đội ngũ gồm 45 thành viên, bao gồm cả lực lượng đặc nhiệm Garud, để tiến hành các diễn tập chung về tìm kiếm cứu nạn trong tác chiến, xác định vị trí và giải cứu nhân sự ở phía sau chiến tuyến địch, cũng như kỹ năng sinh tồn trên lãnh thổ đối phương.
Năm 2021, IAF đã cử các máy bay chiến đấu Mirage 2000 tham gia. Ngoài ra, vào năm 2017, Hải quân Ấn Độ cũng đã tiến hành một cuộc tập trận hải quân chung với Hải quân Israel.
Năm 2024, một cuộc diễn tập chống khủng bố chung đã được tổ chức tại Đại sứ quán Israel ở New Delhi. Cuộc diễn tập có sự tham gia của các cơ quan Ấn Độ (như NSG, Cảnh sát Delhi, Bộ Nội vụ) và nhân viên an ninh Israel trong tình huống giả định ứng phó với sự cố khủng bố.
Tuy nhiên, đây chỉ là những cuộc tập trận mang tính biểu tượng và diễn ra trong thời gian ngắn. Hai nước vẫn chưa thiết lập cơ chế tập trận quân sự chung song phương mang tính thường xuyên.
Mặc dù vậy, việc thiếu vắng các cuộc tập trận quân sự chung thường xuyên không phải là dấu hiệu cho thấy mối quan hệ giữa hai bên bị suy yếu. Lý do Israel không tham gia các cuộc tập trận quân sự quy mô lớn của Ấn Độ xuất phát từ sự kết hợp có chủ đích giữa các lựa chọn chiến lược, những vấn đề nhạy cảm về địa chính trị và sự khác biệt trong phương thức tác chiến.
Giải mã việc Israel - Ấn Độ không tập trận chung thường xuyên
Như đã đề cập trước đó, Ấn Độ và Israel từng tham gia các cuộc tập trận hải quân PASSEX với quy mô hạn chế vào các năm 2017 và 2009. Ngoài ra, Không quân Ấn Độ (IAF) cũng đã cử máy bay và các đơn vị nhỏ tham gia cuộc tập trận đa phương Blue Flag do Israel chủ trì vào năm 2017 và 2021.
Tuy nhiên, hai nước đã không tổ chức bất kỳ cuộc tập trận chung nào kể từ năm 2023, do Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) phải duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao độ thường trực. Sau các cuộc tấn công của Hamas vào Israel hồi tháng 10/2023, IDF (tức quân đội Israel) đã phải dồn toàn lực cho các cuộc xung đột khu vực đang diễn ra trên nhiều mặt trận, bao gồm Gaza, Lebanon, Syria, Yemen và Iran.
Do hầu hết lực lượng vũ trang Israel đều đang tham gia các hoạt động tác chiến, họ không còn đủ nguồn lực hậu cần, nhân sự và khí tài để cử đi tham gia các cuộc tập trận quốc tế trong thời bình.
Ví dụ, tại cuộc tập trận không quân đa phương lớn nhất từ trước đến nay của Ấn Độ mang tên Tarang Shakti, cả Israel và Nga đều được mời nhưng không thể tham dự do đang vướng vào các cuộc chiến tranh.
Tương tự, lần gần nhất Israel đăng cai cuộc tập trận không quân đa quốc gia Blue Flag (diễn ra hai năm một lần) là vào tháng 10/2021 tại Căn cứ Không quân Ovda trên sa mạc Negev.
Phiên bản năm 2023 đã bị hủy bỏ do cuộc chiến tại Gaza, và cũng không có cuộc tập trận nào được tổ chức vào năm 2025.
Trong thập kỷ qua, tần suất các cuộc tập trận chung giữa Ấn Độ và Israel đã dần gia tăng. Mặc dù quy mô vẫn còn hạn chế so với các cuộc tập trận của Ấn Độ với những quốc gia như Pháp, Nga và Mỹ, hai nước đã từng bước tiến tới việc tổ chức tập trận chung thường xuyên. Tuy nhiên, các cuộc tấn công tại Israel vào năm 2023 và các cuộc chiến tranh tiếp diễn sau đó ở Trung Đông đã làm gián đoạn đà phát triển này.
Xét về mặt lịch sử, Ấn Độ và Israel luôn ưu tiên các hoạt động hợp tác thầm lặng về ngoại giao, quân sự và tình báo thay vì các hoạt động công khai, ồn ào.
Ví dụ, vào thập niên 1980, Ấn Độ và Israel từng cân nhắc kế hoạch phối hợp ném bom một cơ sở hạt nhân của Pakistan tại Kahuta; tuy nhiên, kế hoạch này sau đó đã bị hủy bỏ.
Điều này rất đáng chú ý vì hai nước mới chỉ thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức vào năm 1992. Thực tế này cho thấy họ đã có mối quan hệ hợp tác sâu rộng về quân sự và tình báo ở hậu trường ngay cả trước khi thiết lập quan hệ ngoại giao đầy đủ.
