Iran thảo luận với Oman về cơ chế thu phí thường trực tại eo biển Hormuz
VOV.VN - Iran đang tiến hành thảo luận với Oman về việc thiết lập một cơ chế thu phí thường trực nhằm chính thức hóa quyền kiểm soát của Tehran đối với hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz.
“Iran và Oman cần huy động mọi nguồn lực để vừa cung cấp các dịch vụ an ninh, vừa quản lý hoạt động hàng hải theo cách phù hợp nhất”, Đại sứ Iran tại Pháp Mohammad Amin-Nejad phát biểu trong cuộc trả lời phỏng vấn với Bloomberg tại Paris hôm 20/5. Theo ông: “Điều này sẽ kéo theo các chi phí và dĩ nhiên những bên muốn hưởng lợi từ tuyến hàng hải này cũng cần phải chia sẻ phần chi phí của mình. Nếu có bất kỳ mong muốn nào cải thiện tình hình hiện nay thì chúng ta cần phải tìm ra giải pháp xử lý tận gốc vấn đề”.
Chính phủ Oman hiện chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức trước đề nghị bình luận về thông tin này.
Việc eo biển Hormuz bị đóng ở quy mô chưa từng có được xem là hệ quả lớn nhất của cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran. Hoạt động vận tải qua khu vực này đã suy giảm mạnh kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2/2026, trong bối cảnh Iran chỉ cho phép rất ít tàu thuyền đi qua, còn Mỹ áp đặt phong tỏa đối với các cảng biển của Tehran.
Nằm giữa Iran ở phía Bắc và Oman ở phía Nam, eo biển Hormuz nối Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương là tuyến trung chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới, cùng nhiều loại hàng hóa khác như nhôm và phân bón.
Iran từ chối mở lại eo biển Hormuz cho đến khi Mỹ chấm dứt phong tỏa hải quân đối với các cảng biển của Tehran. Đại sứ Amin-Nejad khẳng định, hoạt động hàng hải qua tuyến đường này chưa bị gián đoạn hoàn toàn, đồng thời tuyên bố, song không đưa ra bằng chứng rằng đã có 26 tàu chở dầu và tàu hàng khác đi qua eo biển trong khoảng thời gian từ 19 - 20/5 với sự hỗ trợ của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Con số này được xem là cao hơn hẳn so với các tuần gần đây, song vẫn thấp hơn nhiều so với mức trước xung đột, khi trung bình có khoảng 135 tàu mỗi ngày đi qua eo biển Hormuz.
Ông Amin-Nejad cho rằng chi phí bảo hiểm tăng vọt là nguyên nhân dẫn tới sự sụt giảm lưu lượng tàu thuyền. Tuy nhiên, các công ty vận tải biển nhận định rủi ro từ các cuộc tấn công bằng tên lửa, máy bay không người lái, cũng như nguy cơ va phải thủy lôi mới là vấn đề chính. Phần lớn doanh nghiệp vận tải cho biết họ sẽ chưa đưa tàu quay trở lại eo biển Hormuz cho tới khi cuộc chiến kết thúc.
Iran và Mỹ đã đạt được một lệnh ngừng bắn mong manh vào ngày 8/4 và hiện đang trao đổi thông điệp thông qua Pakistan liên quan tới một thỏa thuận hòa bình. Tuy vậy, lập trường của hai bên vẫn còn cách biệt đáng kể và cả Washington lẫn Tehran đều tuyên bố trong những ngày gần đây rằng họ sẵn sàng nối lại các hành động quân sự.
Tehran phát tín hiệu cho thấy Iran sẽ tiếp tục duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz ngay cả sau khi xung đột kết thúc, nhằm ngăn chặn nguy cơ bị Mỹ và Israel tấn công trong tương lai.