Hơn nữa, trong cuộc xung đột Kargil năm 1999, Israel đã cung cấp khẩn cấp cho Ấn Độ các thiết bị chỉ thị mục tiêu Lightning (dành cho tiêm kích Mirage 2000 của Không quân Ấn Độ), bom và đạn dược dẫn đường bằng laser, UAV, cũng như đạn pháo và đạn cối.
Israel đã hỗ trợ như vậy dù phải đến năm 2003, Thủ tướng Ariel Sharon mới là nhà lãnh đạo Israel đầu tiên đến thăm Ấn Độ.
Kể từ đó, các hoạt động ngoại giao công khai giữa hai nước chắc chắn đã gia tăng. Chẳng hạn, vào năm 2017, mối quan hệ này đã được nâng cấp lên tầm đối tác chiến lược.
Tương tự, khác với quan hệ của Ấn Độ với Mỹ hay Pháp - vốn thường được công khai rộng rãi nhằm thể hiện sự đồng thuận về địa chính trị - mối liên kết quốc phòng giữa Ấn Độ và Israel lại được xây dựng dựa trên sự hợp tác thầm lặng, mang tính thực tiễn và chú trọng công nghệ cao.
Tuy nhiên, xét đến quá trình phát triển tự nhiên của mối quan hệ Ấn Độ - Israel, nhiều khả năng hai nước sẽ thiết lập cơ chế tập trận quân sự song phương thường xuyên trong tương lai.
Nghệ thuật cân bằng ngoại giao tại Trung Đông: Ấn Độ duy trì thế cân bằng ngoại giao đầy tinh tế tại khu vực Trung Đông. Quốc gia này có các mối quan hệ chiến lược, năng lượng và thương mại thiết yếu với các nước trong khu vực.
Ví dụ, UAE là đối tác thương mại lớn thứ 3 của Ấn Độ. Ấn Độ phụ thuộc vào UAE, Saudi Arabia và Iraq để đáp ứng nhu cầu dầu thô, đồng thời nhập khẩu phần lớn khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) từ Qatar.
Ấn Độ cũng có lợi ích chiến lược tại Iran, quốc gia có thể cung cấp cho New Delhi một tuyến đường thay thế để tiếp cận Afghanistan và Trung Á mà không cần đi qua Pakistan.
Do đó, từ trước đến nay, Ấn Độ luôn giữ thế cân bằng trong quan hệ với các nước Trung Đông và Israel.
Việc tổ chức các cuộc tập trận chung quy mô lớn và cấp cao với Israel ngay trên lãnh thổ Ấn Độ có thể gây phức tạp cho quan hệ của nước này với các đối tác Arab và Iran. Bằng cách giới hạn hợp tác quốc phòng chặt chẽ trong các lĩnh vực mua sắm trang bị, chia sẻ thông tin tình báo và chống khủng bố, Ấn Độ tối đa hóa lợi ích mà không làm ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại tại khu vực Tây Á.
Sự khác biệt về học thuyết trong chiến lược chống khủng bố: Mặc dù cả Ấn Độ và Israel đều đối mặt với những thách thức tương đồng về chủ nghĩa cực đoan Hồi giáo và khủng bố, song vẫn tồn tại những khác biệt cơ bản trong cách thức hai nước ứng phó với các thách thức này.
Chiến lược quân sự của Ấn Độ tại các khu vực chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa cực đoan luôn chú trọng việc chinh phục “lòng dân” (thu phục sự ủng hộ của người dân địa phương).
Ngược lại, chiến lược của Israel mang tính tấn công mạnh mẽ, dựa nhiều vào các đòn đánh phủ đầu, khả năng huy động nhanh chóng và các trận đánh dồn dập, cường độ cao.
Do những khác biệt cơ bản về thách thức chiến lược và quy mô tác chiến, các cuộc tập trận chung quy mô lớn sử dụng lực lượng và khí tài thông thường không mang lại nhiều giá trị thực tiễn cho Ấn Độ.
Mặt khác, Ấn Độ đã nỗ lực học hỏi kinh nghiệm của Israel trong việc ngăn chặn xâm nhập qua biên giới và nhận được sự hỗ trợ về thông tin tình báo từ phía Israel.
Chính vì những lý do này, Ấn Độ và Israel tập trung vào việc mua sắm vũ khí, hợp tác phát triển tên lửa và hệ thống phòng không, cũng như hỗ trợ lẫn nhau về thông tin tình báo, thay vì tổ chức các cuộc tập trận chung mang tính biểu tượng.
Tuy nhiên, không thể loại trừ khả năng diễn ra các cuộc tập trận chung thường xuyên giữa hai nước trong tương lai, đặc biệt là khi New Delhi và Tel Aviv ngày càng cởi mở hơn về quan hệ đối tác chiến lược và quốc phòng.
Xem thêm:
>> Israel có thể đẩy Ukraine vào tình thế không tiếp cận được vũ khí mới của Mỹ
>> Cảnh hoang tàn tại Israel sau loạt tập kích tên lửa mới nhất của Hezbollah